W Ukrainie utworzono rejestr szkód środowiskowych spowodowanych rosyjską agresją

Państwowa Inspekcja Ekologiczna Ukrainy przedstawiła Rejestr szkód ekologicznych spowodowanych rosyjską agresją. Został on utworzony w celu gromadzenia i systematyzowania informacji o szkodach wyrządzonych środowisku naturalnemu Ukrainy, a także w celu zabezpieczenia dowodów niezbędnych do późniejszego uzyskania odszkodowania.

Od początku pełnej inwazji Rosji specjaliści inspekcji odnotowali ponad 12 tysięcy przypadków wyrządzenia szkód środowisku naturalnemu. Według stanu na październik 2026 roku łączna kwota szkód ekologicznych wyniosła 8,5 bln hrywien.

Wcześniej informacje o naruszeniach przepisów ekologicznych były przechowywane głównie na osobistych nośnikach danych inspektorów oraz w dokumentach papierowych, a proces ich ewidencjonowania nie był odpowiednio uporządkowany. Uruchomienie nowego rejestru ma zmienić tę sytuację i zapewnić scentralizowane przechowywanie danych.

Dla każdego zarejestrowanego przypadku w systemie tworzona będzie osobna karta elektroniczna. Będzie ona zawierała współrzędne miejsca zdarzenia, opis wyrządzonych szkód, dowody fotograficzne i wideo, wyniki badań laboratoryjnych oraz wycenę szkód.

Ponadto system będzie automatycznie śledził stan przetwarzania materiałów oraz identyfikował przypadki, w których nie przeprowadzono jeszcze oględzin lub brakuje niezbędnych protokołów. Na podstawie wprowadzonych informacji i zatwierdzonych metodologii system będzie również obliczał orientacyjną wysokość strat w hrywnach.

Jak zaznaczył Subbotienko, wszystkie materiały będą przechowywane w zabezpieczonych usługach chmurowych, co ma zminimalizować ryzyko utraty lub uszkodzenia informacji.

Rejestr opracowała ukraińska firma „DOK PROF CONSULTING”, która specjalizuje się w tworzeniu państwowych rejestrów informacyjnych i systemów elektronicznego obiegu dokumentów. Projekt został zrealizowany przy wsparciu Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju na Ukrainie oraz pomocy finansowej rządu Szwecji.

Posłanka do parlamentu, wiceprzewodnicząca parlamentarnej Komisji ds. Polityki Ekologicznej i Gospodarki Środowiskowej Olena Kryworuczkin podkreśliła, że nowe narzędzie stanie się jednym z ważnych elementów przyszłego mechanizmu pociągania Rosji do odpowiedzialności. Pozwoli on zgromadzić informacje o przestępstwach przeciwko środowisku i stworzyć odpowiednią bazę dowodową.

Zebrane materiały planuje się wykorzystać zarówno w krajowych, jak i międzynarodowych procedurach odszkodowawczych za szkody wyrządzone środowisku naturalnemu.

Obecnie rozważa się również możliwość automatycznego przekazywania informacji z ukraińskiego rejestru do Międzynarodowego Rejestru Szkód dla Ukrainy (RD4U). Przewidziano w nim już odrębną kategorię zgłoszeń B3.1 – „Szkody ekologiczne”.

Szefowa kijowskiego biura Rejestru Szkód dla Ukrainy, Hanna Chrystowa, wyjaśniła, że RD4U stanowi pierwszy etap międzynarodowego mechanizmu odszkodowawczego dotyczącego strat, strat materialnych i szkód wyrządzonych w wyniku rosyjskiej agresji trwającej od 24 lutego 2022 roku.

Kolejnym krokiem ma być utworzenie Międzynarodowej Komisji Odszkodowawczej, która będzie rozpatrywać złożone wnioski i podejmować decyzje dotyczące wypłat. Odszkodowania planuje się wypłacać za pośrednictwem specjalnego funduszu, który ma być zasilany ze środków państwa-agresora.

„Każde międzynarodowe bezprawne działanie powinno pociągać za sobą sprawiedliwą międzynarodową odpowiedzialność prawną w postaci odszkodowania za wyrządzone szkody” – podsumowała Chrystowa.

Informację tę przekazał podczas konferencji prasowej pełniący obowiązki przewodniczącego Państwowej Inspekcji Ekologicznej Ołeksandr Subotenko.

Odszkodowania za straty wojenne poniesione przez przedsiębiorstwa: Rejestr strat RD4U i ocena roszczeń.

W Ukrainie uruchomiono rejestr szkód spowodowanych agresją Rosji przeciwko Ukrainie: jak złożyć wniosek.