Święto 5 września 2026 r – Dzień Matki Teresy: historia kobiety, która poświęciła swoje życie innym

5 września upamiętnia się Matkę Teresę z Kalkuty — zakonnicę, która przez ponad 45 lat pomagała ubogim, chorym, sierotom i ludziom znajdującym się na krawędzi życia. Właśnie tego dnia w 1997 roku zmarła w wieku 87 lat. Dzisiejszy dzień, 5 września, wiąże się nie tylko z pamięcią o Matce Teresie, ale także z Międzynarodowym Dniem Dobroczynności ONZ, ustanowionym na cześć jej działalności.

 

5 września 2026 roku minie 29 lat od śmierci Matki Teresy z Kalkuty. Dla milionów ludzi w różnych krajach data ta stała się okazją do upamiętnienia kobiety, która poświęciła swoje życie pomocy najbiedniejszym. Matka Teresa była katolicką zakonnicą i założycielką zgromadzenia Misjonarek Miłosierdzia. Działała przede wszystkim w Indiach, ale z czasem jej organizacja rozszerzyła swoją działalność na dziesiątki krajów.

 

Jej imię stało się praktycznie synonimem dobroczynności. Jednocześnie jej działalność nie ograniczała się jedynie do rozdawania jedzenia czy pieniędzy. Misjonarki tworzyły domy dla osób bezdomnych, schroniska dla dzieci, hospicja i ośrodki pomocy chorym. Właśnie dlatego po śmierci Matki Teresy jej imię nadal kojarzy się z pomocą ludziom, którzy jej najbardziej potrzebują.

Kim była Matka Teresa

Matka Teresa urodziła się 26 sierpnia 1910 roku w Skopje jako Agnes Gonxhe Bojaxhiu. Jej rodzina była pochodzenia albańskiego. Już w młodym wieku postanowiła poświęcić swoje życie działalności misyjnej. W wieku 18 lat Agnes wyjechała do Indii, gdzie rozpoczęła pracę w wspólnocie zakonnej oraz zajęcia dydaktyczne.

 

Początkowo prowadziła stosunkowo zwyczajne życie zakonnicy. Z czasem jednak coraz więcej uwagi poświęcała ludziom żyjącym w skrajnym ubóstwie. W 1948 roku otrzymała pozwolenie na opuszczenie życia klasztornego poza murami szkoły i rozpoczęcie pracy bezpośrednio wśród najbiedniejszych mieszkańców Kalkuty. Ta decyzja stała się punktem zwrotnym w jej życiu. Zaczęła odwiedzać dzielnice, w których mieszkali ludzie bez dachu nad głową i środków do życia, pomagając chorym oraz tym, których społeczeństwo często nie dostrzegało.

Jak powstały Misjonarki Miłosierdzia

W 1950 roku Matka Teresa założyła w Kalkucie zgromadzenie Misjonarek Miłosierdzia. Jego głównym celem była pomoc ludziom, którzy zostali pozbawieni wsparcia. Siostry pracowały z ubogimi, chorymi, sierotami oraz osobami umierającymi bez odpowiedniej opieki. Stopniowo działalność zgromadzenia wykroczyła daleko poza granice Kalkuty. Nowe domy i ośrodki zaczęto otwierać w innych miastach Indii, a następnie także w innych krajach.

 

Pod koniec życia Matki Teresy jej organizacja dysponowała już międzynarodową siecią. Według danych Watykanu w 1997 roku zgromadzenie Misjonarek Miłosierdzia liczyło około 4000 sióstr, które pracowały w 610 misjach w 123 krajach. Dla samej Matki Teresy najważniejsze było nie tyle stworzenie wielkiej organizacji, co pomoc konkretnym ludziom. Jej działalność opierała się na bardzo prostej idei: osoba cierpiąca nie powinna pozostawać sama.

Za co Matka Teresa otrzymała Nagrodę Nobla

Międzynarodowe uznanie Matki Teresy zaczęło się na długo przed jej śmiercią. W 1979 roku otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla. Komitet Noblowski docenił jej pracę w walce z ubóstwem i cierpieniem, które – zdaniem komitetu – również stanowią zagrożenie dla pokoju. Jej działalność była już wtedy znana daleko poza granicami Indii. Do Kalkuty przybywali dziennikarze, politycy, działacze religijni i filantropi z różnych krajów.

 

Matka Teresa wykorzystywała międzynarodowe zainteresowanie, aby pozyskać więcej środków na działalność Sióstr Miłosierdzia. Jej przemówienia i wywiady były często bardzo proste. Mówiła nie tyle o globalnych problemach politycznych, co o konkretnym człowieku potrzebującym pomocy. W dokumentach ONZ nazywana jest jedną z najbardziej znanych działaczek charytatywnych na świecie i przypomina się, że Nagrodę Nobla otrzymała właśnie za działania na rzecz zwalczania ubóstwa i ludzkiego cierpienia.

Ostatnie lata życia

Ostatnie lata życia Matki Teresy nie były łatwe. Miała poważne problemy zdrowotne, ale nadal kierowała swoim zgromadzeniem. W 1997 roku przekazała kierownictwo nad Siostrami Miłosierdzia nowej przełożonej generalnej. Następnie Matka Teresa powróciła do Kalkuty. Ostatnie tygodnie życia spędziła w Domu Macierzyńskim swojego zgromadzenia, przyjmując gości i udzielając rad siostrom.

 

5 września 1997 roku zmarła w wieku 87 lat. W Indiach zorganizowano jej pogrzeb państwowy. Ciało Matki Teresy pochowano w Domu Macierzystym Misjonarek Miłosierdzia w Kalkucie. Jej grób szybko stał się miejscem pielgrzymek. Przybywali tam ludzie różnych wyznań, aby się modlić i uczcić pamięć zakonnicy.

Dlaczego właśnie 5 września stał się wyjątkową datą

Po śmierci Matki Teresy dzień 5 września zaczęto kojarzyć z jej pamięcią i działalnością charytatywną. W 2012 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ oficjalnie ogłosiło 5 września Międzynarodowym Dniem Dobroczynności. W ONZ wyraźnie wyjaśniono, że datę tę wybrano na cześć rocznicy śmierci Matki Teresy.

 

Celem tego dnia jest zwrócenie uwagi na działalność charytatywną, wolontariat oraz pomoc osobom doświadczającym kryzysów humanitarnych i trudnych sytuacji życiowych. ONZ wzywa, by w tym dniu nie tylko mówić o pomocy, ale także organizować imprezy charytatywne, akcje wolontariackie, zbiórki funduszy i inicjatywy edukacyjne. Dlatego 5 września faktycznie połączył dwa tematy – pamięć o Matce Teresie oraz szersze pojęcie dobroczynności.

Matka Teresa została ogłoszona świętą

Po śmierci Matki Teresy Kościół katolicki rozpoczął proces jej kanonizacji. W 2003 roku papież Jan Paweł II ogłosił ją błogosławioną. Ceremonia odbyła się w Rzymie 19 października, zaledwie kilka lat po jej śmierci. Kolejne 13 lat później Matka Teresa została ogłoszona świętą.

 

4 września 2016 roku papież Franciszek kanonizował ją na Placu św. Piotra w Watykanie. Od tego czasu w Kościele katolickim znana jest jako święta Teresa z Kalkuty. W 2024 roku papież Franciszek podjął decyzję o wpisaniu jej wspomnienia do Ogólnego kalendarza rzymskiego. Od 2025 roku 5 września jest dniem nieobowiązkowego wspomnienia liturgicznego świętej Teresy z Kalkuty.

Jak czci się Matkę Teresę

5 września w kościołach katolickich, które obchodzą jej wspomnienie, mogą odbywać się nabożeństwa i modlitwy poświęcone świętej Teresie z Kalkuty. Data ta ma szczególne znaczenie dla Misjonarek Miłosierdzia. W ich wspólnotach wspomina się założycielkę, modli się i kontynuuje dzieło, któremu poświęciła swoje życie. W różnych krajach organizowane są również akcje charytatywne. Mogą to być zbiórki funduszy dla potrzebujących, pomoc osobom bezdomnym, odwiedzanie chorych, wsparcie dla dzieci lub akcje wolontariackie.

 

Nie ma żadnej konkretnej, obowiązkowej tradycji świeckiej związanej z tym dniem. Jest to istotne, ponieważ 5 września nie jest świętem państwowym. Dla wielu osób najlepszym sposobem na uczczenie pamięci Matki Teresy jest zrobienie czegoś pożytecznego dla innej osoby. Może to być nawet niewielka pomoc: wsparcie fundacji charytatywnej, przekazanie rzeczy tym, którzy ich potrzebują, pomoc osobie starszej lub poświęcenie kilku godzin na wolontariat.

Ciekawostki o Matce Teresie

• Urodziła się jako Agnes. Przyszła Matka Teresa otrzymała imię Agnes Gonxhe Bojajiu. Imię Teresa przyjęła dopiero w życiu zakonnym.

• Do Indii przybyła w wieku 18 lat. To właśnie tam poświęciła większość swojego życia pracy z ubogimi i chorymi.

• Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia powstało w 1950 roku. Początkowo była to niewielka wspólnota w Kalkucie, ale z czasem przekształciła się w organizację międzynarodową.

• W 1979 roku otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla. Nagrodę przyznano jej za walkę z ubóstwem i cierpieniem.

• Zmarła 5 września 1997 roku. Właśnie ta data została później ustanowiona przez ONZ Międzynarodowym Dniem Dobroczynności.

• Została kanonizowana w 2016 roku. Papież Franciszek ogłosił Matkę Teresę świętą 19 lat po jej śmierci.

• W 2025 roku jej wspomnienie zostało oficjalnie wpisane do Powszechnego Kalendarza Rzymskiego. Obecnie 5 września jest liturgicznym dniem pamięci świętej Teresy z Kalkuty w tradycji rzymskokatolickiej.

Jakie słowa kojarzą się z Matką Teresą

Matka Teresa pozostawiła po sobie wiele wypowiedzi dotyczących pomocy, miłosierdzia i stosunku do innych ludzi. Jedno z jej najsłynniejszych powiedzeń, które wykorzystała również ONZ na pamiątkowym znaczku pocztowym, brzmi: „Nie wszyscy możemy robić wielkie rzeczy. Ale możemy robić małe rzeczy z wielką miłością”.

 

Inną ważną dla jej działalności myślą jest to, by nie czekać na okazję do zrobienia czegoś wielkiego, ale zacząć pomagać od tego, co jest dostępne już teraz. Właśnie dlatego pamięć o Matce Teresie kojarzy się dziś nie tylko z jej osobistą historią. Stała się ona symbolem podejścia, w którym pomoc innym zaczyna się od konkretnego czynu.

Dlaczego do dziś o niej wspomina się

Minęły prawie trzy dekady od śmierci Matki Teresy, ale jej imię nadal jest znane na całym świecie. Misjonarki Miłosierdzia nadal działają w różnych krajach. Ich działalność obejmuje pomoc osobom żyjącym w ubóstwie, bezdomnym, chorym i innym grupom znajdującym się w trudnej sytuacji.

 

Jednocześnie postać Matki Teresy nie jest dla wszystkich bezsprzeczna. Jej działalność przez lata była również przedmiotem krytyki i dyskusji dotyczących warunków panujących w niektórych placówkach charytatywnych oraz podejścia do udzielania pomocy. Dlatego w materiałach dziennikarskich ważne jest, aby odróżniać jej kanonizację i kult religijny od ocen jej działalności dokonywanych przez historyków i krytyków.

 

Jednak fakt pozostaje niezmienny: to właśnie jej imię stało się jednym z symboli działalności charytatywnej XX wieku. A dzisiejszy dzień, 5 września, ma jeszcze szersze znaczenie. Jest to dzień, w którym wspomina się Matkę Teresę, mówi się o pomocy ludziom i przypomina, że działalność charytatywna może zaczynać się od bardzo prostego kroku. 

Czytaj nas na Telegram i Sends