Czapka lodowa Barnesa w Kanadzie mogła zacząć się rozszerzać 2 tysiące lat temu — Ars Technica

Naukowcy ustalili, że czapka lodowa Barnesa na kanadyjskiej Wyspie Baffina mogła zacząć ponownie się rozszerzać około 2 tysięcy lat temu. Badacze uważają to za wczesną fazę nowego zlodowacenia, którą około 1960 roku zatrzymało wywołane przez człowieka ocieplenie klimatu, podaje Ars Technica.

Rośliny pod lodem

Czapka lodowa Barnesa jest ostatnim zachowanym fragmentem lądolodu Laurentyjskiego — największego lądolodu plejstocenu, który niegdyś pokrywał znaczną część Kanady. W przeciwieństwie do wielu lodowców jest przymarznięta do skalnego podłoża i nie przesuwa się po nim, dlatego nie niszczy dawnych roślin ani powierzchni pod sobą.

Zespół geologa Nicholasa Younga z Obserwatorium Ziemi Lamont-Doherty Uniwersytetu Columbia zastosował dwie metody datowania. Na podstawie zawartości izotopu berylu-10 w głazach naukowcy ustalili, że lądolód wycofał się niemal do obecnej granicy około 3600 lat temu i prawdopodobnie nadal kurczył się do około 3000 lat temu.

Datowanie radiowęglowe mchów przykrytych lodem pozwoliło ustalić czas, gdy lód ponownie docierał do konkretnych miejsc. Dane z sąsiednich czap lodowych na tym samym płaskowyżu obejmują niemal 200 takich dat i żadna z nich nie jest starsza niż 2 tysiące lat. Dało to podstawy, by przypuszczać, że Barnesa również zaczęła się rozszerzać w tym okresie.

Więcej aktualnych wiadomości na kanale UA.News w Telegramie Telegram.

Wycofywanie się po 1960 roku

Zdaniem autorów badania zmniejszanie się przez tysiąclecia ilości energii słonecznej docierającej do wysokich szerokości geograficznych półkuli północnej sprzyjało ochłodzeniu. Jednocześnie stężenie dwutlenku węgla w atmosferze między 8 tysiącami a 2 tysiącami lat temu wzrosło o około 20 części na milion, lecz okazało się to niewystarczające, aby zatrzymać ponowne narastanie lodu.

Po rozpoczęciu epoki przemysłowej stężenie CO₂ rosło znacznie szybciej. Według badaczy między 1750 a 1850 rokiem wzrosło ono o około 12 części na milion, do 1960 roku o kolejne 50, a do 2024 roku o kolejne 138. Około 1960 roku bilans masy czapki Barnesa stał się ujemny, a jej postęp ustał.

Od tego czasu krawędź czapki lodowej cofnęła się o 200–800 metrów. W latach 60. i 70. około 35% jej powierzchni znajdowało się powyżej linii śniegu, na początku lat 2000. było to około 3%, a obecnie taka strefa nie istnieje. Według modeli Younga, przy każdym prawdopodobnym scenariuszu emisji czapka Barnesa zniknie w ciągu kilku stuleci.