Już za dwa dni najcięższa zima w historii Ukrainy oficjalnie dobiegnie końca i rozpocznie się kalendarzowa wiosna. Jednocześnie od 1 marca 2026 roku wejdzie w życie cały szereg zmian i decyzji rządu, które tej wiosny wpłyną na życie wielu kategorii obywateli.
Część tych nowości dotyczy indeksacji emerytur i świadczeń socjalnych, część — wzrostu cen produktów i usług, zostaną skorygowane niektóre podejścia mobilizacyjne oraz zasady uzyskiwania odroczeń, pojawią się zmiany w zakresie wsparcia państwowego dla żołnierzy i ich rodzin itd.
Co konkretnie czeka Ukraińców już od 1 marca 2026 roku i na co warto się przygotować? Wszystkie niezbędne informacje — w materiale UA.News.
Zakrojona na szeroką skalę indeksacja emerytur: kto i ile otrzyma
Prawdopodobnie jedną z głównych pozytywnych wiadomości marca jest kolejne przeprowadzenie szerokiej indeksacji świadczeń emerytalnych. Rząd oficjalnie zatwierdził współczynnik podwyżki na poziomie 12,1%. Wskaźnik ten został obliczony według specjalnej formuły, która uwzględnia połowę poziomu oficjalnej inflacji za ubiegły rok oraz połowę tempa wzrostu średniego wynagrodzenia z ostatnich trzech lat.
Matematycznie wygląda to tak: I = 0,5 × 8% + 0,5 × 16,1% = 12,05%. Po zaokrągleniu wskaźnik ten wynosi 12,1%.
Podwyżka obejmie około 10 milionów obywateli. Są to emeryci otrzymujący świadczenia w systemie ogólnym, emeryci wojskowi, osoby z niepełnosprawnością nabytą w wyniku katastrofy czarnobylskiej oraz osoby pobierające świadczenia za szczególne zasługi wobec państwa. Minimalna kwota dopłaty wyniesie 100 hrywien, a maksymalna — 2595 hrywien.
Zmianie ulegną również minimalne gwarantowane świadczenia dla różnych grup wiekowych. Na przykład dla emerytów powyżej 80. roku życia oraz dla niepracujących osób w wieku od 65 lat z pełnym stażem ubezpieczeniowym minimalna emerytura wyniesie teraz 4213 hrywien. Dla osób w wieku od 70 do 80 lat kwota ta wzrośnie do 4050 hrywien, a dla emerytów poniżej 70 lat — do 3725 hrywien.
Ważne: przeliczenie nastąpi automatycznie, dlatego osoby starsze nie muszą osobiście zgłaszać się do Funduszu Emerytalnego. Indeksacja nie obejmie osób otrzymujących już maksymalną emeryturę w wysokości 25 950 hrywien, a także sędziów w stanie spoczynku i prokuratorów, dla których obowiązują odrębne zasady naliczania świadczeń.
Wsparcie socjalne rodzin wojskowych oraz dodatkowe wypłaty
Od 1 marca znacząco wzrośnie poziom wsparcia finansowego dla rodzin poległych obrońców Ukrainy oraz żołnierzy uznanych za zaginionych. Państwo podnosi minimalną kwotę świadczenia na jednego niezdolnego do pracy członka rodziny do 12 810 hrywien. Jeśli w rodzinie są dwie lub więcej takich osób, minimalna gwarantowana kwota wyniesie 10 020 hrywien na każdą z nich.
Ponadto w marcu będzie kontynuowane naliczanie specjalnych dodatków w wysokości 20 tysięcy hrywien dla pracowników infrastruktury krytycznej. Chodzi o energetyków, kolejarzy oraz specjalistów gospodarki komunalnej, którzy bezpośrednio uczestniczą w pracach naprawczych i odbudowie obiektów po ostrzałach. Środki te są wypłacane za każdy miesiąc pracy, niezależnie od liczby przepracowanych dni.
Zmiany w procedurze mobilizacji i nowe zasady odroczeń
W marcu będzie kontynuowane wdrażanie reformy procesów mobilizacyjnych, ukierunkowanej na cyfryzację ewidencji wojskowej. Główny nacisk kładzie się na obsługę poprzez system „Rezerwa+”. Zgodnie z planami Ministerstwa Obrony w 2026 roku do 90% wszystkich przypadków przedłużenia odroczenia ma odbywać się automatycznie w elektronicznym rejestrze. Obywatele będą musieli udać się do Terytorialnych Centrów Rekrutacji (TCK) lub Centrów Świadczenia Usług Administracyjnych (CNAP) jedynie w przypadkach, gdy ich dane nie znajdują się w cyfrowych rejestrach albo wymagają fizycznej weryfikacji dokumentów.
Jasno określono także listę osób uprawnionych do odroczenia od 1 marca. Należą do nich rodzice wielodzietni (którzy nie mają zaległości alimentacyjnych), samotni rodzice, opiekunowie dzieci z niepełnosprawnościami, a także osoby sprawujące stałą opiekę nad chorymi krewnymi pod warunkiem braku innych członków rodziny mogących zapewnić taką opiekę.
Prawo do odroczenia zachowują również studenci studiów dziennych, jednak wyłącznie pod warunkiem uzyskiwania pierwszego wykształcenia wyższego. Dla osób studiujących w trybie zaocznym lub zdobywających drugie czy trzecie wykształcenie na tym samym poziomie przywilej ten nie obowiązuje. Prawo do zwolnienia z poboru przysługuje także osobom uwolnionym z rosyjskiej niewoli.
Narodowy cashback: nowy system naliczania
Program wsparcia krajowego producenta „Narodowy cashback” od 1 marca również zmienia zasady. Zamiast jednolitej stawki 10% będą obowiązywać dwa różne poziomy zwrotu — w zależności od tego, jak „ukraiński” jest dany produkt. Wyższy cashback w wysokości 15% będzie naliczany na towary, w których udział komponentów importowanych przekracza 35%. Obejmuje to chemię gospodarczą, kosmetyki, niektóre rodzaje serów i makaronów itd.
Natomiast dla produktów podstawowych (chleb, mięso, warzywa, leki), w których udział importu jest minimalny, stawka cashbacku wyniesie 5%. Zgromadzone środki, tak jak dotychczas, można przeznaczyć na opłaty za media, książki, usługi medyczne lub wsparcie Sił Zbrojnych Ukrainy.
Zmiany pieniężne: wycofanie drobnych nominałów i kurs dolara
Od 2 marca Narodowy Bank Ukrainy rozpoczyna kolejny etap optymalizacji obiegu gotówkowego. Stare papierowe banknoty o nominałach 1, 2, 5 i 10 hrywien, wyemitowane w latach 2003–2007, zaczną stopniowo znikać z obiegu. Nie będzie już można nimi płacić w sklepach — jednak obywatele będą mogli swobodnie wymienić je na monety w dowolnym banku w ciągu najbliższego roku.
Równolegle do obiegu wprowadzane są nowe banknoty o nominale 200 hrywien. Ich design pozostał niemal niezmieniony, jednak na odwrocie pojawiło się hasło „Sława Ukrainie! Bohaterom chwała!”. Jeśli chodzi o rynek walutowy, eksperci nie przewidują w marcu gwałtownych wahań. Oczekuje się, że kurs dolara będzie utrzymywał się w przedziale 43,0–44,0 hrywien za dolara.
Zmiany podatkowe: co Ukraina musi przyjąć do końca marca
Wszystkie wymogi Międzynarodowego Funduszu Walutowego dotyczące podatków i opłat, w tym zniesienie ulg dla przesyłek, wprowadzenie VAT dla przedsiębiorców (FOP) oraz 5-procentowej opłaty wojskowej, pozostają aktualne i muszą zostać zrealizowane do końca marca 2026 roku. Wcześniej informowała o tym premier Julia Swyrydenko.
W przyszłym miesiącu Ukraina ma przyjąć pakiet zmian podatkowych zapisanych w memorandum z MFW. Kijów zobowiązał się podjąć decyzję w sprawie opodatkowania dochodów uzyskiwanych za pośrednictwem platform cyfrowych, znieść ulgę podatkową na import w niskowartościowych przesyłkach pocztowych do 150 euro, a także na stałe wprowadzić podwyższoną opłatę wojskową w wysokości 5%.
Rząd powinien również znieść zwolnienie z VAT dla przedsiębiorców od 1 stycznia 2027 roku w przypadku przekroczenia ogólnego progu rejestracji VAT. Sam próg planuje się umiarkowanie podwyższać, jednak tak, aby nie przekraczał 4 mln hrywien.
Wzrost taryf za usługi telefonii komórkowej
Operatorzy komórkowi oficjalnie zapowiedzieli kolejną podwyżkę cen swoich usług od 1 marca. Jak zwykle tłumaczą to koniecznością inwestowania w niezależność energetyczną sieci oraz ogólnym wzrostem cen zasobów. Nie sprecyzowano jednak, czy przełoży się to na poprawę jakości usług, w szczególności jakości łączności podczas przerw w dostawie prądu.
Użytkownicy Vodafone powinni spodziewać się wzrostu cen popularnych taryf średnio o 45–80 hrywien. Podobna sytuacja ma miejsce w sieci „Kyivstar”, gdzie podwyżki dla archiwalnych planów taryfowych wyniosą od 50 do 90 hrywien. Firma lifecell również zmienia warunki dla nowych abonentów — standardowy koszt pakietów usług na 4 tygodnie może sięgać 400–550 hrywien, choć dla osób, które przeniosły numer od innego operatora, ceny pozostaną niższe.
Ceny żywności: czynnik sezonowy i wpływ energetyki
Wiosna, jak co roku, przyniesie umiarkowany wzrost cen koszyka spożywczego — średnio o około 3–4%. Najbardziej odczują to kupujący warzywa. Z powodu wyczerpywania się zapasów z ubiegłorocznych zbiorów oraz wysokich kosztów produkcji szklarniowych ogórków i pomidorów ich ceny pozostaną wysokie prawdopodobnie do końca kwietnia. Na przykład kilogram ogórków w marcu może kosztować około 170 hrywien.
Stopniowo będzie rosnąć cena chleba (około 2% miesięcznie) oraz produktów mlecznych. Producenci wyjaśniają to tym, że z powodu korzystania z generatorów podczas przerw w dostawie prądu koszty produkcji wzrastają 5–6 razy. Są jednak także dobre wiadomości: ceny mięsa i jaj na początku marca mają pozostać stabilne, a niektóre rodzaje mięsa drobiowego mogą nawet nieco stanieć.
Edukacja: start rejestracji na NMT-2026
Marzec to decydujący miesiąc dla tegorocznych kandydatów na studia. Od 5 marca rozpoczyna się główny etap rejestracji do udziału w Narodowym Teście Wieloprzedmiotowym (NMT). Wniosek będzie można złożyć do 2 kwietnia poprzez indywidualne konto na stronie Centrum Oceny Jakości Edukacji.
W tym roku proces rejestracji został maksymalnie uproszczony. W szczególności konto można utworzyć automatycznie za pośrednictwem aplikacji „Dija”. Do 7 kwietnia kandydaci będą mieli możliwość zmiany wybranego przedmiotu lub miejscowości, w której planują zdawać test. Należy pamiętać, że główna sesja egzaminacyjna odbędzie się później — od maja do czerwca 2026 roku.
Pogoda i przejście na czas letni
Według prognoz synoptyków marzec 2026 roku w Ukrainie będzie mieścił się w normie klimatycznej. Średnia temperatura powietrza będzie się wahać od +1 do +7 stopni Celsjusza. W zachodnich i południowych obwodach tradycyjnie będzie nieco cieplej — tam temperatura może już w pierwszej dekadzie miesiąca wzrastać do +9…+11 stopni. Opadów spodziewa się niewiele, z wyjątkiem górskich rejonów Karpat. Istnieje jednak ryzyko powodzi ze względu na dużą ilość śniegu po bardzo śnieżnej i mroźnej zimie.
Pod koniec miesiąca Ukraińcy tradycyjnie przejdą na czas letni. W nocy z 28 na 29 marca o godzinie 03:00 wskazówki zegarów należy przesunąć o jedną godzinę do przodu. Oznacza to, że dzień stanie się dłuższy, jednak organizm będzie potrzebował pewnego czasu na przystosowanie się do nowego rytmu, dlatego tego dnia oraz przez kilka dni wcześniej warto kłaść się spać wcześniej.
