Święto 8 sierpnia 2026 r. — Dzień Okulisty: historia i ciekawostki
8 sierpnia co roku obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Okulistyki, czyli Dzień Okulisty. Jest to święto zawodowe lekarzy zajmujących się zdrowiem oczu, diagnozujących choroby wzroku i przeprowadzających skomplikowane operacje. Święto to zapoczątkowano w 2004 roku, a data ta nie została wybrana przypadkowo — właśnie 8 sierpnia urodził się znany okulista i chirurg Swiatosław Fedorow.
Międzynarodowy Dzień Okulistyki przypada co roku 8 sierpnia. W 2026 roku będzie to sobota. Data ta ma charakter zawodowy i nie jest oficjalnym świętem państwowym. Święto to poświęcone jest lekarzom, którzy pomagają ludziom zachować i przywrócić wzrok. Okuliści zajmują się nie tylko okularami czy soczewkami kontaktowymi. Diagnozują choroby oczu, leczą zaćmę, jaskrę, choroby siatkówki, rogówki i inne schorzenia, a także przeprowadzają operacje mikrochirurgiczne.
Dzień Okulistyki przypomina również o jednej prostej rzeczy: problemy ze wzrokiem najlepiej wykrywać jak najwcześniej. Niektóre schorzenia mogą rozwijać się przez długi czas niemal niezauważalnie. Właśnie dlatego regularne badania wzroku są ważne nawet wtedy, gdy osoba nie odczuwa żadnych widocznych problemów.
Jak powstało to święto
Międzynarodowy Dzień Okulistyki zaczęto obchodzić w 2004 roku. Inicjatywa ta była związana ze środowiskiem zawodowym okulistów i miała na celu zwrócenie większej uwagi na pracę lekarzy zajmujących się leczeniem oczu. Jako datę wybrano 8 sierpnia – dzień urodzin Sviatosława Fedorowa, jednego ze znanych chirurgów, który przyczynił się do rozwoju okulistyki i mikrochirurgii oka. Pomysł poparli specjaliści z różnych krajów. Wśród nich wymienia się lekarzy i naukowców z Włoch, Czech, Stanów Zjednoczonych, Grecji, Węgier i Wenezueli.

Jednocześnie warto wyjaśnić: nazwa „Międzynarodowy Dzień Okulistyki” może sprawiać wrażenie, że jest to oficjalne święto o zasięgu globalnym, ustanowione przez międzynarodową organizację. W rzeczywistości jest to nieoficjalna data branżowa, obchodzona w różnych krajach. Na przykład Australijskie Towarzystwo Okulistów również organizuje własną kampanię z okazji Światowego Dnia Okulisty 8 sierpnia.
Kim jest Sviatosław Fedorow
Sviatosław Fedorow urodził się 8 sierpnia 1927 roku w Proskurowie – dzisiejszym Chmielnickim. Początkowo marzył o karierze pilota, ale po urazie, w wyniku którego stracił stopę, wybrał medycynę. Z czasem Fedorow został okulistą i znaczną część swojego życia zawodowego poświęcił chirurgii oka. Jednym z kierunków jego pracy było opracowanie i zastosowanie sztucznej soczewki. W 1960 roku Fedorow z powodzeniem przeprowadził operację wymiany uszkodzonej soczewki na sztuczną. Kierunek ten stał się ważną częścią dalszego rozwoju chirurgii zaćmy.

Fedorow znany jest również z rozwoju keratotomii promieniowej — metody chirurgicznej stosowanej do korekcji krótkowzroczności. Jego nazwisko wiąże się również z rozwojem metod operacyjnego leczenia jaskry. Historia okulistyki odnotowuje jego prace nad keratotomią promieniową pod koniec lat 70. XX wieku. To właśnie wkład zawodowy Fedorowa stał się jedną z przyczyn, dla których na Dzień Okulistyki wybrano właśnie dzień jego urodzin.
Dlaczego praca okulisty jest tak ważna
Oko to bardzo złożony narząd, a wzrok dostarcza człowiekowi ogromną część informacji o otaczającym świecie. Dlatego nawet niewielkie pogorszenie wzroku może znacząco wpływać na codzienne życie. Człowiekowi trudniej jest czytać, pracować przy komputerze, prowadzić samochód lub po prostu orientować się w przestrzeni. Okulista pomaga nie tylko wtedy, gdy człowiek już słabo widzi. Lekarz może wykryć chorobę we wczesnym stadium, kiedy objawy są jeszcze prawie niezauważalne. Jest to szczególnie ważne w przypadku takich schorzeń jak jaskra, gdzie uszkodzenie nerwu wzrokowego może rozwijać się przez długi czas bez wyraźnych dolegliwości.

Współczesna okulistyka już dawno wykroczyła daleko poza ramy zwykłego badania ostrości wzroku. Lekarze korzystają ze specjalistycznych urządzeń do badania siatkówki, pomiaru ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz oceny stanu rogówki i innych struktur oka. W medycynie stosuje się również technologie laserowe, mikrochirurgię oraz nowoczesne implanty. Właśnie dlatego Dzień Okulisty to nie tylko okazja do złożenia gratulacji lekarzom. Pomaga on również przypomnieć ludziom o profilaktyce i konieczności zwracania większej uwagi na własny wzrok.
Ciekawostki dotyczące okulistyki
Historia leczenia oczu jest znacznie starsza niż współczesna medycyna. Opisy chorób oczu pojawiają się już w starożytnych egipskich źródłach, a o problemach ze wzrokiem pisali Hipokrates oraz starożytni lekarze z Indii i Chin. Na przestrzeni wieków okulistyka przeszła ogromną drogę. Dzisiaj lekarze potrafią nie tylko dobierać okulary, ale także przeprowadzać operacje soczewki, rogówki, siatkówki i innych struktur oka.

Jednym z ważnych wynalazków w tej dziedzinie stała się sztuczna soczewka. Wykorzystuje się ją między innymi podczas operacji usunięcia zaćmy. Pomysł wszczepienia sztucznej soczewki pojawił się już w XX wieku, a z czasem technologia ta stała się powszechną częścią chirurgii okulistycznej. Kolejnym ważnym kierunkiem jest medycyna laserowa. Technologie laserowe stosuje się obecnie w leczeniu różnych schorzeń oczu oraz korekcji niektórych wad wzroku. Jednocześnie konkretna metoda leczenia zawsze zależy od diagnozy i stanu pacjenta.
Ciekawostka: okulistyka jest ściśle powiązana nie tylko z medycyną, ale także z nowoczesnymi technologiami. Badania oka pomagają naukowcom lepiej zrozumieć działanie układu nerwowego, a nowe metody obrazowania pozwalają dosłownie zajrzeć do wnętrza oka i zobaczyć jego struktury z dużą dokładnością.
Jak obchodzi się Dzień Okulisty
W różnych krajach dzień ten obchodzony jest na różne sposoby. Ponieważ święto to nie ma jednej, obowiązkowej formuły, placówki medyczne i organizacje zawodowe same decydują, jakie wydarzenia zorganizować. Tego dnia mogą odbywać się konferencje branżowe, wykłady, seminaria i spotkania lekarzy. Specjaliści omawiają nowe metody diagnostyczne, nowoczesny sprzęt oraz wyniki badań. Takie wydarzenia pomagają lekarzom wymieniać się doświadczeniami i śledzić rozwój branży.
Kolejnym ważnym kierunkiem jest działalność edukacyjna. Przypomina się ludziom o konieczności badania wzroku, prawidłowego stosowania soczewek kontaktowych, przestrzegania zaleceń lekarza oraz nieignorowania zmian w widzeniu. W niektórych miejscach tego dnia organizowane są konsultacje lub badania profilaktyczne. Właśnie taka idea przyświecała pierwszym inicjatywom związanym z Dniem Okulistyki: zwrócić uwagę na problemy ze wzrokiem i pomóc ludziom w terminowym uzyskaniu pomocy medycznej.

Dla zwykłego człowieka najlepszym sposobem na uczczenie tego dnia może być coś bardzo prostego — umówienie się na rutynowe badanie wzroku, jeśli dawno tego nie robili. Można też podziękować okulistowi, który pomógł wam lub waszym bliskim.
O czym należy pamiętać, dbając o zdrowie oczu
Dzień Okulisty to dobry pretekst, by przypomnieć sobie, że wzrok wymaga takiej samej uwagi, jak każda inna część zdrowia. Nie warto czekać, aż czytanie stanie się trudne lub zaczniecie mieć problemy z rozróżnianiem przedmiotów z daleka. Regularne badania pomagają w porę zauważyć zmiany i rozpocząć leczenie. Szczególnie ważne jest zgłoszenie się do lekarza, jeśli wzrok nagle się pogorszył, pojawiły się błyski światła, duża liczba nowych „mączek” przed oczami, ból, zaczerwienienie lub inne nietypowe objawy. W takich przypadkach lepiej nie stosować samoleczenia.
A 8 sierpnia warto po prostu skierować kilka miłych słów do osób, które każdego dnia pomagają swoim pacjentom widzieć świat wyraźniej. W końcu za naszym zwykłym wzrokiem często kryje się ogromna praca lekarza, nowoczesne technologie i lata rozwoju medycyny.
Czytaj nas na Telegram i Sends