Topnienie lodowców Himalajów może zwiększyć ryzyko niszczycielskich powodzi — YLE News
Zawalenie się części lodowca na granicy Nepalu i Tybetu w środę wywołało reakcję łańcuchową, która zakończyła się niszczycielską powodzią błyskawiczną. Potoki wody, lodu, kamieni i błota spłynęły z gór, niszcząc drogi, budynki i całe wsie; zginęły setki osób, podaje YLE News.
Badacz zarządzania ryzykiem powodziowym z Uniwersytetu Aalto, Anup Shrestha, który ma nepalskie pochodzenie, zaznaczył, że katastrofa nie była odosobnionym wydarzeniem. Według wstępnych wniosków badaczy część lodowca zawaliła się i spowodowała zejście mas lodu oraz kamieni. Wywołało to duże osuwisko, które zablokowało rzekę, a po przerwaniu naturalnej tamy doszło do powodzi błyskawicznej.
Ryzyko dla społeczności górskich
Najdotkliwiej skutki tego zdarzenia odczuł Nepal, gdzie w strefie ryzyka znalazło się więcej ludzi i infrastruktury. Powódź przemieściła się 168 kilometrów w dół przez górzysty teren, a głębokość wody w niektórych miejscach, według części źródeł, osiągała 100 metrów.
Himalaje nazywane są „wieżą ciśnień Azji”: mają tu swoje źródła Indus, Ganges i Brahmaputra, od których zależą setki milionów ludzi. W regionie Himalajów i Hindukuszu znajduje się ponad 25 tysięcy jezior lodowcowych, z których wiele stanowi potencjalne zagrożenie.
Mieszkańcy obszarów górskich są zależni od hodowli zwierząt, rolnictwa i turystyki. Pola tradycyjnie otrzymują wodę wiosną dzięki topnieniu lodowców, jednak przyspieszone topnienie zmienia rytm sezonu wegetacyjnego. Ilość i terminy opadów również mogą się zmieniać z powodu zmiany klimatu, co sprawia, że tradycyjne rolnictwo staje się mniej pewnym źródłem dochodów.
Więcej aktualnych wiadomości na kanale UA.News w Telegramie Telegram.
Izolacja i potrzeba monitoringu
Szczególnie narażone są społeczności mieszkające w pobliżu rzek oraz osoby o ograniczonych możliwościach adaptacji. W górach drogi często prowadzone są wzdłuż rzek lub na zboczach, dlatego powodzie i osuwiska jako pierwsze przerywają połączenia transportowe. Z powodu zamkniętych dróg i zniszczonych mostów odległe miejscowości mogą pozostać bez dostępu do opieki medycznej i innych kluczowych usług.
Według Shresthy niektóre społeczności po przesiedleniu w bezpieczniejsze rejony wracały do niebezpiecznych miejsc, ponieważ ich umiejętności i źródła utrzymania są związane z hodowlą zwierząt i rolnictwem w górach. Zaznaczył również, że w tym samym rejonie w ubiegłym roku doszło do mniejszego zawalenia lodowca.
Chiny ostrzegły Nepal przed możliwością kolejnej katastrofy w najbliższych dniach: na rzece, gdzie doszło do powodzi, nadal znajduje się tama utworzona przez osuwisko. Shrestha podkreślił potrzebę systemu wczesnego ostrzegania, który byłby zdolny jednocześnie śledzić kilka zagrożeń i wykrywać niebezpieczne reakcje łańcuchowe. Jak powiedział, technologie satelitarne pozwalają obserwować stan lodowców, jednak monitoring utrudniają ukształtowanie terenu, brak finansowania i potrzeba koordynacji transgranicznej.
Badacz zaznaczył, że topnienie lodowców niemal podwoiło się w ciągu ostatnich 20–30 lat. Zdjęcia satelitarne rejestrują kurczenie się lodowców i powstawanie nowych jezior lodowcowych, których otaczający materiał może nagle się zawalić i spowodować powodzie. Jednocześnie ostrzegł, że zmiany klimatu nie należy uznawać za jedyną przyczynę takich katastrof: ryzyko zwiększają również skutki trzęsień ziemi w Nepalu w 2015 roku, słaba infrastruktura i niewystarczające systemy ostrzegania.
