$ 44.55 € 51.74 zł 12.01
+19° Kijów +18° Warszawa +27° Waszyngton

DNA wirusa ospy owiec znaleziono na pergaminach średniowiecznych rękopisów

Lew Shewtsow 04 września 2026 22:09
DNA wirusa ospy owiec znaleziono na pergaminach średniowiecznych rękopisów

Naukowcy wykryli i zsekwencjonowali DNA wirusa ospy owiec w pergaminie średniowiecznych rękopisów z kolekcji bibliotecznych w Europie i USA. Umożliwiło to prześledzenie ewolucji patogenu na przestrzeni około 3,5 tysiąca lat, podaje Ars Technica.

Ospa owiec jest wysoce zakaźną chorobą wirusową, która często prowadzi do śmierci zwierząt. W XX wieku została w dużej mierze wyeliminowana wśród pogłowia w wielu regionach Europy, jednak regionalne ogniska choroby nadal się zdarzają. W szczególności w ubiegłym roku choroba dotknęła liczne stada w Grecji.

Próbki z kolekcji bibliotecznych

Badacze przeanalizowali próbki rękopisów przechowywanych na Uniwersytecie Yale, Uniwersytecie w Cambridge, w Corpus Christi College, University College Dublin, Bibliotece Pałacu Lambeth oraz Trinity College. Wśród badanych zabytków znalazły się strony XV-wiecznego Speculum Historiale, XV-wieczne rękopisy z Clairvaux, fragmenty IX-wiecznych tekstów ewangelicznych, Psałterz Achadeusa, Ewangeliarze Trinity z początku XI wieku, Biblia Lambeth oraz liczące około tysiąca lat Ewangeliarze Yorku.

Na wielu stronach, w tym pochodzących z tego samego rękopisu, wykryto DNA patogenu ospy owiec. Zdaniem autorów pracy oznacza to, że do produkcji pergaminu mogły być wykorzystywane skóry zakażonych zwierząt, a średniowieczne stada prawdopodobnie często doświadczały ognisk choroby.

Więcej aktualnych wiadomości na kanale UA.News w Telegramie Telegram.

Starożytne genomy wirusa

Ślady wirusa znaleziono również na pergaminach z cielęcej i koziej skóry. Autorzy zaznaczyli, że może to wskazywać na zakażenie międzygatunkowe lub zanieczyszczenie podczas produkcji pergaminu.

Ponadto zespół wyizolował DNA z zębów owiec z epoki brązu, znalezionych na osadach w Rosji i środkowym Kazachstanie. Łącznie badacze odtworzyli 21 starożytnych genomów obejmujących okres od 1700 roku p.n.e. do wczesnej epoki nowożytnej w Europie. Porównanie tych sekwencji wykazało, że wirus ospy owiec oddzielił się od wirusów ospy kóz i guzowatej choroby skóry, należących do rodzaju Capripoxvirus, około 11 500–3700 lat temu.

Współautor badania Louis L’Hôte z University College Dublin stwierdził, że archiwa i biblioteki w różnych krajach mogą przechowywać genetyczne ślady dawnych epidemii chorób wśród zwierząt.

Czytaj nas na Telegram i Sends

Pobierz naszą aplikację