Topnienie wiecznej zmarzliny może nasilić globalne ocieplenie
Fale upałów i pożary lasów zwiększają ryzyko nieodwracalnych zmian w regionach wiecznej zmarzliny, co może spowodować wzrost emisji dwutlenku węgla i metanu. O tym w wywiadzie dla „The Guardian” opowiedział profesor Uniwersytetu Sztokholmskiego Gustaf Hugelius, który bada topnienie tundry i torfowisk.
Wieczna zmarzlina to gleba, która pozostaje zamarznięta przez cały rok. Występuje głównie na rosyjskim Syberii, w Kanadzie, na Alasce oraz w niektórych częściach Europy. Powierzchnia tych obszarów wynosi około 20 mln kilometrów kwadratowych, a gleby zawierają około 1 500 gigaton węgla — trzy razy więcej niż cała żywa roślinność na Ziemi.
Podczas topnienia dawne szczątki roślinne stają się dostępne dla mikroorganizmów, które rozkładają materię organiczną i uwalniają CO₂ lub metan. W suchym środowisku powstaje głównie dwutlenek węgla, a na bagnach lub w jeziorach, gdzie jest mało tlenu — metan. Według naukowca metan jest około 30 razy silniejszym gazem cieplarnianym w perspektywie krótkoterminowej, ale rozkłada się w atmosferze w ciągu 10–15 lat. CO₂ jest mniej silny, ale utrzymuje się znacznie dłużej.
Więcej aktualnych wiadomości można znaleźć na kanale Telegram UA.News.
Topnienie podziemnego lodu zmienia krajobraz: powierzchnia może się osiadać, tworząc jeziora, bagna lub wąwozy. Takie formy rzeźby terenu nazywane są termokarstami. Po utracie lodu i przebudowie krajobrazu wieczna zmarzlina może nie odbudować się przez setki lat, a zmienione tereny mogą uwalniać węgiel przez dziesiątki lub setki lat.
Według szacunków Hugelusa, przy ociepleniu o 1,8–3,6°C do końca wieku z wiecznej zmarzliny może uwolnić się 200–300 gigaton ekwiwalentu CO2. Nie spodziewa się on, że cały system jednocześnie przekroczy próg krytyczny w skali globalnej, choć zaznacza, że przy bardzo wysokim ociepleniu – około 6°C – sytuacja mogłaby wyglądać inaczej. Jednocześnie lokalne, nieodwracalne zmiany już się rozpoczęły i mogą sukcesywnie zachodzić w różnych regionach.
Naukowiec zauważył również, że reakcja permafrostu na ocieplenie może być opóźniona o dziesięciolecia z powodu izolacji gleby przez roślinność i warstwę torfu. Część obszarów, zwłaszcza na północy Szwecji i Finlandii, może utracić wieczną zmarzlinę nawet w przypadku natychmiastowej stabilizacji klimatu. Jednocześnie szybkie ograniczenie emisji może zmniejszyć skalę tego procesu: według profesora każdy stopień ograniczenia globalnego ocieplenia pomaga zachować około 4 mln kilometrów kwadratowych permafrostu.
Czytaj nas na Telegram i Sends
