Święto 6 września 2026 r. — Dzień Czytania Książek: co warto przeczytać i jak to uczcić

6 września 2026 roku obchodzony jest Dzień Czytania Książek — National Read a Book Day. Jest to nieoficjalne święto, które przypomina o prostej rzeczy: czasami warto odłożyć telefon, wyłączyć serial i po prostu otworzyć książkę. Dokładne pochodzenie tej daty nie jest znane, ale co roku 6 września traktuje się ją jako okazję do częstszego czytania, odkrywania nowych autorów i powrotu do ulubionych opowieści.

 

Dzień Czytania Książek przypada co roku na 6 września. W 2026 roku data ta przypada w niedzielę, więc nie trzeba nawet szukać czasu na czytanie po pracy lub zajęciach. Nie jest to święto państwowe ani oficjalne święto międzynarodowe, lecz nieformalna data tematyczna, która jest najbardziej popularna w Stanach Zjednoczonych. Nazwa tego święta w języku angielskim brzmi: National Read a Book Day. Można ją przetłumaczyć jako „Narodowy Dzień Czytania Książek”. Pomimo słowa „narodowy” data ta nie ma oficjalnego statusu święta państwowego.

 

Istota tego dnia jest niezwykle prosta – weź książkę i poczytaj. Nie trzeba przy tym koniecznie czytać jej do końca ani wyznaczać sobie ambitnego celu przeczytania kilkuset stron. Można przeczytać jeden rozdział, kilka opowiadań, kilka stron powieści albo w końcu otworzyć książkę, która od miesięcy leży na liście „do przeczytania”. To święto jest również idealne dla osób, które od dawna chciały wrócić do czytania, ale ciągle to odkładają. Właśnie dlatego 6 września można postrzegać nie jako kolejną datę w kalendarzu, ale jako mały pretekst, by znów uczynić książki częścią swojego dnia.

Skąd wziął się Dzień Czytania Książek

Historia Narodowego Dnia Czytania Książek nie ma jednoznacznie ustalonego początku. National Day Calendar wyraźnie zaznacza, że przeprowadzone przez niego badania nie pozwoliły ustalić pochodzenia tego święta. Nie ma wiarygodnych danych na temat konkretnej osoby, która go zapoczątkowała, ani organizacji, która oficjalnie ogłosiła 6 września Dniem Czytania Książek. Inne kalendarze również określają pochodzenie tej daty jako nieokreślone. Niektórzy przypuszczają, że święto to mogło powstać jako nieformalna inicjatywa osób, które chciały zachęcić innych do częstszego czytania. W niektórych źródłach pojawia się wersja, że święto mogło powstać mniej więcej pod koniec pierwszej dekady XXI wieku, ale nie ma dokumentalnego potwierdzenia konkretnej daty.

 

Dlatego lepiej unikać stwierdzeń w stylu „święto to ustanowił taki a taki pisarz” lub „zapoczątkowała je taka a taka biblioteka”. Nie ma na to wiarygodnych źródeł. Bardziej właściwe jest stwierdzenie, że National Read a Book Day ukształtował się jako nieoficjalna, popularna data poświęcona czytaniu. Co ciekawe, właśnie brak skomplikowanej historii dobrze wpisuje się w ideę tego święta. Nie ma tu żadnego wydarzenia politycznego, rocznicy ani historycznej bitwy, o których należałoby wspominać. Jest tylko prosta propozycja — znaleźć czas na książkę.

Dlaczego w ogóle potrzebny jest osobny dzień poświęcony czytaniu

Wydawałoby się, że czytać można w każdej chwili. Jednak współczesne tempo życia często pozostawia na to bardzo mało czasu. Telefon nieustannie wyświetla nowe powiadomienia, media społecznościowe oferują niekończący się strumień treści, a po pracy lub nauce chce się po prostu odpocząć. Z tego powodu nawet osoby, które kochają książki, mogą czytać znacznie mniej, niż by chciały. National Today przytacza dane z ankiety, według których 81% osób uważa, że nie czyta tyle, ile by chciało. Dlatego też ten szczególny dzień może stać się prostym przypomnieniem o odłożonej książce.

 

Czytanie nie musi przy tym być „pożyteczne” w sensie szkolnym. Książka może po prostu dostarczać rozrywki. Powieść może pomóc na kilka godzin uciec od codzienności, kryminał — skłonić do snucia hipotez, fantastyka — przenieść do innego świata, a wspomnienia — pokazać życie człowieka z zupełnie innej strony. Można czytać literaturę piękną, książki historyczne, biografie, literaturę popularnonaukową, poezję, a nawet powieści graficzne. Najważniejsze, żeby naprawdę chciało się czytać dany tekst. Dlatego Dzień Czytania Książek nie stawia przed człowiekiem wymogu „przeczytania 500 stron”. Jego główna idea jest o wiele prostsza — znaleźć choćby odrobinę czasu na książkę.

Czym czytanie różni się od niekończącego się strumienia treści

Książka wymaga od czytelnika nieco więcej uwagi niż krótkie posty czy filmy. Aby śledzić fabułę, trzeba pamiętać o bohaterach, wydarzeniach i szczegółach. Dzięki temu czytanie zmusza do dłuższego skupiania uwagi na jednym materiale. Właśnie dlatego czytanie często określa się jako dobry trening koncentracji. National Day Calendar wymienia wśród potencjalnych korzyści płynących z czytania poprawę pamięci i koncentracji, a także zmniejszenie stresu.

 

Jest jeszcze jedna ważna rzecz — książki pozwalają spojrzeć na świat oczami innej osoby. Dobra powieść może sprawić, że czytelnik wczuje się w sytuację bohatera, z którym wcale się nie przypomina. Wspomnienia dają możliwość poznania doświadczeń osoby, której nigdy nie spotkaliśmy. A dzieła literackie z innych krajów pomagają lepiej zrozumieć obcą kulturę. Czytanie poszerza również zasób słownictwa. Czytelnik regularnie spotyka się z nowymi słowami, konstrukcjami językowymi i sposobami opisywania myśli. Jest to szczególnie widoczne, gdy czyta się różne gatunki i autorów.

 

Nie warto jednak traktować książek jako kolejnego punktu na liście rzeczy do zrobienia. Jeśli czytanie staje się nieustannym wyścigiem o liczbę stron, łatwo traci swoją przyjemność. Dzień Czytania Książek właśnie przypomina, że czasami książkę można otworzyć po prostu dlatego, że jest to interesujące.

Co przeczytać 6 września

W tym dniu nie ma oficjalnej książki, którą wszyscy powinni przeczytać. Każdy sam wybiera gatunek i autora. Można w końcu sięgnąć po nowość, którą od dawna odkładało się na później, albo wrócić do książki, którą już kiedyś się czytało. Jeśli ma się ochotę na coś lekkiego, sprawdzi się powieść, komedia, kryminał lub opowieść przygodowa. Jeśli chcesz dowiedzieć się czegoś nowego — możesz sięgnąć po książkę popularnonaukową, biografię lub opracowanie historyczne. A jeśli po prostu pragniesz ciszy i spokoju, dobrym wyborem może być poezja.

 

Można też wybrać książkę na zasadzie „przeczytam pierwsze 20 stron i wtedy zdecyduję”. To dobry sposób, by nie męczyć się tekstem, który w ogóle nas nie wciąga. Jeśli książka nie przypadła do gustu, można ją odłożyć i spróbować innej. Kolejna opcja to poproszenie znajomych o polecenie ulubionej książki. W ten sposób można przypadkowo odkryć autora, na którego samodzielnie nigdy by się nie natrafiło. A po przeczytaniu warto omówić fabułę i porównać wrażenia.

 

Wybór dla dzieci jest również ogromny. Mogą to być bajki, komiksy, opowieści przygodowe lub książki z dużymi ilustracjami. Ważne jest, aby nie zamieniać czytania w karę lub obowiązkową pracę domową — lepiej dać dziecku możliwość samodzielnego wyboru historii.

Jak obchodzić Dzień Czytania Książek

Ponieważ święto to ma charakter nieoficjalny, nie ma ustalonych zasad. Nikt nie określa, ile stron należy przeczytać ani jaką konkretnie książkę otworzyć. Dlatego można je obchodzić tak, jak nam wygodnie. Najprostszym rozwiązaniem jest zarezerwowanie co najmniej 30–60 minut bez telefonu i innych czynników rozpraszających uwagę. Można usiąść w domu, pójść do parku, na balkon, do kawiarni lub do biblioteki. Jeśli pogoda na to pozwala, czytanie na świeżym powietrzu może stać się osobnym, małym rytuałem.

 

Kolejną tradycją jest wizyta w bibliotece lub księgarni. Można wybrać nową książkę, przejrzeć kilka pozycji i wrócić do domu z tą, która naprawdę nas zainteresowała. National Day Calendar wśród sposobów świętowania wyraźnie zaleca wizytę w bibliotece lub księgarni oraz podzielenie się przeczytanym tekstem w mediach społecznościowych. Można też zorganizować mały wieczór czytelniczy z przyjaciółmi. Każdy przynosi książkę, którą właśnie czyta lub którą chce polecić, a potem wszyscy opowiadają, czym ta książka ich poruszyła. Dla dzieci można zorganizować rodzinne czytanie, podczas którego rodzice czytają na głos razem z dzieckiem.

 

W mediach społecznościowych z okazji tego święta używa się hashtagów #NationalReadABookDay i #ReadABookDay. Ludzie fotografują książki, dzielą się rekomendacjami i opowiadają, co właśnie czytają.

Książki nie muszą być wyłącznie papierowe

Dzień Czytania Książek wcale nie oznacza, że koniecznie trzeba sięgać po wydania papierowe. E-book również pozostaje książką. Dla wielu osób właśnie format elektroniczny pozwala czytać częściej, ponieważ cała biblioteka może zmieścić się w jednym urządzeniu. Książki elektroniczne są wygodne podczas podróży, w środkach transportu lub w sytuacjach, gdy nie ma się ochoty nosić ciężkiego tomu. Można je czytać na specjalnych czytnikach, tabletach lub telefonach. Biblioteki również stopniowo rozszerzają dostęp do katalogów elektronicznych.

 

Osobne miejsce zajmują audiobooki. Formalnie nie jest to już czytanie oczami, ale format audio pozwala zapoznawać się z literaturą podczas spaceru, podróży lub wykonywania prac domowych. Dla osób z wadami wzroku audiobooki mogą być w ogóle jednym z najwygodniejszych sposobów uzyskania dostępu do literatury. Dlatego w dzisiejszych czasach najważniejszy nie jest format. Książka papierowa, plik elektroniczny czy wersja audio — ważniejsza jest chęć zapoznania się z historią lub nową wiedzą.

Ciekawostki dotyczące czytania

• Kluby książki mają bardzo długą historię. National Today zauważa, że ich poprzednicy istnieli już w XVII wieku, zwłaszcza w formie kobiecych kółek biblijnych. W swojej współczesnej formie kluby książki stały się szczególnie popularne dzięki możliwości nie tylko czytania, ale także omawiania przeczytanych treści z innymi ludźmi.

• Książki mogą być sposobem na relaks. Ludzie często czytają nie w celu nauki czy pracy, ale po prostu po to, by na chwilę się odprężyć. Fabuła pozwala zanurzyć się w innym świecie i oderwać się od codziennych spraw.

• Czytanie może być zajęciem społecznym. Spotkania klubów książki, maratony czytelnicze i dyskusje w Internecie pokazują, że książka niekoniecznie jest sprawą indywidualną. Czasami właśnie rozmowa po przeczytaniu pomaga spojrzeć na historię z zupełnie nowej perspektywy.

• Ludzie często czytają mniej, niż by chcieli. Wśród przyczyn są: praca, nauka, obowiązki domowe oraz ciągła konkurencja ze strony rozrywki cyfrowej. Dlatego specjalna okazja może po prostu przypomnieć o książce, którą od dawna chcieliśmy przeczytać.

• Nie trzeba koniecznie czytać każdej książki do końca. Jeśli tekst się nie podoba, można ją odłożyć. Czytanie dla przyjemności nie powinno zamieniać się w maraton, do którego zmuszamy się na siłę.

Dzień Czytania Książek i Międzynarodowy Dzień Alfabetyzacji to różne daty

Te dwa święta są czasem mylone, ale mają różny status. National Read a Book Day obchodzony jest 6 września jako nieoficjalna data, która ma zachęcić ludzi do czytania. Natomiast Międzynarodowy Dzień Alfabetyzacji, ogłoszony przez UNESCO, przypada 8 września.

 

Różnica tkwi również w samej idei. Dzień Czytania Książek dotyczy bardziej osobistej przyjemności płynącej z książek i nawyku czytania. Międzynarodowy Dzień Alfabetyzacji ma szerszy zakres – dotyczy prawa ludzi do umiejętności czytania i pisania, edukacji oraz dostępu do nauki. Dlatego 6 września to raczej dzień, w którym warto sięgnąć po książkę dla siebie. Natomiast 8 września świat mówi o umiejętnościach czytania i pisania jako o ważnym elemencie edukacji i rozwoju społeczeństwa.

Jak dobrze wykorzystać 6 września

Nie trzeba układać skomplikowanego planu. Można zacząć poranek od przeczytania kilku stron zamiast przeglądania mediów społecznościowych. Następnie wieczorem wrócić do książki i przeczytać kolejny rozdział. Jeśli czasu jest mało, można wyznaczyć sobie naprawdę niewielki cel — na przykład 20 stron. Dla osoby, która od dawna nic nie czytała, to już wystarczy, by powrócić do nawyku. Można również uczynić ten dzień dniem rodzinnym. Rodzice mogą czytać dziecku na głos, partnerzy – wybrać książkę do wspólnego czytania, a przyjaciele – zorganizować mały klub książki.

 

Kolejną dobrą opcją jest wreszcie uporządkowanie własnego regału z książkami. Na pewno znajdzie się tam pozycja, którą kiedyś kupiono „na później”. 6 września może właśnie stać się tym „później”. A jeśli książki już dawno przestały sprawiać przyjemność, można po prostu dać im jeszcze jedną szansę. Wybierzcie ciekawą historię, znajdźcie wygodne miejsce, odłóżcie telefon na bok i poczytajcie bez pośpiechu.

Co jest najważniejsze w tym święcie

National Read a Book Day nie ma skomplikowanych tradycji, oficjalnych ceremonii ani obowiązkowych zasad. Jego sens tkwi w czymś bardzo prostym — w przypomnieniu, że książki też potrzebują czasu. 6 września 2026 roku można poświęcić przynajmniej część dnia na czytanie. Nie ma znaczenia, czy będzie to nowa powieść, stara ulubiona książka, komiks, biografia czy wydanie elektroniczne.

 

Najważniejsze, aby czytać nie z przymusu, ale dlatego, że chce się poznać historię, coś zrozumieć, zastanowić się lub po prostu na chwilę przenieść się do innego świata. Być może najlepszym sposobem na uczczenie tego dnia jest nie tylko przeczytanie kilku stron 6 września, ale znalezienie książki, którą będzie się chciało otworzyć ponownie następnego dnia.

 

Czytaj nas na Telegram i Sends