Święto 12 listopada 2026 r. — Międzynarodowy Dzień Ergonomii
12 listopada obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Ergonomii — dzień poświęcony nauce zajmującej się interakcją człowieka ze środowiskiem pracy, sprzętem i technologiami. Ergonomia pomaga uczynić pracę wygodniejszą, bezpieczniejszą i wydajniejszą, uwzględniając fizyczne i psychologiczne potrzeby człowieka.
Święto to przypomina o znaczeniu prawidłowego zagospodarowania stanowiska pracy, wygodnych mebli, odpowiedniego oświetlenia oraz regularnych przerw. Zasady ergonomii mają zastosowanie nie tylko w biurach i na produkcji, ale także w domu, w placówkach edukacyjnych oraz w życiu codziennym.
Ważne: 12 listopada jest odnotowywany w niektórych kalendarzach jako Dzień Ergonomii, jednak ONZ nie umieszcza go na oficjalnej liście międzynarodowych dni. Dlatego bardziej poprawne jest nazywanie go tematycznym lub nieoficjalnym międzynarodowym dniem, a nie świętem ustanowionym przez ONZ.
Czym jest ergonomia i dlaczego jest ważna
Ergonomia to dyscyplina naukowa, która bada interakcję człowieka z różnymi elementami systemu i pomaga dostosowywać procesy robocze, narzędzia oraz środowisko do możliwości i potrzeb człowieka.
Nazwa pochodzi od greckich słów ergon — „praca” oraz nomos — „prawo”. Oznacza to, że ergonomię można postrzegać jako naukę o organizacji pracy z uwzględnieniem cech ludzkich.
Jej głównym celem nie jest zmuszanie człowieka do dostosowywania się do niewygodnego sprzętu lub warunków, ale tworzenie takich systemów, w których praca będzie bezpieczniejsza i bardziej wydajna. Rozwiązania ergonomiczne stosuje się podczas projektowania mebli, samochodów, sprzętu komputerowego, urządzeń produkcyjnych, przestrzeni publicznych oraz interfejsów cyfrowych.
Historia rozwoju ergonomii
Idee ergonomii zaczęły się kształtować na długo przed pojawieniem się tej nauki jako odrębnej dyscypliny. Ludzie zawsze starali się udoskonalać narzędzia pracy, urządzac mieszkania i tworzyć wygodniejsze warunki do wykonywania codziennych zadań.
Termin „ergonomia” jako jeden z pierwszych użył polski naukowiec Wojciech Jastrzębski w 1857 roku. Zastosował go w pracy poświęconej nauce o pracy. Później, w 1949 roku, brytyjski psycholog Kenneth Murrell zaproponował użycie tego terminu do określenia odrębnej dyscypliny naukowej.
W 1959 roku powstało Międzynarodowe Stowarzyszenie Ergonomii (International Ergonomics Association, IEA), które zrzeszało stowarzyszenia zawodowe z różnych krajów. Organizacja ta wspiera rozwój badań, upowszechnianie wiedzy oraz wdrażanie zasad ergonomii w różnych dziedzinach działalności.
Główne kierunki ergonomii
Ergonomia obejmuje różne aspekty interakcji człowieka ze środowiskiem pracy. Specjaliści zazwyczaj wyróżniają trzy główne kierunki:
Ergonomia fizyczna — zajmuje się badaniem pozycji ciała, ruchów, obciążenia fizycznego, powtarzalnych czynności oraz organizacji stanowiska pracy. Jej zasady pomagają zmniejszyć ryzyko bólu pleców, szyi i stawów.
Ergonomia poznawcza — dotyczy procesów umysłowych, uwagi, pamięci, postrzegania informacji i podejmowania decyzji. Odgrywa ważną rolę podczas tworzenia programów, interfejsów i systemów zarządzania.
Ergonomia organizacyjna — obejmuje organizację procesów roboczych, harmonogramów, współpracy zespołowej oraz podziału zadań. Jej celem jest zapewnienie efektywności i wygody pracy dla pracowników.
Jak urządzić ergonomiczne stanowisko pracy
Właściwa organizacja przestrzeni roboczej jest ważna dla osób, które spędzają dużo czasu przed komputerem. Niewygodne krzesło, niewłaściwa wysokość monitora i niewystarczające oświetlenie mogą powodować zmęczenie i dyskomfort.
Aby miejsce pracy było bardziej komfortowe, warto przestrzegać kilku prostych zaleceń:
Wyreguluj wysokość krzesła. Stopy powinny całkowicie opierać się o podłogę, a kolana powinny być zgięte pod kątem zbliżonym do prostego.
Prawidłowo ustaw monitor. Ekran powinien znajdować się naprzeciwko oczu, mniej więcej w odległości wyciągniętej ręki. Jego górną krawędź najlepiej ustawić na wysokości oczu lub nieco niżej.
Zwróć uwagę na ułożenie rąk. Podczas pracy klawiatura i mysz powinny być ustawione tak, aby ramiona pozostawały rozluźnione, a nadgarstki – w naturalnej pozycji.
Zadbaj o oświetlenie. Miejsce pracy powinno być odpowiednio oświetlone, a światło nie powinno powodować odblasków na monitorze.
Rób regularne przerwy. Warto od czasu do czasu wstać, zmienić pozycję ciała, rozprostować się i dać odpocząć oczom.
Zorganizuj przestrzeń. Najczęściej używane przedmioty umieść w pobliżu, aby nie trzeba było ciągle się schylać lub sięgać po nie.
Te zalecenia pomagają zmniejszyć obciążenie fizyczne i sprawić, że długotrwała praca przy komputerze będzie bardziej komfortowa.
Jak uczcić Międzynarodowy Dzień Ergonomii 12 listopada
12 listopada warto poświęcić uwagę własnemu stanowisku pracy i sprawdzić, na ile odpowiada ono potrzebom organizmu. Na przykład wyregulować krzesło, zmienić położenie monitora, usunąć zbędne przedmioty z biurka lub zapewnić wygodniejsze oświetlenie.
W zakładach pracy i biurach ten dzień można wykorzystać na przeprowadzenie wykładów tematycznych, konsultacji ze specjalistami ds. bezpieczeństwa pracy oraz kontrolę stanowisk pracy. Warto również przypomnieć współpracownikom o konieczności robienia przerw i prawidłowej organizacji pracy.
Międzynarodowy Dzień Ergonomii przypomina, że komfortowe środowisko pracy nie jest luksusem, lecz ważnym warunkiem zdrowego i produktywnego działania. Nawet niewielkie zmiany w organizacji przestrzeni mogą sprawić, że codzienna praca stanie się wygodniejsza i bezpieczniejsza.
