Rada MAEA w Wiedniu zakończyła dochodzenie w sprawie działalności jądrowej Syrii
Rada Gubernatorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w Wiedniu w Austrii przyjęła rezolucję o zakończeniu dochodzenia w sprawie wcześniejszej niezgłoszonej działalności jądrowej Syrii. Jak podaje Asharq Al-Awsat, wszystkich 35 członków rady jednomyślnie poparło decyzję, która kończy obowiązywanie postanowień rezolucji z 2011 roku. Wówczas uznano, że Syria nie wywiązała się ze zobowiązań w zakresie nierozprzestrzeniania broni jądrowej.
Dochodzenie trwało niemal dwie dekady
W czerwcu 2011 roku Rada Gubernatorów MAEA ustaliła, że Syria potajemnie budowała reaktor jądrowy we wschodniej prowincji Dajr az-Zaur, naruszając swoje zobowiązania. Sprawę przekazano wówczas Radzie Bezpieczeństwa ONZ i Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ w celu rozważenia możliwych sankcji.
Za rządów obalonego prezydenta Baszara al-Asada Syria prawdopodobnie posiadała zakrojony na szeroką skalę niezgłoszony program jądrowy. Obejmował on reaktor zbudowany przez Koreę Północną i przystosowany do produkcji materiału rozszczepialnego, który potencjalnie może zostać wykorzystany w broni jądrowej. W 2007 roku obiekt został zniszczony w izraelskich nalotach, po czym syryjskie władze zrównały teren z ziemią i nie udzieliły MAEA pełnych odpowiedzi na pytania dotyczące tego miejsca.
Więcej aktualnych wiadomości na kanale UA.News w Telegramie Telegram.
Współpraca nowych władz z inspektorami
Po odsunięciu Asada w grudniu 2024 roku nowe władze w Damaszku zgodziły się zapewnić inspektorom MAEA dostęp do prawdopodobnych byłych obiektów jądrowych. Rezolucja z zadowoleniem przyjęła przejrzystość i współpracę syryjskich władz, a także ich działania na rzecz uregulowania naruszeń.
Jednocześnie Syria pozostaje zobowiązana do przestrzegania Traktatu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej oraz umowy o zabezpieczeniach z MAEA. Dokument wzywa Damaszek do kontynuowania współpracy z agencją, w tym wykopalisk na terenie reaktora. Dyrektor generalny MAEA Rafael Grossi ma nadal informować radę o wynikach trwających prac w Syrii.
W sierpniu Grossi i starsi inspektorzy odwiedzili Syrię, gdzie obejrzeli wykopaliska w Dajr az-Zaur, a także obiekty do produkcji i przechowywania paliwa oraz planowanego przetwarzania. W innym wcześniej niezgłoszonym miejscu obserwowali odkrycie podczas wykopalisk 73 ton naturalnego uranu metalicznego, z czego 55 ton znajdowało się w formie prętów paliwowych. Cały ten materiał objęty jest środkami zabezpieczeń MAEA.
Czytaj nas na Telegram i Sends
