Święto 3 września 2026 r. — Dzień Szostki: ile lat ma miasto i jak się je obchodzi
Każdego roku 3 września miasto Szostka w obwodzie sumskim obchodzi Dzień Miasta. W 2026 roku miasto będzie obchodzić 287. rocznicę swojego powstania, licząc od tradycyjnej daty założenia w 1739 roku. Dzień ten wiąże się dla Szostki nie tylko z historią jej powstania, ale także z wyzwoleniem miasta spod okupacji nazistowskiej w 1943 roku.
Dzień Miasta Szostki przypada co roku 3 września. W 2026 roku data ta wypada w czwartek. Tradycyjnie tego dnia miasto wspomina swoją historię, ludzi, którzy je budowali, oraz wydarzenia, które miały ogromny wpływ na życie społeczności. Za punkt odniesienia dla historii współczesnej Szostki uznaje się rok 1739. Właśnie wtedy nad rzeką Szostką rozpoczęto budowę fabryki prochu, wokół której stopniowo powstała osada. Rada Miasta Szostki określa rok 1739 jako ważną datę w historii miasta, a materiały urbanistyczne wyraźnie wskazują, że rok ten tradycyjnie obchodzony jest jako Dzień Miasta 3 września.
W związku z tym w 2026 roku Szostka będzie obchodzić 287. rocznicę swojego powstania. Jednocześnie warto zaznaczyć, że rok 1739 to właśnie przyjęta data powstania miasta. Historia osadnictwa na terenie współczesnej gminy Szostka sięga znacznie dalej w przeszłość.
Jak powstała Szostka
Historia tej okolicy rozpoczęła się na długo przed powstaniem samego miasta. Znaleziska archeologiczne świadczą o tym, że ludzie zamieszkiwali tereny dzisiejszej gminy Szoskowa już w starożytności. Na terenie gminy odkryto stanowiska archeologiczne związane z dawnymi kulturami, a osady stopniowo powstawały w pobliżu rzek i miejsc sprzyjających życiu.
Pierwsze pisemne wzmianki o ziemiach związanych z przyszłą Szostką sięgają jeszcze XVII wieku. W 1670 roku w uniwersalu hetmana Iwana Samoilowicza wspomniana jest rzeka Szostka oraz młyn na niej. W 1688 roku hetman Iwan Mazepa również wydał uniwersal dotyczący budowy młyna na rzece Szostka. Oznacza to, że terytorium to zostało zasiedlone na długo przed pojawieniem się osady przemysłowej.
Przełomowym momentem był rok 1739. Wtedy to zaporę wraz z młynem na rzece Szostka przekazano na potrzeby utworzenia produkcji prochu. Nowe przedsiębiorstwo miało zaopatrywać w proch pułki kozackie Lewobrzeżnej Ukrainy. Stopniowo wokół zakładu powstała osada robotników, żołnierzy, rzemieślników i innych osób związanych z produkcją. To właśnie rozwój tego zakładu ostatecznie dał impuls do przekształcenia niewielkiej osady w miasto.
Już w 1742 roku zakład zajmował znaczny obszar, a wokół niego rozwijały się ulice i osada zakładowa. Później zakład stał się jednym z ważnych obiektów przemysłowych regionu. W XIX wieku produkcja rozszerzała się, a Szostka stopniowo przekształcała się w znaczący ośrodek przemysłowy.
Dlaczego Dzień Miasta obchodzi się właśnie 3 września
W Szostce istnieje jeszcze jeden bardzo ważny powód związany z tą datą. 3 września 1943 roku miasto zostało wyzwolone spod okupacji nazistowskiej podczas II wojny światowej. Z tego powodu Dzień Miasta tradycyjnie łączy się z upamiętnieniem tego wydarzenia. To połączenie nadało świętowi szczególny charakter. Nie jest to po prostu dzień koncertów, jarmarków i rozrywki. Dla Szostki 3 września to również okazja do upamiętnienia osób, które zginęły podczas wojny, oraz tych, którzy walczyli o wyzwolenie miasta. W poprzednich latach składano kwiaty pod pomnikami i przy grobach zbiorowych, organizowano uroczystości upamiętniające i wspominano poległych.
Na przykład w 2025 roku, w Dzień Miasta w Szostce, osobno uczczono poległych ukraińskich obrońców. Obchodzono wówczas 286. rocznicę założenia miasta oraz 83. rocznicę jego wyzwolenia spod okupacji nazistowskiej. Przedstawiciele władz i społeczeństwa złożyli kwiaty na znak pamięci o żołnierzach, którzy polegli za wolność Ukrainy.
Dlatego współczesny Dzień Szostki obejmuje od razu kilka ważnych tematów: historię miasta, pamięć o II wojnie światowej oraz oddanie hołdu współczesnym obrońcom Ukrainy. Dla mieszkańców jest to okazja, by przypomnieć sobie przeszłość, a jednocześnie porozmawiać o tym, jak chcieliby, aby miasto wyglądało w przyszłości.
Jak Szosztka tradycyjnie obchodziła Dzień Miasta
W czasach pokoju Dzień Szosztki zazwyczaj obfitował w wydarzenia. W centrum miasta organizowano uroczyste imprezy, koncerty, jarmarki, wystawy i wydarzenia sportowe. Ulice zapełniały się mieszkańcami, a do obchodów włączały się przedsiębiorstwa, szkoły, instytucje kulturalne i organizacje społeczne.
Jedną z tradycji były uroczyste pochody. Uczestniczyli w nich pracownicy przedsiębiorstw, nauczyciele, uczniowie, przedstawiciele organizacji społecznych, wojskowi oraz zespoły artystyczne. Pochody te przebiegały głównymi ulicami miasta i gromadziły liczną publiczność.
Kolejną popularną częścią programu były ukraińskie podwórka i jarmarki. Przedstawiciele miejscowości z rejonu szostkińskiego prezentowali lokalne tradycje, rzemiosło ludowe, potrawy i pieśni. Dla gości była to okazja nie tylko do obejrzenia koncertu, ale także do zapoznania się z kulturą regionu.
W różnych latach podczas festiwalu organizowano wystawy rzemieślników ludowych, zawody sportowe, programy dla dzieci oraz konkursy. Dla dzieci przygotowywano rozrywki i atrakcje. Odbywały się również parady wyświtanych koszulek, występy orkiestr dętych, koncerty i inne wydarzenia kulturalne.
Na przykład w programie z 2019 roku znalazły się festiwal literacko-artystyczny, imprezy dla dzieci, konkurs młodych panien, parada koszulek haftowanych, występ orkiestry dętej, koncerty ukraińskich zespołów oraz uroczysty pokaz sztucznych ogni. W tym samym czasie miasto obchodziło 280-lecie. W 2018 roku do obchodów dołączyły również gminy powiatu szostkińskiego. Na głównej ulicy odbyła się parada, działało „Ukraińskie podwórko”, gdzie można było obejrzeć wyroby rzemieślników ludowych, posłuchać ukraińskich piosenek i skosztować tradycyjnych potraw.
Jak zmieniło się święto w czasie wojny
Po rozpoczęciu pełnej inwazji format Dnia Miasta uległ zmianie. Zamiast wielkich koncertów i masowych rozrywek w Szostce zaczęto kłaść nacisk na bezpieczeństwo, pamięć i działalność charytatywną. Na przykład w 2023 roku nie odbyły się żadne huczne uroczystości. Zamiast tego w mieście zorganizowano akcje charytatywne na rzecz Sił Zbrojnych Ukrainy. W Centrum Wychowania Estetycznego oraz w dziecięcej szkole sztuki odbywały się wydarzenia, podczas których zbierano fundusze dla ukraińskich żołnierzy. W szczególności jarmark charytatywny pomógł zebrać pieniądze na quadkopter dla obrońców.
W 2024 roku format obchodów był również znacznie spokojniejszy. W mieście odbył się festiwal jedzenia ulicznego, ale ze względu na warunki bezpieczeństwa zorganizowano go jednocześnie w 10 różnych lokalizacjach w różnych dzielnicach Szostki. Gościom serwowano polową kaszę, domowe wypieki i napoje. W organizację zaangażowały się placówki komunalne, w szczególności przedszkola i placówki edukacji pozaszkolnej.
W 2025 roku główny nacisk ponownie położono na upamiętnienie poległych obrońców. Przedstawiciele władz i społeczności oddali hołd żołnierzom, którzy oddali życie za wolność i niepodległość Ukrainy. Dlatego dziś Dzień Szostki wygląda inaczej niż przed wybuchem wojny na pełną skalę. Głośne koncerty, fajerwerki i wielkie imprezy masowe zeszły na dalszy plan. Zamiast tego większe znaczenie zyskały bezpieczeństwo, wsparcie dla wojska, inicjatywy charytatywne oraz pamięć o poległych.
Ciekawostki o Szostce
Szostka ma ciekawą cechę: historia miasta dosłownie wyrosła wokół zakładu przemysłowego. To właśnie fabryka prochu, założona w 1739 roku, stała się podstawą rozwoju osady. W XVIII wieku produkowała proch na potrzeby wojskowe, a z czasem zakład rozszerzył produkcję. W „Encyklopedii historii Ukrainy” państwowa fabryka prochu w Szostce została wymieniona jako jedno z największych przedsiębiorstw Imperium Rosyjskiego zajmujących się produkcją materiałów wybuchowych i amunicji.
Kolejny interesujący fakt wiąże się z rzeką Szostką. To właśnie nad jej brzegiem powstała produkcja, która dała impuls do rozwoju przyszłego miasta. Jeszcze przed powstaniem fabryki na rzece działały młyny, o których zachowały się pisemne wzmianki z XVII wieku.
Rejon szostkiński związany jest również ze znanymi postaciami ukraińskimi. W pobliżu miasta w 1819 roku urodził się Panteleimon Kulisz — pisarz, tłumacz, historyk i autor „Czarnej rady”. Znany jest również jako twórca systemu ortografii ukraińskiej, zwanego „kuliszówką”.
Z Szostką wiąże się również wybitny pilot myśliwski Iwan Kozhedub. W mieście do dziś znajduje się muzeum poświęcone jego pamięci, a postać Kozheduba wielokrotnie była częścią uroczystości i wydarzeń kulturalnych. Podczas obchodów jubileuszowych 280-lecia Szostki w 2019 roku aktorzy wcielili się nawet w postacie historyczne związane z regionem szostkińskim, w szczególności w Kozheduba i Panteleimona Kulisha.
Kolejnym zabytkiem miasta jest kościół Narodzenia Pańskiego, którego budowę rozpoczęto w XVIII wieku. Wzniesiono go ze środków pochodzących z datków robotników i urzędników, a budowę ukończono w 1785 roku. Kościół zachował się do naszych czasów i jest jednym z najstarszych zabytków Szostki.
Czego życzyć Szostce w Dzień Miasta
Dzień Miasta to przede wszystkim nie data w kalendarzu, ale okazja, by przypomnieć sobie, jak kształtowała się społeczność i przez co musiała przejść. Dla Szostki 3 września ma szczególne znaczenie również ze względu na pamięć o wyzwoleniu miasta w 1943 roku. Dzisiaj do tej historii dołączyła pamięć o ukraińskich żołnierzach, którzy bronią miasta i całego kraju w czasie wojny na pełną skalę.
Tego dnia mieszkańcy mogą upamiętnić poległych obrońców, wesprzeć lokalne inicjatywy charytatywne, pomóc żołnierzom lub po prostu spędzić czas z bliskimi. W poprzednich latach właśnie takie wydarzenia stanowiły część obchodów w warunkach wojny.
Szostka wkracza w swój 287. rok z zupełnie innym rozumieniem słowa „święto”. Nie musi to być wielki koncert ani huczne rozrywki. To okazja, by powiedzieć kilka prostych słów o swoim mieście, przypomnieć sobie jego historię oraz ludzi, którzy sprawili i sprawiają, że jest ono takie, jakie jest.
Czytaj nas na Telegram i Sends
