Były prezydent RPA Mbeki zaprzeczył ingerencji w ściganie spraw TRC — Daily Maverick
W RPA były prezydent Thabo Mbeki złożył Komisji Madlangi 82-stronicowe oświadczenie, w którym zaprzeczył, by nakazywał, sankcjonował lub aprobował ograniczanie śledztw i postępowań karnych w sprawach przekazanych przez Komisję Prawdy i Pojednania (TRC) Krajowemu Urzędowi Prokuratury (NPA). Jak informuje Daily Maverick, były szef państwa obarczył NPA odpowiedzialnością za opóźnienia w tych postępowaniach.
Mbeki ma wystąpić przed komisją 19 października; przesłuchania zaplanowano na dwa dni. Oświadczył, że starał się odroczyć swoje stawiennictwo nie z powodu wrogości wobec dochodzenia, lecz ze względu na sądową kontrolę decyzji o wyłączeniu.
Oskarżenia rodzin ofiar
Grupa Calata, reprezentująca rodziny ofiar naruszeń praw człowieka, oskarżyła Mbekiego o aktywne tłumienie ścigania w sprawach TRC. W szczególności grupa twierdziła, że były prezydent nie polecił ministrom sprawiedliwości, szefom prokuratury i komisarzom policji prowadzenia dochodzeń w takich sprawach.
Mbekiemu zarzucano również, że osobiście wstrzymał planowane na 2006 rok aresztowania byłego ministra policji Adriaana Vloka i byłego komisarza policji Johana van der Merwe w sprawie próby otrucia wielebnego Franka Chikane. Mbeki temu zaprzeczył, oświadczając, że nie wiedział o planowanych aresztowaniach, a twierdzenie opiera się na informacjach ze słyszenia.
Więcej aktualnych wiadomości na kanale UA.News w Telegramie Telegram.
Stanowisko byłego prezydenta
Mbeki odrzucił również twierdzenia, że uczestniczył w spotkaniach z byłym prezydentem Frederikiem Willemem de Klerkiem i szefami sił bezpieczeństwa, podczas których rzekomo omawiano polityczne rozwiązanie pozwalające uniknąć ścigania przedstawicieli służb bezpieczeństwa. Oświadczył, że nie zgadzał się na zakończenie postępowań i odrzucał powszechną amnestię.
Według Mbekiego opóźnienia po zakończeniu prac TRC mogły być spowodowane przez prokuratorów z czasów apartheidu, których NPA odziedziczyła i którzy mogli nie mieć motywacji do ścigania byłych kolegów w siłach bezpieczeństwa. Podkreślił, że prezydent nie miał konstytucyjnych ani ustawowych uprawnień do wydawania policji lub prokuratorom poleceń dotyczących poszczególnych dochodzeń karnych lub postępowań.
Były prezydent przypomniał również, że trzy tygodnie przed swoim wystąpieniem w parlamencie w kwietniu 2003 roku wydał proklamację prezydencką o utworzeniu Jednostki ds. Postępowań w Sprawach Przestępstw Priorytetowych przy biurze Krajowego Dyrektora Prokuratury Publicznej, aby zajmowała się sprawami TRC. Jego zdaniem utworzenie takiej jednostki przeczy wersji, według której zamierzał tłumić ściganie.
