W Kremlu chcą ukryć przed Rosjanami skalę wydatków wojskowych
Rosyjskie media państwowe oraz media lojalne wobec władz otrzymały wytyczne dotyczące relacjonowania projektu budżetu na 2027 rok. Dziennikarzom zaleca się kładzenie nacisku na emerytury, świadczenia społeczne, szkoły i przedszkola, ale przemilczanie gwałtownego wzrostu wydatków na obronność oraz cięć w finansowaniu wielu sfer cywilnych.
Rosyjskie państwowe i prorządowe media otrzymały instrukcje (tzw. metodyczki) dotyczące tego, jak opowiadać odbiorcom o budżecie kraju na 2027 rok. Z dokumentem zapoznała się „Meduza”. Według danych portalu, w zaleceniach radzi się dziennikarzom przedstawianie budżetu przede wszystkim przez pryzmat świadczeń społecznych i obietnic państwa. Wśród głównych tematów znalazły się emerytury, wsparcie dla ludności, budowa szkół i przedszkoli. Jednocześnie projekt budżetu zakłada znaczny wzrost wydatków na obronność. Temat ten, jak twierdzi „Meduza”, w instrukcji praktycznie nie występuje.
Na czym radzą się skupić
W materiałach dla prorządowych mediów proponuje się kładzenie nacisku na to, że państwo rzekomo będzie kontynuować realizację swoich zobowiązań społecznych. Jako przykład dziennikarzom radzi się opowiadać o waloryzacji emerytur. W 2027 roku władze rosyjskie planują podnieść emerytury ubezpieczeniowe dwukrotnie — w lutym i w kwietniu. Według danych rosyjskiego Ministerstwa Finansów mowa o podwyżce o 6,8% w lutym i o kolejne 3,3% w kwietniu.
Kolejny temat zalecany do wykorzystania w materiałach to budowa szkół i przedszkoli. W wytycznych wspomina się o planach do 2030 roku, zgodnie z którymi w Rosji ma powstać kolejnych 150 szkół i ponad setka przedszkoli. Osobno proponuje się dziennikarzom porównywanie deficytu rosyjskiego budżetu z wskaźnikami krajów europejskich. W instrukcji wymieniono w szczególności Francję, Wielką Brytanię i Niemcy.
Zgodnie z planem rosyjskich władz deficyt budżetowy w 2027 roku wyniesie około 2% PKB. W zaleceniach proponuje się zwracanie uwagi na to, że w innych krajach wskaźnik ten jest rzekomo wyższy.
O wydatkach wojskowych radzą nie mówić
Jednocześnie w projekcie budżetu na 2027 rok zapisano rekordowe wydatki na obronność — około 17,1 biliona rubli. To w przybliżeniu 35% wszystkich wydatków budżetowych i o 27% więcej, niż przewidywały wcześniejsze plany na ten sam rok. Jeśli do wydatków obronnych dodać środki na inne struktury siłowe, udział całego bloku siłowego — według szacunków starszej badaczki Berlińskiego Centrum Carnegie, Aleksandry Prokopenko — może sięgnąć 44% wydatków uwzględnionych w projekcie budżetu.
Tymczasem finansowanie niektórych dziedzin cywilnych jest, przeciwnie, redukowane. Według danych Reutersa, na które powołuje się „Meduza”, wydatki na politykę społeczną spadają o 7%, na edukację — o 6%, a na ochronę zdrowia — o 6,8% w porównaniu z ubiegłorocznymi planami. O 7,4% zmniejszają się również wydatki w dziale „Gospodarka narodowa”. Obejmuje on m.in. budowę dróg, projekty infrastrukturalne oraz wsparcie poszczególnych branż. Oznacza to, że chodzi nie tylko o wzrost wydatków wojskowych — jednocześnie rosyjski budżet przewiduje mniej środków na szereg dziedzin cywilnych.
Dziennikarzom radzą korzystać z oficjalnych komunikatów
Według informacji „Meduzy” pracownicy administracji prezydenta Rosji nie ograniczyli się do pisemnych zaleceń. Pracownikom mediów lojalnych wobec władzy miano ustnie podkreślić, że nie powinni wykazywać się „samowolą” podczas relacjonowania budżetu. Jako podstawę do materiałów zalecono im wykorzystywanie komunikatów prasowych i informacji rosyjskiego rządu. Dotyczy to nie tylko wiadomości o samym budżecie, ale także prognoz dotyczących jego wpływu na gospodarkę.
Osobno wskazano dziennikarzom, do kogo mogą zwracać się po komentarze. Wśród rekomendowanych ekspertów znaleźli się przedstawiciele Uniwersytetu Finansowego przy Rządzie Federacji Rosyjskiej, RANHiGS (Rosyjskiej Akademii Gospodarki Narodowej i Administracji Publicznej) oraz Wyższej Szkoły Gospodarki. „Meduza” zauważa, że jeden z takich ekspertów komentował już projekt budżetu dla rosyjskiej telewizji państwowej. Nazwał dokument ogólnie pozytywnym i mówił m.in. właśnie o świadczeniach społecznych oraz nadchodzącej waloryzacji emerytur.
Co przewiduje budżet Rosji
Projekt budżetu na lata 2027–2029 rosyjski rząd wniósł do Dumy Państwowej 30 września. Na wszystkie trzy lata przewidziano deficyt — wydatki mają przewyższać dochody. Na 2027 rok dochody Rosji planowane są na poziomie około 43,3 biliona rubli, a wydatki — w granicach 48,8 biliona. Tym samym różnica między nimi wyniesie około 5,5 biliona rubli.
Główny nacisk w wydatkach wciąż kładziony jest na obronność i bezpieczeństwo. Rosyjskie Ministerstwo Finansów nazwało zaspokojenie potrzeb obronności i bezpieczeństwa jednym ze strategicznych priorytetów budżetu. Na tym tle władze planują cięcia części wydatków cywilnych, szukając jednocześnie dodatkowych źródeł dochodów. Należą do nich podwyżki niektórych podatków oraz inne zmiany w systemie podatkowym.
W ten sposób, według danych „Meduzy”, rosyjskim mediom prorządowym proponuje się przedstawianie nowego budżetu przede wszystkim poprzez obietnice społeczne i wskaźniki deficytu. Jednocześnie informacje o skali wydatków wojskowych oraz cięciach w finansowaniu wielu sfer cywilnych radzi się dziennikarzom pozostawiać poza głównym nurtem materiałów.
Rosyjski dyktator Władimir Putin oświadczył, że ukraińskie uderzenia w rafinerie ropy naftowej wpłynęły na funkcjonowanie branży i wskaźniki gospodarcze Rosji. Według jego słów straty wyniosły około 1% PKB kraju.
