Od ropy naftowej po sztuczną inteligencję: jak Zjednoczone Emiraty Arabskie inwestują miliardy w OpenAI i stają się światowym centrum sztucznej inteligencji

Zjednoczone Emiraty Arabskie, które przez dziesięciolecia czerpały zyski z wydobycia i eksportu ropy naftowej, coraz aktywniej inwestują w sztuczną inteligencję. Kraj ten inwestuje w budowę centrów danych, współpracuje z amerykańskimi korporacjami technologicznymi i dąży do tego, by stać się jednym z kluczowych ośrodków światowej branży sztucznej inteligencji.

2 listopada 2026 r. państwowa spółka naftowo-gazowa ADNOC, grupa technologiczna G42 oraz amerykańska firma OpenAI ogłosiły nawiązanie strategicznego partnerstwa. Firmy planują wykorzystywać najnowocześniejsze modele sztucznej inteligencji do zarządzania wydobyciem ropy naftowej, analizy złóż, logistyki oraz podejmowania decyzji biznesowych. Jednocześnie podmioty inwestycyjne z Abu Zabi zawarły nowe porozumienia z twórcą ChatGPT dotyczące analizy finansowej oraz wdrażania sztucznej inteligencji w administracji publicznej.

Umowy te stanowią kolejny etap transformacji technologicznej w regionie Zatoki Perskiej. Zjednoczone Emiraty Arabskie i Arabia Saudyjska zaangażowały już w swoje projekty OpenAI, Microsoft, NVIDIA, Google oraz innych gigantów technologicznych. Państwowe fundusze inwestycyjne regionu finansują amerykańską infrastrukturę sztucznej inteligencji, podczas gdy na Bliskim Wschodzie planuje się budowę centrów danych o mocy rzędu tysięcy megawatów.

UA.News wyjaśnia, dlaczego monarchie naftowe stawiają na sztuczną inteligencję, w jaki sposób energetyka staje się przewagą konkurencyjną, kto finansuje największe projekty oraz jakie ryzyka mogą uniemożliwić krajom Zatoki Perskiej stanie się nowymi ośrodkami gospodarki cyfrowej.

Co przewiduje nowa umowa OpenAI z koncernem naftowym ADNOC

2 listopada w Abu Zabi rozpoczęła się międzynarodowa konferencja energetyczna ADIPEC 2026, podczas której firmy ADNOC, OpenAI i G42 ogłosiły wieloletnią współpracę. Podpisanie umowy odbyło się w obecności następcy tronu Abu Zabi, szejka Khaleda bin Mohammeda bin Zayeda Al Nahyana, który spotkał się również z dyrektorem generalnym OpenAI, Samem Altmanem.

Zgodnie z komunikatem ADNOC firma ta stanie się pierwszym przedstawicielem branży energetycznej, który będzie korzystał z platformy OpenAI Frontier do koordynacji złożonych procesów produkcyjnych i handlowych.

Główna idea polega na połączeniu wcześniej oddzielnych systemów. Obecnie planowanie wydobycia ropy naftowej, analiza złóż, kalkulacja kosztów, transport surowca i jego sprzedaż mogą być realizowane przez różne zespoły przy użyciu różnych programów. Nowy system ma pomóc w uwzględnieniu tych czynników jednocześnie.

Na przykład podczas planowania eksploatacji złoża sztuczna inteligencja będzie analizować dane geologiczne, charakterystykę odwiertów, infrastrukturę, koszty wiercenia oraz przewidywaną wartość produkcji. W firmie oczekuje się, że przygotowanie kompleksowych planów, które wcześniej mogło trwać miesiące, skróci się do kilku godzin.

Kolejny kierunek zakłada ocenę wartości ekonomicznej ropy jeszcze przed jej wydobyciem. Agenci oparci na sztucznej inteligencji będą mogli zestawiać informacje o światowym popycie, cenach, obłożeniu zakładów rafineryjnych, kosztach transportu oraz potencjalnej rentowności operacji.

Jednocześnie kontrola nad ważnymi decyzjami pozostanie w rękach specjalistów. Sztuczna inteligencja ma stać się narzędziem umożliwiającym szybszą ocenę różnych scenariuszy.

ADNOC już od kilku lat wdraża podobne technologie. Jednym z głównych projektów stał się system ENERGYai, opracowany wspólnie z firmą AIQ. Jego podstawą jest model językowy zawierający 70 mld parametrów, który wykorzystuje ponad 50 lat danych zgromadzonych przez firmę.

Według danych ADNOC firma posiada ponad 200 zastosowań sztucznej inteligencji oraz 70 scenariuszy wykorzystania robotyki, które zostały już wdrożone lub są w trakcie opracowywania. Centrum zarządzania operacjami w czasie rzeczywistym gromadzi informacje z ponad 120 platform wiertniczych.

Sztuczna inteligencja jest również wykorzystywana do prognozowania awarii. Jeśli system na czas wykryje nietypowe drgania sprzętu, zmianę ciśnienia lub inne odchylenia, personel może sprawdzić problem, zanim doprowadzi on do awarii.

Dlaczego kraje naftowe Zatoki Perskiej inwestują w sztuczną inteligencję

Przez dziesięciolecia ropa naftowa zapewniała krajom Zatoki Perskiej ogromne dochody. Dzięki eksportowi surowców energetycznych Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabia Saudyjska, Katar i inne państwa regionu utworzyły duże fundusze inwestycyjne, rozbudowały infrastrukturę i zaczęły inwestować kapitał w międzynarodowy biznes.

Jednak zależność od eksportu surowców energetycznych wiąże się z pewnym ryzykiem. Przychody zmieniają się wraz ze światowymi cenami ropy, a rozwój transportu elektrycznego i energii odnawialnej powoduje niepewność co do przyszłego popytu.

Właśnie dlatego Zjednoczone Emiraty Arabskie od dłuższego czasu rozwijają usługi finansowe, lotnictwo, turystykę, logistykę oraz gospodarkę cyfrową. Sztuczna inteligencja stała się jednym z nowych kierunków tej strategii.

Stworzenie infrastruktury opartej na sztucznej inteligencji pozwala na równoczesny rozwój kilku branż. Budowa centrów danych wymaga elektrowni, systemów chłodzenia, telekomunikacji, inżynierów oraz specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa. Po uruchomieniu obiekty te mogą obsługiwać międzynarodowe firmy i instytucje państwowe. W rezultacie energia, która wcześniej była eksportowana głównie w postaci ropy i gazu, staje się jednym z zasobów służących do wytwarzania usług cyfrowych.

Jednak same pieniądze i dostęp do energii elektrycznej to za mało. Konkurencyjny sektor sztucznej inteligencji potrzebuje również nowoczesnych procesorów, oprogramowania, badań, wykwalifikowanej kadry oraz klientów. Dlatego kraje Zatoki Perskiej angażują międzynarodowych partnerów, którzy dysponują już niezbędnymi technologiami.

Podobną strategię realizuje Arabia Saudyjska. W maju 2025 roku jej państwowy fundusz inwestycyjny Public Investment Fund utworzył spółkę HUMAIN w celu rozwoju infrastruktury sztucznej inteligencji oraz własnych modeli. Następnie HUMAIN i NVIDIA uzgodniły utworzenie w ciągu pięciu lat kompleksów obliczeniowych o mocy do 500 megawatów. Pierwszy etap zakładał wykorzystanie 18 tysięcy procesorów NVIDIA GB300.

W ten sposób między ZEA a Arabią Saudyjską narasta rywalizacja o inwestycje, nowoczesny sprzęt, międzynarodowe firmy i specjalistów. Oba państwa starają się przekształcić zgromadzone dochody z ropy naftowej w nowe źródła wzrostu gospodarczego.

Kto finansuje rozwój sztucznej inteligencji w Zjednoczonych Emiratach Arabskich

Jedną z cech charakterystycznych strategii technologicznej Abu Zabi jest udział dużych podmiotów inwestycyjnych powiązanych z państwem.

Mubadala Investment Company to suwerenny fundusz inwestycyjny, który inwestuje środki w różne branże na całym świecie. Według wyników za rok 2025 wartość aktywów pod jego zarządzaniem osiągnęła około 385 mld dolarów. Są to aktywa całego portfela funduszu, a nie kwota przeznaczona wyłącznie na sztuczną inteligencję.

2 listopada Mubadala, OpenAI i Inception42 zawarły porozumienie o współpracy w zakresie analityki inwestycyjnej. Planują wykorzystywać zaawansowane modele do wyszukiwania obiecujących możliwości, analizy informacji finansowych oraz oceny ryzyka.

Szczególną rolę odgrywa fundusz MGX, utworzony w Abu Zabi w celu inwestowania w sztuczną inteligencję i powiązaną infrastrukturę. Stał się on jednym z pierwszych inwestorów w wielkoskalowym amerykańskim projekcie Stargate, obok OpenAI, SoftBank i Oracle.

Kolejnym kluczowym uczestnikiem jest grupa technologiczna G42. Działa ona w obszarze sztucznej inteligencji, przetwarzania w chmurze i infrastruktury cyfrowej, a także uczestniczy w tworzeniu dużych centrów danych.

W kwietniu 2024 roku firma Microsoft ogłosiła inwestycję w wysokości 1,5 mld dolarów w G42. Umowa przewidywała współpracę w zakresie wykorzystania platformy chmurowej Azure oraz rozwoju rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji.

W ten sposób w Abu Zabi powstał system, w którym różne podmioty pełnią odrębne funkcje. Jedni zapewniają finansowanie, inni budują infrastrukturę, a partnerzy międzynarodowi dostarczają najnowocześniejsze technologie.

Zjednoczone Emiraty Arabskie starają się również wykorzystywać sztuczną inteligencję w administracji publicznej. 2 listopada rząd Abu Zabi oraz OpenAI ogłosiły uruchomienie inicjatywy „Machine-Readable Government”. Obejmuje ona przekształcenie wybranych aktów prawnych i procedur administracyjnych do formatu, z którym mogą współpracować systemy oparte na sztucznej inteligencji.

Pierwszy projekt pilotażowy funkcjonuje już w obszarze kontroli importu produktów spożywczych. W przyszłości rozwiązania takie mogą być wykorzystywane do weryfikacji dokumentów, przetwarzania wniosków oraz przyspieszenia procedur administracyjnych.

Stargate UAE: jak w Zjednoczonych Emiratach Arabskich powstaje jedno z największych centrów danych na świecie

Najbardziej widocznym przykładem technologicznych ambicji kraju stał się projekt Stargate UAE, ogłoszony w maju 2025 roku. Realizują go firmy G42, OpenAI, Oracle, NVIDIA, Cisco i SoftBank.

Pierwotne porozumienie przewidywało utworzenie w Abu Zabi dużego kompleksu infrastruktury dla sztucznej inteligencji o potencjalnej mocy do 5 gigawatów. W jego obrębie planowano umieścić klaster obliczeniowy Stargate UAE o mocy 1 gigawata.

Jeden gigawat to tysiąc megawatów. Takie wartości odzwierciedlają skalę infrastruktury energetycznej i obliczeniowej niezbędnej do działania serwerów. Zgodnie z pierwotnym planem OpenAI pierwsze 200 megawatów mocy miało zostać uruchomione w 2026 roku. Jednocześnie deklarowane 5 gigawatów nie oznacza, że cały kompleks został już zbudowany lub podłączony do sieci energetycznej.

Partnerzy planują wykorzystać nowoczesne procesory NVIDIA oraz sprzęt do szybkiej wymiany danych, niezbędny do uczenia i wykorzystywania dużych modeli językowych.

W przypadku pomyślnego uruchomienia mocy obliczeniowe w Abu Zabi będą mogły obsługiwać klientów z innych krajów, w szczególności instytucje państwowe, organizacje naukowe i międzynarodowe przedsiębiorstwa.

Jednak działalność w sektorze infrastruktury nie gwarantuje zysków. Duże centra danych wymagają znacznych inwestycji początkowych, a ich opłacalność zależy od obciążenia serwerów, cen energii elektrycznej oraz popytu na usługi sztucznej inteligencji.

Przykładem jest sytuacja w Stanach Zjednoczonych, gdzie niektóre projekty centrów danych już borykają się z opóźnieniami i sprzeciwem lokalnych społeczności. Nawet przy zapewnionym finansowaniu budowa może zostać wstrzymana z powodu problemów infrastrukturalnych i wpływu na środowisko.

Dlaczego energia elektryczna staje się głównym zasobem dla rozwoju sztucznej inteligencji

Jeszcze kilka lat temu w wyścigu o sztuczną inteligencję główny nacisk kładziono na algorytmy, dane i programistów. Obecnie coraz ważniejszym czynnikiem staje się infrastruktura fizyczna, a przede wszystkim dostęp do stabilnego zasilania elektrycznego.

Duże modele językowe wymagają tysięcy specjalistycznych procesorów działających jednocześnie. Trening takich systemów może trwać tygodnie lub miesiące, a po jego zakończeniu energia elektryczna jest potrzebna do przetwarzania zapytań milionów użytkowników.

Według szacunków Międzynarodowej Agencji Energetycznej zużycie energii elektrycznej przez centra danych na świecie może wzrosnąć z około 485 terawatogodzin w 2025 roku do 950 terawatogodzin w 2030 roku. Popyt ze strony centrów danych ukierunkowanych właśnie na sztuczną inteligencję może rosnąć jeszcze szybciej.

Chociaż udział centrów danych w całkowitym światowym zużyciu energii jest na razie stosunkowo niewielki, ich koncentracja w poszczególnych regionach stanowi obciążenie dla lokalnych sieci.

W Stanach Zjednoczonych przedsiębiorstwa energetyczne miały już do czynienia z przypadkami, w których jednoczesne wyłączenie dużych kompleksów serwerowych stwarzało zagrożenie dla stabilności sieci energetycznej. Problem nie polega wyłącznie na wytworzeniu wystarczającej ilości energii elektrycznej. Konieczne jest również wybudowanie linii przesyłowych, zainstalowanie transformatorów, zapewnienie rezerwowych źródeł zasilania oraz przygotowanie sieci na gwałtowne zmiany obciążenia.

Właśnie w tym zakresie kraje Zatoki Perskiej dostrzegają jedną ze swoich przewag konkurencyjnych. Dysponują one znacznymi zasobami energetycznymi, możliwością finansowania nowych źródeł energii oraz państwowymi mechanizmami koordynacji dużych projektów infrastrukturalnych. Nie należy jednak utożsamiać ropy naftowej z głównym źródłem energii elektrycznej dla centrów danych. W Zjednoczonych Emiratach Arabskich znaczącą rolę w produkcji energii elektrycznej odgrywają gaz ziemny, energetyka jądrowa oraz elektrownie słoneczne.

W kraju działa elektrownia jądrowa „Barakah” z czterema reaktorami. Jej moc zainstalowana przekracza 5 gigawatów, a produkcja energii pokrywa około jednej czwartej zapotrzebowania na energię elektryczną w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Energetyka jądrowa ma duże znaczenie dla centrów danych, ponieważ wymagają one całodobowego zasilania. Elektrownie słoneczne dostarczają energię w ciągu dnia, jednak do nieprzerwanej pracy serwerów niezbędne są dodatkowe źródła wytwarzania energii lub akumulatory.

Kolejnym czynnikiem jest klimat. Wysokie temperatury w krajach Zatoki Perskiej utrudniają chłodzenie sprzętu, co zwiększa koszty systemów inżynieryjnych. Dlatego sama dostępność tanich nośników energii nie gwarantuje niskich kosztów obliczeń. Ważne pozostają efektywność chłodzenia oraz niezawodność sieci energetycznych.

Dlaczego Stany Zjednoczone są zainteresowane arabskimi inwestycjami w sztuczną inteligencję

Współpraca amerykańskich korporacji technologicznych z krajami Zatoki Perskiej ma znaczenie nie tylko gospodarcze, ale i polityczne. Opracowywanie zaawansowanych modeli wymaga coraz większych nakładów kapitałowych. Firmy wydają dziesiątki miliardów dolarów na procesory, kompleksy serwerowe, sprzęt energetyczny oraz szkolenia specjalistów.

Wydatki największych korporacji technologicznych na rozwój sztucznej inteligencji sięgają już setek miliardów dolarów. Dla amerykańskich firm fundusze suwerenne ZEA i Arabii Saudyjskiej stanowią źródło znacznego kapitału długoterminowego. Inwestorzy arabscy z kolei zyskują dostęp do perspektywicznej branży technologicznej.

Charakterystycznym przykładem jest amerykański projekt Stargate, o którym OpenAI, SoftBank, Oracle i MGX ogłosiły w styczniu 2025 roku. Pierwotny plan przewidywał inwestycje w wysokości do 500 mld dolarów w ciągu czterech lat w rozwój infrastruktury sztucznej inteligencji w USA.

Kwotę tę należy traktować jako ogłoszony zamiar inwestycyjny, a nie jako środki już wydane. Rzeczywiste wykorzystanie kapitału zależy od budowy obiektów i zawarcia umów. Jednocześnie Waszyngton jest zainteresowany tym, aby amerykańskie firmy technologiczne pozostały głównymi partnerami krajów Zatoki Perskiej.

Szczególne znaczenie mają nowoczesne procesory firmy NVIDIA, które mogą być wykorzystywane nie tylko w technologiach cywilnych, ale także obronnych. Z tego powodu dostawy najpotężniejszych komponentów często wymagają amerykańskich zezwoleń eksportowych.

W rzeczywistości infrastruktura sztucznej inteligencji staje się elementem rywalizacji między światowymi centrami technologicznymi. Kraje Zatoki Perskiej muszą balansować między międzynarodowymi partnerstwami a wymogami bezpieczeństwa państw kontrolujących dostęp do zaawansowanych technologii.

Jak wojna na Bliskim Wschodzie zmusiła do zrewidowania planów budowy centrów danych

Pomimo znacznych inwestycji kraje Zatoki Perskiej borykają się z problemem, którego nie da się rozwiązać wyłącznie poprzez zakup nowoczesnych procesorów. Chodzi o fizyczne bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej.

Po irańskich atakach rakietowych i dronowych w 2026 roku kwestia ochrony centrów danych nabrała szczególnego znaczenia. Duże kompleksy serwerowe są uzależnione od nieprzerwanego zasilania, chłodzenia i łączności, a uszkodzenie nawet jednego ważnego elementu może spowodować wyłączenie znacznej części mocy obliczeniowej.

11 września agencja Reuters poinformowała, powołując się na sześć dobrze poinformowanych źródeł, że władze ZEA weryfikują plany budowy dużego kampusu AI o mocy do 5 gigawatów. Pierwotna koncepcja zakładała skupienie infrastruktury w jednym miejscu w pobliżu Abu Zabi. Obecnie rozważa się jednak możliwość rozmieszczenia centrów danych w różnych częściach kraju.

Wśród opcji zabezpieczeń wymieniano budowę oddzielnych obiektów pod ziemią, wykorzystanie bardziej wytrzymałych konstrukcji, instalację dodatkowych systemów obrony przeciwlotniczej oraz stworzenie rezerwowych systemów zasilania i chłodzenia.

Pierwsza faza projektu Stargate UAE miała być kontynuowana, choć część jej parametrów mogła ulec zmianie. Firma G42 oświadczyła, że realizacja projektu przebiega zgodnie z harmonogramem, ale szczegóły dotyczące infrastruktury są stale weryfikowane zgodnie z wymogami bezpieczeństwa.

Sytuacja ta ukazuje nową cechę charakterystyczną branży sztucznej inteligencji: duże centra danych stają się obiektami strategicznymi, których ochrona wymaga podejścia typowego dla elektrowni i infrastruktury wojskowej.

Jednocześnie duże inwestycje nie gwarantują jeszcze powstania samodzielnego centrum technologicznego. W tym celu konieczne jest stworzenie środowiska, w którym będą działać programiści, naukowcy, producenci sprzętu, operatorzy chmury obliczeniowej oraz firmy będące klientami.

Osobną kwestią jest opłacalność ekonomiczna. Sprzęt serwerowy stopniowo się starzeje, procesory są drogie, a za energię elektryczną i konserwację trzeba płacić niezależnie od obciążenia mocy.

Właśnie dlatego Zjednoczone Emiraty Arabskie starają się nie ograniczać do roli inwestora. Kraj dąży jednocześnie do tego, by stać się dużym zamawiającym rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, dostawcą infrastruktury oraz partnerem wiodących korporacji technologicznych.