Święto 6 sierpnia 2026 r.: 60 lat temu szejk Zayed stanął na czele Abu Zabi

6 sierpnia 1966 roku szejk Zayed bin Sultan Al Nahayan został władcą Abu Zabi. Data ta uznawana jest za początek nowego etapu w historii emiratu, który w ciągu kolejnych dziesięcioleci przekształcił się z ubogiego regionu Zatoki Perskiej w jedno z najbardziej wpływowych ośrodków Bliskiego Wschodu. W 2026 roku minie 60 lat od objęcia władzy przez szejka Zayeda, a jego imię jest dziś nierozerwalnie związane nie tylko z Abu Zabi, ale także z powstaniem samych Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

 

6 sierpnia 1966 roku szejk Zayed bin Sultan Al Nahyan został władcą Abu Zabi, zastępując na tym stanowisku swojego starszego brata, szejka Shahbuta bin Sultana Al Nahyana. Właśnie tę datę w historii ZEA określa się mianem Accession Day, czyli dnia objęcia władzy. Dla Abu Zabi stało się to początkiem nowego okresu, ponieważ Zayed od razu obrał kurs na rozwój emiratu i wykorzystanie dochodów z ropy naftowej do poprawy warunków życia ludności. Oficjalne materiały rządu ZEA wskazują, że zaczął on aktywnie rozwijać szkoły, szpitale, drogi, budownictwo mieszkaniowe i pozostałą infrastrukturę.

 

W 2026 roku minie 60 lat od tego wydarzenia. Jednocześnie należy pamiętać, by nie mylić tej daty z Dniem Niepodległości ani Świętem Narodowym ZEA. Federacja Zjednoczonych Emiratów Arabskich powstała później — 2 grudnia 1971 roku, kiedy to sześć emiratów połączyło się w nowe państwo, a szejk Zayed został wybrany jego pierwszym prezydentem.

 

Dlatego 6 sierpnia to przede wszystkim data historyczna związana z samym szejkiem Zayidem i początkiem jego rządów w Abu Zabi. To właśnie w ciągu tych pięciu lat – od 1966 roku do utworzenia federacji w 1971 roku – zaczął on realizować działania, które później stały się podstawą szeroko zakrojonej transformacji wszystkich Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Kim był szejk Zayed

Zayed bin Sultan Al Nahyan urodził się około 1918 roku w Abu Zabi. Był najmłodszym z czterech synów szejka Sultana bin Zayeda Al Nahyana. Zajed spędził znaczną część swojej młodości w regionie Al-Ayn, gdzie stopniowo zdobywał doświadczenie w zarządzaniu oraz dobrze poznał życie lokalnych mieszkańców i społeczności beduińskich.

 

W 1946 roku został mianowany przedstawicielem władcy w regionie wschodnim Abu Zabi. To właśnie w Al-Ajn zaczął aktywnie angażować się w rozwój tego obszaru, który wówczas dysponował bardzo ograniczonymi zasobami. Zayed pracował nad systemem nawadniania, wspierał rolnictwo, rozwój edukacji oraz infrastruktury społecznej. Według oficjalnych danych, dzięki jego działalności w Al-Ain powstała pierwsza nowoczesna szkoła, szpital oraz zadaszony targ.

 

To doświadczenie stało się dla niego swego rodzaju przygotowaniem do przyszłego sprawowania władzy. Zayed przekonał się, jak nawet niewielkie inwestycje mogą zmienić codzienne życie ludzi. Przekonał się również, że rozwój nie ogranicza się do dochodów z ropy – potrzebne są drogi, woda, edukacja, opieka medyczna i godne warunki życia. Właśnie dlatego po objęciu władzy 6 sierpnia 1966 roku zaczął działać dość szybko. Oficjalna historia ZEA opisuje ten moment jako początek nowej epoki rozwoju Abu Zabi.

Jak wyglądało Abu Zabi przed boomem naftowym

Dzisiaj Abu Zabi kojarzy się z drapaczami chmur, nowoczesnymi drogami, wielkimi muzeami, uniwersytetami i ogromnymi dochodami z ropy. W latach 60. XX wieku sytuacja wyglądała zupełnie inaczej. Emirat dopiero zaczynał czerpać znaczne dochody z wydobycia ropy naftowej. Pierwsza partia ropy z Abu Zabi została wyeksportowana w 1962 roku, co stopniowo zmieniło możliwości gospodarcze regionu. Jednak infrastruktura pozostawała słabo rozwinięta, a wiele obszarów nadal funkcjonowało w warunkach dalekich od współczesnych.

 

Przed Zayedem stanęło trudne zadanie: wykorzystać nowe dochody nie tylko do gromadzenia bogactwa, ale także do rozwoju samego emiratu. Wybrał właśnie tę drugą drogę. W pierwszych latach jego panowania rozpoczęła się intensywna budowa dróg, szkół, szpitali, mieszkań, instytucji państwowych, sieci energetycznych i innych obiektów. Był to czas, kiedy Abu Zabi zaczęło bardzo szybko się zmieniać. To, co dziś wydaje się zwyczajną częścią miasta, było wówczas wielkim projektem infrastrukturalnym. Zayed faktycznie zaczął kłaść podwaliny pod przyszły, nowoczesny emirat.

Dlaczego właśnie 6 sierpnia stał się ważną datą

Dla Abu Zabi dojście Zayeda do władzy miało znaczenie nie tylko ze względu na zmianę władcy. Zbiegło się to w czasie z okresem, w którym region stał w obliczu poważnych zmian. Wielka Brytania stopniowo przygotowywała się do wycofania się z regionu Zatoki Perskiej, a lokalni władcy musieli zastanowić się nad przyszłością swoich emiratów. Zayed dość szybko zrozumiał, że małe emiraty mogą być silniejsze razem niż osobno. Dlatego idea zjednoczenia stała się jednym z głównych elementów jego działalności politycznej.

 

Już po dojściu do władzy zaczął aktywnie wzmacniać więzi z innymi emiratami. Oficjalna historia ZEA przytacza jego słowa, że „w harmonii, w pewnej formie federacji” państwa regionu mogłyby iść naprzód, wzorując się na innych krajach rozwijających się. Tak więc 6 sierpnia 1966 roku stał się nie tylko datą zmiany władzy w Abu Zabi. Od tego dnia rozpoczął się okres, który po kilku latach doprowadził do powstania jednej z najbardziej znanych federacji współczesnego Bliskiego Wschodu.

Jak Zayed zaczął zmieniać Abu Zabi

Jedną z głównych zasad szejka Zayeda było to, że zasoby naturalne powinny służyć ludziom. Wraz ze wzrostem dochodów z ropy rząd zaczął przeznaczać znaczne środki na budownictwo i projekty społeczne. Chodziło o szkoły, szpitale, drogi, budynki mieszkalne, elektryczność, zaopatrzenie w wodę oraz służby publiczne. We wrześniu 1966 roku, zaledwie miesiąc po dojściu Zayeda do władzy, w Abu Zabi utworzono Radę Planowania. Miała ona koordynować duże projekty i przyspieszać rozwój emiratu. Zgodnie z zamysłem władz Abu Zabi miało nie tylko czerpać zyski z ropy, ale także stworzyć podstawy dla długoterminowego wzrostu gospodarczego.

 

Zmiany dotknęły również zwykłych ludzi. Pojawiło się więcej możliwości w zakresie edukacji, opieki medycznej i zatrudnienia. Państwo inwestowało w infrastrukturę, bez której nie dało się zbudować nowoczesnego miasta. Podejście to stało się później jedną z charakterystycznych cech polityki Zayeda. Uważał on, że rozwój powinien być widoczny nie tylko w danych statystycznych dotyczących gospodarki, ale także w codziennym życiu ludzi.

Od Abu Zabi do powstania ZEA

Największe historyczne znaczenie dojścia Zayeda do władzy stało się jasne dopiero po kilku latach. W 1968 roku Wielka Brytania ogłosiła zamiar wycofania swoich sił z regionu na wschód od Kanału Sueskiego, w tym z obszaru Zatoki Perskiej. Dla lokalnych emiratów oznaczało to, że dotychczasowy porządek wkrótce ulegnie zmianie. Zayed zaczął szukać sposobu na zbudowanie systemu, który mógłby zapewnić bezpieczeństwo i rozwój regionu po wycofaniu się Brytyjczyków. Ważnym partnerem stał się władca Dubaju, szejk Rashid bin Saeed Al Maktoum.

 

18 lutego 1968 roku Zayed i Rashid spotkali się w okolicy Al-Semha, niedaleko współczesnej granicy między Abu Zabi a Dubajem. Uzgodnili utworzenie federacji i zaprosili do rozmów inne emiraty, a także Bahrajn i Katar.

 

Później format rozmów uległ zmianie, ale główna idea pozostała ta sama. W 1971 roku sześć z siedmiu emiratów dawnych Państw Traktatowych zgodziło się utworzyć federację. 2 grudnia 1971 roku oficjalnie powstały Zjednoczone Emiraty Arabskie. Władcy emiratów jednogłośnie wybrali szejka Zayeda na pierwszego prezydenta nowego państwa. Ras al-Khaima dołączyło do federacji później — 10 lutego 1972 roku.

Dlaczego Zayeda nazywają ojcem narodu

W współczesnej pamięci historycznej ZEA szejk Zayed zajmuje szczególne miejsce. Oficjalne władze kraju nazywają go „Ojcem narodu” — ze względu na jego kluczową rolę w utworzeniu federacji i przekształceniu kraju w nowoczesne państwo. Pozostał władcą Abu Zabi od 1966 roku aż do swojej śmierci w 2004 roku. Zayed pełnił funkcję prezydenta ZEA od momentu utworzenia federacji w 1971 roku. W ten sposób kierował zarówno emiratem, jak i całym krajem przez ponad trzy dekady.

 

Jego styl polityczny nie opierał się wyłącznie na podejmowaniu decyzji z góry. Zayed jest opisywany jako osoba, która często rozmawiała z lokalną społecznością, wysłuchiwała jej i angażowała się w rozwiązywanie sporów. Dzięki temu zyskał reputację mądrego mediatora. Jednocześnie jego dziedzictwo nie ogranicza się wyłącznie do gospodarki. Wspierał rozwój edukacji, programów humanitarnych, ochrony środowiska oraz pomocy międzynarodowej. Właśnie dlatego pamięć o nim w Zjednoczonych Emiratach Arabskich wykracza daleko poza ramy historii politycznej.

Co działo się po objęciu władzy przez Zayeda

Pierwsze lata panowania stały się okresem bardzo szybkiej modernizacji. W Abu Zabi budowano drogi, szpitale, szkoły i osiedla mieszkaniowe, rozwijano sieci energetyczne i telekomunikacyjne. Stopniowo miasto zaczęło przekształcać się w nowoczesne centrum administracyjne i gospodarcze. Zayed wspierał również edukację. W emiracie zaczęto rozwijać system szkół i programów stypendialnych, dzięki którym mieszkańcy zyskiwali możliwość studiowania za granicą. W jego wizji edukacja była jednym z kluczowych narzędzi, które miały pomóc krajowi w rozwoju po boomie naftowym.

 

Zwracał również uwagę na rolnictwo i zazielenianie. Doświadczenie zdobyte w Al-Ayn pozostawało ważną częścią jego podejścia. Zayed wspierał nawadnianie, sadzenie drzew i rozwój terenów zielonych nawet w trudnych warunkach klimatycznych. Właśnie dlatego współczesne Abu Zabi często wspomina się nie jako wynik samego boomu naftowego, ale jako połączenie zasobów z długoterminowym planowaniem.

Jak dziś upamiętnia się tę datę

Ponieważ 6 sierpnia nie jest federalnym świętem państwowym ZEA, w kraju nie ma jednolitego, obowiązkowego formatu obchodów, podobnego do Dnia Narodowego obchodzonego 2 grudnia. Jednocześnie data ta jest regularnie upamiętniana w ramach inicjatyw państwowych, edukacyjnych i kulturalnych poświęconych dziedzictwu szejka Zayeda. Przykładem był rok 2018, który w Zjednoczonych Emiratach Arabskich ogłoszono „Rokiem Zayeda” z okazji setnej rocznicy jego urodzin. Organizacje państwowe i społeczne organizowały wystawy, programy edukacyjne, wydarzenia kulturalne oraz inicjatywy charytatywne poświęcone jego poglądom i dziedzictwu.

 

Na przykład Administracja Energetyki i Zaopatrzenia w Wodę w Dubaju zorganizowała inicjatywę kulturalną „My Culture, My Identity”, poświęconą dziedzictwu Zayeda i jego wkładowi w zachowanie kultury narodowej. Program odbywał się właśnie w dniach związanych z rocznicą jego dojścia do władzy w Abu Zabi. Kolejnym sposobem na zachowanie pamięci o nim jest pomnik założyciela w Abu Zabi. Jest to rozległa przestrzeń kulturalna poświęcona życiu i dziedzictwu szejka Zayeda. Odwiedzający mogą tam zapoznać się z jego działalnością polityczną, rolą w tworzeniu federacji oraz wizją przyszłości kraju.

Tradycje i symbole pamięci

Dla tej daty charakterystyczne są nie tyle masowe uroczystości, co wydarzenia upamiętniające, kulturalne i edukacyjne. Szkoły, instytucje państwowe i organizacje społeczne mogą organizować wykłady, wystawy, programy tematyczne i prezentacje poświęcone życiu założyciela ZEA. Ważne miejsce zajmują materiały historyczne — zdjęcia, dokumenty archiwalne, zapisy przemówień oraz nagrania wideo z różnych okresów jego życia. Materiały te pomagają pokazać, jak wyglądało Abu Zabi przed zakrojoną na szeroką skalę modernizacją oraz jak zmieniało się miasto w trakcie panowania Zayeda.

 

Kolejnym ważnym tematem jest dziedzictwo narodowe. Podczas wydarzeń poświęconych Zayedowi często podkreśla się tradycje beduińskie, kulturę, historię, rzemiosło oraz więź społeczeństwa z naturą. Wynika to z faktu, że sam Zayed przez wiele lat żył wśród społeczności beduińskich i dobrze znał ich sposób życia. Osobno wspomina się również o działalności humanitarnej. Zayed wspierał pomoc dla innych krajów i narodów, a jego imię jest dziś wykorzystywane w różnych projektach charytatywnych i humanitarnych. Stało się to kolejną częścią jego dziedzictwa.

Ciekawostki o szejku Zayedzie

6 sierpnia 1966 roku Zayed został władcą Abu Zabi. Zastąpił na tym stanowisku swojego starszego brata i sprawował tę funkcję aż do śmierci w 2004 roku.

 

Pięć lat później został pierwszym prezydentem ZEA. 2 grudnia 1971 roku utworzono federację, a władcy emiratów jednogłośnie wybrali Zayeda na jej pierwszego prezydenta.

 

W 2026 roku minie 60 lat od momentu, gdy objął władzę w Abu Zabi. Od tej daty rozpoczął się okres, który bezpośrednio poprzedzał utworzenie Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

 

Zayed początkowo zdobywał doświadczenie polityczne w Al-Ain. W 1946 roku został przedstawicielem władcy w regionie wschodnim, a w latach 50. zajmował się rozwojem miasta, w szczególności rolnictwem i infrastrukturą.

 

Ropa naftowa stała się ważnym zasobem dla modernizacji. Pierwsza partia ropy z Abu Zabi została wyeksportowana w 1962 roku, jeszcze przed dojściem Zayeda do władzy. Już za jego rządów dochody z ropy zaczęto aktywnie wykorzystywać na rozwój emiratu.

 

To właśnie Zayed stał się jednym z głównych twórców federacji. W 1968 roku wraz z władcą Dubaju, szejkiem Rashidem, rozpoczął nowy etap negocjacji w sprawie zjednoczenia emiratów.

 

Zayed był pierwszym prezydentem ZEA przez prawie 33 lata. Stał na czele federacji od momentu jej utworzenia w 1971 roku aż do śmierci 2 listopada 2004 roku.

Od 6 sierpnia 1966 roku do współczesnych Zjednoczonych Emiratów Arabskich

Sześćdziesiąt lat temu Abu Zabi stało u progu wielkich zmian. Ropa naftowa już zapewniała emiratowi nowe możliwości finansowe, ale przed nim stało pytanie, jak z nich skorzystać. Zayed postawił na infrastrukturę, edukację, medycynę i długoterminowy rozwój. Jego dojście do władzy stało się ważnym punktem zwrotnym również dlatego, że Zayed od samego początku myślał nie tylko o Abu Zabi. Mówił o konieczności współpracy między emiratami i stopniowo zmierzał w kierunku idei federacji. Dwa lata po objęciu władzy rozpoczął już aktywne negocjacje z władcą Dubaju w sprawie ewentualnego zjednoczenia.

 

W 1971 roku idea ta stała się rzeczywistością. Powstały Zjednoczone Emiraty Arabskie, a szejk Zayed został ich pierwszym prezydentem. Pełnił tę funkcję do 2004 roku, kiedy to zmarł po dziesięcioleciach sprawowania władzy w kraju. Dzisiaj, 6 sierpnia 2026 roku, mija 60. rocznica dnia, w którym Zayed stanął na czele Abu Zabi. Dla ZEA data ta stanowi okazję do upamiętnienia nie tylko zmiany władcy, ale także początku historycznego okresu, który wyznaczył przyszłość emiratu i w znacznym stopniu przygotował grunt pod powstanie współczesnej federacji.

 

Historia tej daty dobrze pokazuje, jak bardzo kraj może się zmienić w ciągu jednego pokolenia. Abu Zabi przeszło drogę od niewielkiego emiratu o ograniczonej infrastrukturze do jednego z najbogatszych i najbardziej wpływowych ośrodków regionu. W współczesnej pamięci historycznej Zjednoczonych Emiratów Arabskich tę drogę nierozerwalnie wiąże się z szejkiem Zayidem bin Sultanem Al Nahayanem.

Czytaj nas na Telegram i Sends