W glebie Czarnobyla wykryto trwałe cząstki radioaktywne — ScienceDaily
Naukowcy zbadali sześć mikroskopijnych cząstek radioaktywnych pobranych w regionie czarnobylskim Ukrainy i ustalili, że część z nich zachowała znaczną część pierwotnej struktury krystalicznej paliwa jądrowego cztery dekady po awarii w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. O wynikach badania informuje ScienceDaily.
Cząstki o rozmiarach od 8 do 50 mikrometrów nadal pozostają wysoce aktywne. Powstały w wyniku uwolnienia odłamków z reaktora, a wejście na skażone obszary, według badaczy, nadal wymaga odzieży ochronnej.
Trzy typy cząstek
Fizyk i doktorant Uniwersytetu Leibniza w Hanowerze Tobias Weissenborn opisał trzy klasy takich cząstek. Do pierwszej należą te, które pod względem właściwości chemicznych i fizycznych są zbliżone do dwutlenku uranu — paliwa jądrowego. Druga klasa powstała w ekstremalnych temperaturach wewnątrz reaktora, gdy stopione paliwo zmieszało się z cyrkonem używanym w koszulkach elementów paliwowych.
Trzeci typ powstał podczas pożaru grafitowego moderatora, który trwał dziesięć dni. W tym procesie paliwo utleniało się i tworzyło różne tlenki uranu, w tym U3O8. Materiał ten jest mechanicznie kruchy, dlatego może rozpadać się na mikroskopijne fragmenty, które może przenosić wiatr. Wdychanie takich cząstek stanowi zagrożenie dla zdrowia.
Więcej aktualnych wiadomości na kanale UA.News w Telegramie Telegram.
Analiza na synchrotronie
Krystalograf Christoph Hennig z Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf wraz z Weissenbornem przeprowadził analizę strukturalną próbek na linii Rossendorf Beamline w Grenoble. Cząstki wyodrębniono z ukraińskich próbek gleby, zamocowano na elektrodach wolframowych i transportowano w kilku osłonach ochronnych ze względu na ich wysoką radioaktywność.
Do zbadania wewnętrznej struktury naukowcy zastosowali synchrotronową dyfrakcję promieniowania rentgenowskiego. Każdą cząstkę w pełni obracano w wiązce promieniowania rentgenowskiego o szerokości 100 mikrometrów i mierzono z 2 tysięcy kierunków. Umożliwiło to rozróżnienie krystalicznych faz tlenków uranu.
Wyniki wskazują, że niektóre cząstki mogą dłużej zatrzymywać produkty rozszczepienia w swojej strukturze, a zatem nie muszą koniecznie szybko uwalniać substancji radioaktywnych do gleby i wody. Jednocześnie badacze podkreślają, że próbka była niewielka i obejmowała cząstki tylko z dwóch miejsc. Ich struktura, skład i odporność na wpływ środowiska różnią się, dlatego na razie nie można wyciągać ogólnych wniosków o ryzykach dla całego skażonego obszaru.
