$ 44.94 € 49.34 zł 11.09
+7° Kijów +3° Warszawa +15° Waszyngton
Czy pokój na Ukrainie stał się bliższy: co tak naprawdę pokazał szczyt z udziałem Trumpa, Putina i Xi?

Czy pokój na Ukrainie stał się bliższy: co tak naprawdę pokazał szczyt z udziałem Trumpa, Putina i Xi?

20 listopada 2026 17:10

Spotkanie Donalda Trumpa, Władimira Putina i Xi Jinpinga podczas szczytu APEC w Shenzhen (ChRL) stało się ważnym wydarzeniem międzynarodowym, które bez wątpienia będzie miało wpływ na politykę światową. Sam fakt bezpośredniego dialogu między przywódcami trzech najpotężniejszych państw świata, zwłaszcza w obliczu narastających napięć międzynarodowych, stanowi pozytywny sygnał. Kiedy kraje dysponujące ogromnymi arsenałami wojskowymi, zasobami gospodarczymi i globalnymi ambicjami nie tylko demonstrują siłę, ale także próbują dojść do porozumienia, samo to zmniejsza ryzyko niekontrolowanej eskalacji. W tym eskalacji, która w najgorszym scenariuszu może przerodzić się w konfrontację nuklearną.

Jeśli jednak chodzi o najważniejsze dla Ukrainy pytanie – czy po tym szczycie pokój stał się bliższy – odpowiedź jest niestety raczej negatywna. Spotkanie nie wykazało zasadniczego zbliżenia stanowisk w sprawie wojny rosyjsko-ukraińskiej, nie stworzyło nowego mechanizmu jej zakończenia i nie dało podstaw do oczekiwania szybkiego zaprzestania działań wojennych. Dyplomacja globalna rzeczywiście otrzymała pozytywny impuls, ale wojna na Ukrainie pozostaje w swojej dotychczasowej logice.

Nie należy ani przeceniać znaczenia szczytu, ani jednocześnie uznawać go za całkowicie bezowocny. Nie stał się on „nową Jałtą”, nie podzielił świata na strefy wpływów i nie stworzył zasadniczo nowego porządku międzynarodowego. Jednocześnie spotkanie trzech przywódców może wzmocnić istniejące już tendencje geopolityczne, zmienić stanowiska dyplomatyczne poszczególnych państw i stworzyć nowe możliwości negocjacyjne. Więcej szczegółów — w artykule komentatora politycznego UA.News Mykyty Trachuka. 

Nie „nowa Jałta”, ale potwierdzenie zmiany porządku światowego

 

Porównanie obecnego szczytu z konferencją w Jałcie z 1945 roku wygląda efektownie, ale ma bardzo niewiele wspólnego z rzeczywistymi okolicznościami. W Jałcie Stalin, Roosevelt i Churchill reprezentowali państwa, które pomimo wszystkich sporów miały wspólny cel strategiczny – zakończenie II wojny światowej, pokonanie wspólnego wroga oraz ustalenie zasad powojennego porządku. Nie tylko omawiali przyszłość, ale dysponowali wystarczającymi możliwościami wojskowymi i politycznymi, by zrealizować swoje porozumienia.

Dzisiaj sytuacja jest zasadniczo inna. Stany Zjednoczone, Chiny i Rosja nie mają wspólnego globalnego wroga, a ich interesy strategiczne są diametralnie przeciwne. Waszyngton i Pekin rywalizują o przywództwo technologiczne, gospodarcze i geopolityczne. Moskwa dąży do zburzenia systemu stosunków międzynarodowych ukształtowanego po zimnej wojnie, odzyskania statusu wielkiego mocarstwa oraz wywalczenia ustępstw ze strony Zachodu, przede wszystkim w kontekście wojny przeciwko Ukrainie. Chiny są zainteresowane osłabieniem amerykańskiej dominacji, ale nie globalną niestabilnością, która mogłaby zniweczyć ich perspektywy gospodarcze.

Dlatego obecne spotkanie nie jest negocjacją sojuszników uzgadniających nową architekturę świata, lecz kontaktem państw, które próbują zarządzać własnymi sprzecznościami, zapobiec ich przejściu w fazę niekontrolowaną, a jednocześnie uzyskać dla siebie maksymalne korzyści. 

Nie należy jednak lekceważyć symbolicznego znaczenia szczytu. Trzej przywódcy zasiadający przy jednym stole pokazują, że świat nie funkcjonuje już w warunkach niekwestionowanej dominacji amerykańskiej, która ukształtowała się po rozpadzie ZSRR. Stany Zjednoczone pozostają na razie najpotężniejszym państwem na świecie, ale ich zdolność do samodzielnego ustalania zasad polityki globalnej stopniowo spada do zera. Chiny stały się konkurentem gospodarczym i technologicznym na taką skalę, z którym Waszyngton jest zmuszony się liczyć. Rosja, pomimo wojny, sankcji i problemów gospodarczych, zachowuje arsenał jądrowy, prawo weta w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, znaczne zasoby oraz wpływ w swojej strefie. 

W ten sposób szczyt nie stworzył nowego porządku światowego – ale potwierdził, że stary ulega nieodwracalnej zmianie. W tej transformacji Rosja, niestety, zyskuje możliwość powrotu do formatu wielkiej dyplomacji międzynarodowej, gdzie rozmawia się z nią nie tylko o wojnie, sankcjach i odpowiedzialności, ale także o kwestiach globalnych. Dla Kremla to już wynik polityczny.

Трамп, Путін і Сі вперше зустрілися втрьох на саміті АТЕС. Що відомо про  переговори й чого не сказали про Україну — Forbes.ua

 

Stany Zjednoczone i Chiny: negocjować, nie zaprzestając rywalizacji

 

Najważniejszą geopolityczną „linią podziału” współczesnego świata pozostaje konfrontacja między USA a Chinami. Nie jest to tylko wojna handlowa, spory o cła czy technologie. Chodzi o rywalizację dwóch ośrodków siły, dwóch różnych modeli rozwoju, które pretendują do ustalania zasad światowej gospodarki i polityki międzynarodowej.

Waszyngton stara się powstrzymać wzrost chińskich wpływów, ograniczyć dostęp Pekinu do technologii, zachować przewagę militarną oraz budować sieć partnerstw w Azji. Chiny dążą do zmniejszenia zależności od amerykańskich technologii i systemu finansowego, rozwijając własne możliwości produkcyjne, technologiczne i wojskowe. Dla chińskich władz wzrost gospodarczy i autonomia technologiczna to nie tylko kwestie dobrobytu, ale podstawa bezpieczeństwa narodowego.

Dla Ukrainy ma to pośrednie, ale istotne znaczenie. Stosunki między USA a Chinami wpływają na możliwości Waszyngtonu w zakresie wspierania Kijowa (choć obecnie wsparcie ze strony Ameryki i tak de facto nie istnieje), na gospodarkę światową, politykę sankcji oraz stanowisko Pekinu wobec Rosji. Kontrolowana deeskalacja między tymi dwoma państwami może pozytywnie wpłynąć na stabilność międzynarodową. Jednocześnie zaostrzenie ich rywalizacji stwarza ryzyko, że Ukraina stanie się jednym z elementów szerszego geopolitycznego targu, w którym interesy Kijowa niekoniecznie będą pokrywać się z interesami wielkich mocarstw.

Chiny ze swojej strony nie są zainteresowane nieograniczonym wzmocnieniem Rosji, niezależnie od tego, co twierdzi Putin. Moskwa jest dla Pekinu ważnym partnerem, ale przede wszystkim jako źródło zasobów, energii i strategicznego wsparcia surowcowego w konfrontacji z Zachodem. Jednak ChRL nie może i nie musi postrzegać Rosji jako prawdziwie pełnoprawnego partnera po prostu dlatego, że ta ostatnia nim nie jest. 

Rosja jest potrzebna Chinom, ale nie na tyle, by Pekin był gotów poświęcić własne globalne interesy na rzecz pragnień Putina. Właśnie dlatego chińskie apele o zapobieganie eskalacji konfliktu nuklearnego mają zasadnicze znaczenie: jest to chyba najważniejsza kwestia zawarta w deklaracji końcowej po szczycie. Nie należy jednak postrzegać stanowiska ChRL jako absolutnej gwarancji powstrzymania Rosji: w krytycznej sytuacji wpływ zewnętrzny może okazać się niewystarczający.

Путін, Трамп і Сі: навіщо їм саміт у Китаї та чого побоюється Україна - BBC  News Україна

 

Putin zyskuje nowe możliwości dyplomatyczne

 

Choć mogłoby się wydawać inaczej, dla Putina obecna konfiguracja międzynarodowa jest absolutnie, całkowicie komfortowa. Rosja kontynuuje wojnę przeciwko Ukrainie, ale nie znajduje się w izolacji dyplomatycznej: ten propagandowy narracja pozostała gdzieś w 2022 roku. Chiny stanowią ważne oparcie gospodarcze dla reżimu w Kremlu. Stany Zjednoczone w erze Trumpa pozostają partnerem do negocjacji i biznesu – obecny amerykański przywódca najwyraźniej żywi jakąś irracjonalną sympatię do Rosji i Putina – a rywalizacja między ośrodkami władzy stwarza Kremlowi dodatkowe możliwości manewru.

Trump jest zainteresowany przywróceniem stosunków z Rosją. Dla amerykańskiego prezydenta jest to szansa na zmniejszenie ryzyka globalnej konfrontacji oraz, w perspektywie, zapobieżenie jeszcze większemu zbliżeniu Moskwy i Pekinu. W tej logice Rosja jest nie tylko przeciwnikiem w kontekście Ukrainy, ale także potencjalnym czynnikiem równoważącym w szerszej rywalizacji z Chinami.

Putin z pewnością wykorzysta to zainteresowanie, aby uzyskać maksymalne korzyści polityczne, gospodarcze i dyplomatyczne, nie rezygnując przy tym ze swoich kluczowych celów w wojnie przeciwko Ukrainie. Kreml może liczyć na to, że dążenie Waszyngtonu do zakończenia konfliktu wywrze dodatkową presję na Kijów i europejskie stolice, zmuszając je do pójścia na kompromisy.

Jednak możliwości Trumpa są również ograniczone. Stany Zjednoczone to złożony system polityczny, w którym prezydent nie może samodzielnie podejmować wszystkich decyzji dotyczących polityki zagranicznej (choć bardzo się o to stara). Kongres, spory wewnątrzpartyjne, stanowisko sojuszników, wojska i społeczeństwa wpływają na jego możliwości negocjacyjne. Waszyngton może dążyć do zakończenia wojny, ale nie oznacza to gotowości do zaakceptowania wszelkich warunków Kremla.

Dla Putina istnieją dwa główne scenariusze. Pierwszy — wykorzystanie obecnej sytuacji międzynarodowej, aby wynegocjować zakończenie wojny na jak najkorzystniejszych warunkach, utrwalić wyniki militarne i uzyskać pewne ustępstwa. Drugi – kontynuować wojnę, licząc na osłabienie Zachodu, wewnętrzne problemy Europy, zmiany polityczne w USA oraz stopniowe umacnianie własnych pozycji. To, co wybrał Putin, jest pytaniem retorycznym. Widać to nawet po dzisiejszym masowym nocnym ostrzale Ukrainy. 

Szczyt APEC w żadnym wypadku nie oznacza, że Kreml wybrał drogę do pokoju. Raczej każda ze stron utrwaliła swoje stanowisko i zamierza nadal podążać utartymi ścieżkami. 

Трамп, Сі та Путін зустрілися на саміті АТЕС - головні заяви лідерів США,  Китаю та Росії


Porozumienie trzech przywódców nie oznacza porozumienia w sprawie Ukrainy
 

Główny problem polega na tym, że spotkanie światowych przywódców nie usuwa fundamentalnych sprzeczności związanych z wojną rosyjsko-ukraińską, a raczej je utrwala. Terytoria, gwarancje bezpieczeństwa, przyszłość państwa ukraińskiego, sankcje, odpowiedzialność i orientacja strategiczna Ukrainy – wszystkie te kwestie pozostają nierozwiązane.

Trump może prowadzić negocjacje z Putinem, Xi może wzywać do stabilności i dyplomacji, a Rosja może demonstrować pozorną gotowość do pokoju. Jednak żaden z tych czynników nie prowadzi automatycznie do kompromisu między Moskwą a Kijowem. Aby zakończyć wojnę, strony muszą albo zmienić swoje cele strategiczne, albo znaleźć rozwiązanie, w ramach którego zaprzestanie działań wojennych będzie bardziej opłacalne niż ich kontynuacja. Jak dotąd tak się nie stało i nic nie wskazuje na to, by miało to nastąpić w najbliższym czasie.

Międzynarodowa dyplomacja może stwarzać warunki sprzyjające pokojowi, ale nie jest w stanie zastąpić woli politycznej stron, by go osiągnąć. A tej woli na koniec 2026 roku nie ma. 

Szczyt z udziałem Trumpa, Putina i Xi ma ogólnie dość pozytywne znaczenie dla polityki globalnej. W coraz bardziej rozdrobnionym świecie bezpośredni dialog między największymi ośrodkami władzy zmniejsza ryzyko niekontrolowanej eskalacji, stwarza możliwości zarządzania kryzysami i potencjalnie zmniejsza zagrożenie bezpośrednim konfliktem zbrojnym – w tym nuklearnym.

Jednak dla Ukrainy spotkanie to nie stało się punktem zwrotnym. Pokój nie stał się bliższy, ponieważ fundamentalne przyczyny wojny pozostają, a stanowiska stron nie wskazują na zasadnicze zbliżenie. 

Трамп, Сі та Путін зустрічаються у Китаї. Які п'ять очікувань від саміту? —  Forbes.ua


Kluczowy wniosek ze szczytu: świat stopniowo przechodzi do bardziej złożonego systemu stosunków międzynarodowych, w którym żadne państwo nie może samodzielnie kontrolować wszystkich procesów. Stwarza to dla Ukrainy zarówno nowe możliwości, jak i nowe zagrożenia. W takim świecie dyplomacja nabiera jeszcze większego znaczenia, ale jednocześnie żadne negocjacje nie gwarantują sprawiedliwego ani szybkiego wyniku. 

Spotkanie trzech przywódców może przybliżyć świat do bardziej kontrolowanego współistnienia wielkich mocarstw – ale niestety nie przybliżyło pokoju na Ukrainie. Aby zakończyć wojnę, potrzebne są konkretne decyzje, konkretne porozumienia i rzeczywista zmiana stanowisk stron. A dopóki tego nie ma, nie należy oczekiwać szybkiego zakończenia wojny wyłącznie na podstawie szczytu z udziałem Trumpa, Xi i Putina.

Czytaj nas na
Pobierz naszą aplikację