Rosja coraz głębiej wpada w asymetryczną zależność od Chin – Foreign Policy

UUroczyście ogłoszone przez liderów Rosji i Chin w lutym 2022 roku „partnerstwo bez granic” w praktyce przekształciło się w głęboko nierównoprawne i asymetryczne relacje, w których kluczowe warunki dyktuje Pekin. Ostatnia oficjalna wizyta Putina w ChRL naocznie zademonstrowała, że podczas gdy Moskwa prowadzi wycieńczającą wojnę i znajduje się w warunkach stagnacji gospodarczej, strona chińska wykorzystuje sytuację do maksymalnego wzmocnienia własnych wpływów geopolitycznych i finansowych.

Pisze o tym wpływowy amerykański magazyn „Foreign Policy”.

Mimo że wraz z początkiem inwazji na pełną skalę ChRL udzieliła poważnego wsparcia rosyjskiej gospodarce poprzez zakupy surowców energetycznych oraz dostawy obrabiarek, elektroniki i towarów podwójnego zastosowania, Kreml nie otrzymuje z tej współpracy pożądanych dywidend strategicznych. Tracąc stabilny i wysoko dochodowy rynek europejski, Rosja znalazła się w sytuacji, w której jej zapotrzebowanie na Chiny jest znacznie wyższe niż zainteresowanie Pekinu Moskwą. W szczególności ChRL skupuje obecnie połowę całego rosyjskiego eksportu ropy naftowej, jednak dzięki statusowi głównego nabywcy chińskie korporacje zdołały wywalczyć od objętych sankcjami firm z FR stałe, znaczne zniżki na surowiec. Z kolei struktura wzajemnego handlu nabrała klasycznego charakteru kolonialnego: Rosja dostarcza wyłącznie tanie surowce (ropę, gaz, minerały i produkty rolne), a importuje gotowe towary wysokich technologii, sprzęt oraz samochody.

Chiński biznes faktycznie całkowicie zmonopolizował nisze, które zwolniły się po wyjściu marek zachodnich, japońskich i południowokoreańskich. Jaskrawym przykładem jest rynek motoryzacyjny w FR, gdzie udział chińskich aut w ciągu kilku lat skoczył z niecałych 20% do 57%, a europejskie fabryki, które trafiły pod kontrolę rosyjskich firm, teraz po prostu montują samochody dla chińskich marek, w tym Chery. Jednocześnie analitycy zauważają, że takie inwestycje nie podnoszą wewnętrznej produktywności rosyjskiego przemysłu, a sama gospodarka weszła w długotrwały okres niskiego wzrostu, co już wywołuje poważne zaniepokojenie nawet u tych chińskich inwestorów, którzy obawiają się strat finansowych. W wewnętrznym środowisku eksperckim FR coraz częściej pojawiają się niepokojące głosy o niedopuszczalności przekształcenia państwa w „młodszego partnera” Chin, jednak Kremlowi prawie nie pozostało już pole do manewru.

Dyplomatyczne i wojskowe wsparcie ze strony Pekinu również nie jest bezwarunkowe. ChRL nadal oficjalnie deklaruje swoją neutralność, na słowach popiera integralność terytorialną Ukrainy i kalkuluje własne korzyści. W Moskwie istnieją obawy, że natychmiast po potencjalnym zakończeniu lub zamrożeniu działań wojennych chińscy wykonawcy budowlani i inwestorzy błyskawicznie włączą się w zakrojone na szeroką skalę projekty odbudowy Ukrainy, co jeszcze bardziej zaostrzy wewnętrzne sprzeczności między FR a Chinami. Jednak fiksacja Putina na prowadzeniu wojny ideologicznej przeciwko Zachodowi i niszczeniu euroatlantyckiego systemu bezpieczeństwa nie pozostawia Rosji innych alternatyw. Ponieważ wektor europejski jest dla Moskwy całkowicie zamknięty, Chiny gwarantowanie pozostaną jej bezalternatywnym kuratorem gospodarczym i technologicznym, co pozwoli Pekinowi samodzielnie określać granice tego partnerstwa.

Rosyjski dyktator Władimir Putin oświadczył, że Rosja jest gotowa zapewniać Chinom „nieprzerwane” dostawy ropy, gazu oraz skroplonego gazu ziemnego (LNG).

Władimir Putin podczas wizyty w Chinach liczył na uzyskanie zgody Pekinu na budowę nowego, potężnego gazociągu, jednak negocjacje zakończyły się bez rezultatu.

Czytaj nas na Telegram i Sends