Święto 20 września 2026 r. — Dzień Czerkas: miasto obchodzi 740-lecie
20 września 2026 roku w Czerkasach obchodzony jest Dzień Miasta. Zgodnie z obowiązującym statutem gminy terminem obchodów jest trzeci tydzień września, a w tym roku dzień świąteczny przypada w niedzielę. Dzień Miasta poświęcony jest historii Czerkas, ich mieszkańcom, kulturze oraz współczesnemu życiu społeczności.
Dzień Miasta Czerkasy ma datę ruchomą. Wcześniej obchodzono go w pierwszą niedzielę czerwca, jednak później datę tę zmieniono. W obowiązującej wersji Statutu gminy terytorialnej Czerkas, zatwierdzonej uchwałą rady miejskiej z dnia 30 września 2021 r., wyraźnie zaznaczono, że Dzień Miasta przypada w trzecim tygodniu września. Dokument ten nie wiąże jednak święta z konkretną sobotą lub niedzielą. Dlatego konkretne uroczystości mogą odbywać się w ciągu tego tygodnia, a główne wydarzenia zazwyczaj przypadają na weekend. W 2026 roku 20 września przypada w niedzielę, dlatego właśnie ta data jest wyznaczona jako Dzień Miasta Czerkasy.
Co ciekawe, obchody mogą trwać dłużej niż jeden dzień. W różnych latach program miejski obejmował koncerty, wystawy, zajęcia sportowe, imprezy dla dzieci, jarmarki i inne wydarzenia. Część wydarzeń może zostać przełożona ze względu na pogodę lub zorganizowana w różnych dzielnicach miasta. Tak było między innymi podczas obchodów 735. rocznicy założenia Czerkas w 2021 roku, kiedy to z powodu deszczu część programu została przeniesiona na następny dzień.
Ile lat będzie miało miasto Czerkasy w 2026 roku
Za oficjalną datę założenia Czerkas uważa się rok 1286. W związku z tym w 2026 roku miasto obchodzi swoje 740-lecie. Właśnie liczba 740 lat jest wykorzystywana podczas tegorocznych uroczystości. Rada miejska w Czerkasach poinformowała o wydarzeniach z okazji Dnia Miasta oraz 740-lecia Czerkasów.
Jednocześnie historia Czerkas ma ciekawą cechę. Badacze nie są zgodni co do tego, kiedy dokładnie powstała osada, z której później ukształtowało się miasto. Archiwum Państwowe obwodu czerkaskiego wskazuje, że Czerkasy są znane od XIII wieku, a rok 1286 uznaje się za oficjalną datę założenia miasta. Jednocześnie w materiałach Rady Miejskiej w Czerkasach pojawia się również wersja o wcześniejszym istnieniu miasta, a także wzmianki kronikarskie o Czerkasach z początku XIV wieku. Dlatego rok 1286 należy traktować właśnie jako oficjalnie przyjętą datę, a nie jako bezsprzecznie ustalony moment powstania pierwszej osady.
Historia Czerkas
Czerkasy położone są na prawym brzegu Dniepru i to właśnie bliskość tej wielkiej rzeki przez wiele stuleci wpływała na rozwój miasta. Dogodne położenie sprzyjało handlowi i sprawiało, że Czerkasy stały się ważną osadą w regionie. Jednocześnie miasto często znajdowało się na trasie wypraw wojskowych i najazdów, dlatego jego mieszkańcy musieli dbać o fortyfikacje. Według danych Archiwum Państwowego obwodu czerkaskiego już w średniowieczu wzniesiono tu drewniany zamek. W razie niebezpieczeństwa w fortyfikacjach mogła schronić się znaczna część lokalnej ludności.
Czerkasy stopniowo stały się jednym z ważnych ośrodków życia kozackiego. W XV wieku do miasta i jego okolic przenosili się ludzie uciekający przed zniewoleniem i uciskiem. Sprzyjało to powstawaniu osad kozackich i umacnianiu się lokalnej społeczności. Mieszkańcy Czerkas odegrali znaczącą rolę w wydarzeniach epoki kozackiej oraz w wojnie narodowowyzwoleńczej pod przywództwem Bogdana Chmielnickiego. Właśnie dlatego historia kozacka pozostaje jedną z ważnych części współczesnego wizerunku Czerkas.
Czerkasy i historia kozacka
Czerkasy często określa się mianem miasta o kozakowskim charakterze, co ma swoje historyczne uzasadnienie. Już w XVI wieku miasto było ważnym ośrodkiem obrony południowych ziem Wielkiego Księstwa Litewskiego. Starosta czerkaski Ostafij Daszkiewicz proponował stworzenie systemu umocnień w celu ochrony przed najazdami, a miejscowa ludność brała udział w kampaniach wojskowych. Z czasem Czerkasy stały się jednym z znaczących ośrodków ruchu kozackiego. Pamięć o tej historii pozostaje dziś częścią tożsamości miasta i często pojawia się podczas wydarzeń kulturalnych oraz programów świątecznych.
Kozacką przeszłość widać nie tylko w nazwach i pomnikach. Jest ona obecna w lokalnych tradycjach, kulturze, pieśniach oraz w stosunku mieszkańców do historii swojego miasta. Podczas uroczystości w Czerkasach wielokrotnie organizowano kozakowskie atrakcje, częstowano gości tradycyjnymi potrawami i przygotowywano tematyczne występy. Na przykład podczas obchodów 735. rocznicy miasta w 2021 roku w parku „Sosnowy Bir” przygotowywano dla mieszkańców kaszę kozacką.
Jak obchodzi się Dzień Miasta w Czerkasach
W czasach pokoju Dzień Miasta był jednym z największych świąt miejskich. Dla mieszkańców Czerkas organizowano koncerty, festiwale, wystawy, zawody sportowe, atrakcje dla dzieci, warsztaty oraz różnorodne jarmarki. Jednym z popularnych miejsc była tradycyjnie Dolina Róż. Odbywały się tu koncerty, wystawy, festiwale kuchni ulicznej i inne wydarzenia dla mieszkańców oraz gości miasta.
Obchody niekoniecznie ograniczały się do jednego miejsca. Wydarzenia odbywały się w parkach, instytucjach kulturalnych, na głównych ulicach i w innych miejscach w mieście. Szczególną uwagę poświęcano dzieciom, dla których organizowano konkursy, zajęcia sportowe, kreatywne warsztaty oraz programy rozrywkowe. Dla dorosłych organizowano koncerty, wystawy i spotkania. W ten sposób Dzień Miasta stawał się nie tylko oficjalną datą, ale kilkudniowym świętem miejskim.
Na przykład w 2021 roku, podczas obchodów 735. rocznicy powstania Czerkas, w mieście ustanowiono nawet rekord Ukrainy. Uczniowie i nauczyciele szkoły zawodowej upiekli placek o długości ponad 23 metrów. Jego przygotowanie zajęło około dwóch dob. W tym samym roku w Dolinie Róż odbywał się festiwal jedzenia ulicznego, a w innych częściach miasta organizowano imprezy dla dzieci oraz pokazy specjalistycznego sprzętu.
Jakie wydarzenia odbędą się w Czerkasach w 2026 roku
W 2026 roku obchody będą obejmowały również różne wydarzenia miejskie. Rada Miejska w Czerkasach ogłosiła 17 września uroczystości z okazji Dnia Miasta, podczas których uhonorowano obrońców Ukrainy, wolontariuszy oraz przedstawicieli edukacji, medycyny, kultury, sportu i sektora komunalnego. Wydarzenie odbyło się w Czerkaskim Obwodowym Teatrze Muzyczno-Dramatycznym. Wzięli w nim udział przedstawiciele władz miejskich i obwodowych, a także delegacja z niemieckiej gminy Steinfurt.
Niektóre prywatne obiekty w mieście również organizują osobne atrakcje świąteczne. Na przykład 20 września 2026 roku w centrum handlowo-rozrywkowym Lubava zaplanowano program rozrywkowy dla dzieci i dorosłych. W programie przewidziano malowanie twarzy, warsztaty tworzenia pamiątek, występy zespołów artystycznych, quiz o Czerkasach, strefę fotograficzną oraz wystawę rysunków dziecięcych. Takie wydarzenia pokazują, że współczesny Dzień Miasta może być nie tylko oficjalną uroczystością, ale także zwykłym świętem rodzinnym.
Dzień Miasta w czasie wojny
Po wybuchu wojny na pełną skalę zmienił się format miejskich uroczystości. Duże imprezy masowe wymagają szczególnej dbałości o bezpieczeństwo, dlatego tradycyjne koncerty i huczne uroczystości mogą być odwołane lub organizowane w innej formie. Na przykład w 2024 roku nie odbyły się oficjalne obchody Dnia Miasta z powodu stanu wojennego. Jednocześnie sama data pozostaje ważna dla społeczności.
W obecnych warunkach Dzień Miasta często staje się okazją do podziękowania osobom, które bronią Ukrainy, pomagają żołnierzom, pracują w szpitalach, szkołach, służbach komunalnych, działają jako wolontariusze i wspierają miasto. Właśnie taki format był widoczny również podczas oficjalnych uroczystości w 2026 roku. Podczas uroczystości w Czerkasach uhonorowano obrońców, wolontariuszy oraz przedstawicieli różnych sfer życia społeczności.
Szczególna tradycja dla dzieci urodzonych w Dzień Miasta
W Czerkasach istnieje jeszcze jedna ciekawa tradycja związana z maluchami, które przychodzą na świat właśnie w Dzień Miasta. Miejski program pomocy społecznej „Turbota” przewiduje jednorazową pomoc dla rodzin, w których dzieci urodziły się tego dnia. W 2025 roku władze miasta poinformowały, że takie rodziny otrzymają bon o wartości 10 tysięcy hrywien na zakup artykułów dziecięcych. Wtedy 20 września w Czerkasach urodziło się troje dzieci — dwóch chłopców i dziewczynka.
Taka tradycja nadaje Dniu Miasta szczególny, rodzinny wymiar. Dla rodziców data narodzin dziecka na zawsze wiąże się nie tylko z osobistą historią, ale także z dniem urodzin ich rodzinnego miasta. W 2025 roku burmistrz osobiście złożył gratulacje jednej z rodzin, w której chłopiec urodził się właśnie 20 września. Takim rodzinom życzy się zdrowia dla dzieci i pomyślności, a same noworodki nazywa się małymi mieszkańcami Czerkasów, którzy przyszli na świat w dniu symbolicznym dla miasta.
Ciekawostki o Czerkasach
Czerkasy mają kilka interesujących kart w swojej historii, o których wspomina się nie tylko podczas Dnia Miasta. Jedną z nich jest związek miasta z Tarasem Szewczenkiem. Według danych Państwowego Archiwum Obwodu Czerkaskiego Szewczenko przebywał w Czerkasach w latach 1845–1846, a w lipcu 1859 roku, po aresztowaniu w pobliżu Prochorówki, został przewieziony do Czerkas, gdzie przez kilka dni pozostawał pod nadzorem.
Kolejny ważny etap w historii miasta wiąże się z uzyskaniem praw magdeburskich. Archiwum Państwowe obwodu podaje, że w 1791 roku Czerkasy otrzymały prawo magdeburskie oraz herb, choć istnieje wersja, że pewne prawa samorządu miejskiego mogły zostać przyznane jeszcze wcześniej. Na początku XIX wieku planowaniem miasta zajmował się znany architekt William Heste. W XIX i na początku XX wieku Czerkasy dzieliły się na kilka części, wśród których były Seredina, Kazbet, Krywaliwka, Mytyńca i Sosnówka.
Czerkasy mają również szczególne znaczenie dla historii środkowej Ukrainy jako duże centrum kulturalne i przemysłowe. W 1954 roku miasto stało się stolicą nowo utworzonego obwodu czerkaskiego. Od tego czasu Czerkasy stopniowo rozwijały się jako centrum administracyjne, przemysłowe, edukacyjne i kulturalne regionu.
Co oznacza Dzień Miasta dla Czerkas
Dzień Miasta to nie tylko okazja do organizacji koncertów, jarmarków i rozrywek. Dla społeczności jest to okazja, by przypomnieć sobie, jak powstawały Czerkasy, kto tu mieszkał w różnych okresach historycznych i jak miasto zmieniało się z biegiem czasu. Szczególnie ważna pozostaje pamięć o kozackiej przeszłości, II wojnie światowej, najnowszej historii oraz o ludziach, którzy dziś bronią Ukrainy. W uroczystych przemówieniach przedstawiciele władz miejskich często podkreślają właśnie wkład mieszkańców w rozwój miasta. W 2026 roku podczas uroczystości osobno wyróżniono osoby, które pracują na rzecz społeczności i pomagają Ukrainie w czasie wojny.
Dlatego 20 września dla Czerkasów to nie tylko data w kalendarzu. To dzień, w którym miasto wspomina swoją historię, gratuluje mieszkańcom i dziękuje tym, którzy sprawiają, że staje się ono lepszym miejscem. Dla kogoś jest to okazja, by wybrać się na koncert lub wystawę, dla kogoś – na spacer po ulubionych miejscach, a dla kogoś – po prostu na spędzenie czasu z rodziną. Główny sens tego święta pozostaje prosty: pamiętać o swoim mieście, jego przeszłości oraz ludziach, którzy kształtują jego teraźniejszość.
Czytaj nas na Telegram i Sends
