Neandertalczyka 75 tys. lat temu mógł zabić drewniany oszczep — ScienceDaily
Archeolodzy w jaskini Szanidar w irackim Kurdystanie zbadali łopatkę neandertalczyka, który żył około 75 tys. lat temu, i zasugerowali, że mógł zostać śmiertelnie zraniony zaostrzonym drewnianym oszczepem. O wynikach badania opublikowanego w czasopiśmie Scientific Reports informuje ScienceDaily.
Na niemal całej lewej łopatce odkryto okrągły otwór o średnicy 15 milimetrów. Badacze z Uniwersytetu Cambridge uważają, że mógł go pozostawić oszczep z drewnianym grotem: kamienne lub krzemienne groty zwykle powodują bardziej płaskie albo bardziej kanciaste uszkodzenia.
Trajektoria rany
Według rekonstrukcji archeologów broń weszła w przednią część lewej połowy klatki piersiowej, przeszła przez płuco i prawdopodobnie duże naczynia krwionośne, a następnie przebiła łopatkę od tyłu. Skośne krawędzie otworu wskazują, że mogło to być uszkodzenie wylotowe, a przemieszczone drobne fragmenty kości świadczą o kierunku uderzenia z góry na dół.
Naukowcy nie mogą dokładnie ustalić okoliczności śmierci ani tego, kto zadał cios. Dopuszczają wypadek podczas polowania na duże zwierzęta, jednak położenie rany i siła potrzebna, aby oszczep przeszedł przez ciało, ich zdaniem są zgodne z celowym uderzeniem w okolice serca. Jeśli to przypuszczenie jest prawidłowe, przypadek może być najstarszym znanym dowodem śmiertelnej przemocy międzyosobowej z użyciem drewnianego oszczepu.
Więcej aktualnych wiadomości na kanale UA.News w Telegramie Telegram.
Oznaki opieki za życia
Szczątki nazwane Shanidar A należały do dorosłego neandertalczyka, który w chwili śmierci miał około 45 lat. Obok łopatki archeolodzy znaleźli niemal całą prawą dłoń, żebra i siedem zębów. Jeden z dolnych siekaczy był pionowo rozszczepiony, a sąsiednie zęby przesunęły się do wewnątrz, co badacze wiążą z silnym uderzeniem w twarz.
Na odsłoniętym kanale korzeniowym złamanego zęba utworzyła się znaczna warstwa kamienia nazębnego. Zdaniem badaczy świadczy to o tym, że neandertalczyk przeżył po urazie co najmniej rok, a być może dłużej. Naukowcy uważają, że z powodu bólu oraz trudności z jedzeniem i komunikowaniem się Shanidar A mógł potrzebować wsparcia innych członków grupy, w tym bardziej miękkiego pożywienia.
Shanidar A odkryto w 2020 roku w skupisku szczątków pięciu neandertalczyków — czterech dorosłych i niemowlęcia. Znaleziono ich w ograniczonej przestrzeni za dużym pionowym głazem, a cienkie warstwy osadu między szczątkami wskazują, że ciała umieszczano tam w różnych momentach. Badacze uznają to za dowód, że neandertalczycy mogli wracać do tego samego miejsca, aby grzebać zmarłych.
