Chandra wskazała na zwartego towarzysza gwiazdy AT 2016blu — Space.com

Obserwacje rentgenowskiego obserwatorium NASA Chandra wskazują, że powtarzające się jasne rozbłyski masywnej gwiazdy AT 2016blu w galaktyce NGC 4559 mogą być wyjaśnione przez niewidocznego zwartego towarzysza. Może nim być czarna dziura o masie gwiazdowej lub gwiazda neutronowa, informuje Space.com.

AT 2016blu znajduje się na obrzeżach galaktyki spiralnej NGC 4559, około 25 mln lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Warkocza Bereniki. 11 stycznia 2012 roku jej rozbłysk początkowo uznano za wybuch supernowej. Jednak po wygaśnięciu światła gwiazda pozostała widoczna, a w układzie zarejestrowano 27 takich rozbłysków, powtarzających się mniej więcej co 113 dni.

Sygnał rentgenowski podczas rozbłysku

AT 2016blu należy do klasy jasnych zmiennych niebieskich — bardzo masywnych i jasnych gwiazd, które są niestabilne i od czasu do czasu wyrzucają materię z zewnętrznych warstw. W marcu 2026 roku Chandrę skierowano na obiekt podczas kolejnego rozbłysku. Obserwatorium zarejestrowało silne promieniowanie rentgenowskie związane z widocznym rozbłyskiem.

Więcej aktualnych wiadomości na kanale UA.News w Telegramie Telegram.

Według oceny badaczy zwarty towarzysz porusza się po eliptycznej orbicie z okresem 113 dni. Podczas największego zbliżenia jego grawitacja odciąga materię od jasnej zmiennej niebieskiej. Tworzy ona wokół czarnej dziury lub gwiazdy neutronowej gorący dysk akrecyjny, który emituje promieniowanie rentgenowskie.

Dlaczego układ przypomina supernową

Promieniowanie rentgenowskie ogrzewa gęsty obłok gazu, który gwiazda wyrzuciła wcześniej. Ogrzany gaz jasno świeci w zakresie widzialnym, przez co zjawisko zewnętrznie przypomina wybuch supernowej. Autorzy badania zauważyli również, że AT 2016blu jest wystarczająco jasna, by można ją było zaliczyć do ultrajasnych źródeł promieniowania rentgenowskiego. Opis obserwacji opublikowano w czasopiśmie The Astrophysical Journal.