Sekretarz generalny ONZ wezwał do reformy Rady Bezpieczeństwa z powodu paraliżu prawa weta — Dawn
Sekretarz generalny ONZ wezwał do reformy Rady Bezpieczeństwa z powodu paraliżu procesu podejmowania decyzji, związanego z prawem weta jej pięciu stałych członków. Jak informuje Dawn, nowy raport ONZ ostrzega, że to prawo jest jedną z przyczyn niezdolności mechanizmów wielostronnych do zapobiegania rosnącej liczbie konfliktów międzypaństwowych lub ich kończenia.
Chodzi w szczególności o rozszerzenie składu Rady Bezpieczeństwa w celu zapewnienia sprawiedliwszej reprezentacji Afryki, Ameryki Łacińskiej i Karaibów, a także regionu Azji i Pacyfiku. W raporcie zaznaczono, że regiony te są niedostatecznie reprezentowane, choć w coraz bardziej wielobiegunowym świecie w znacznym stopniu ponoszą ciężar utrzymywania pokoju.
Nasilenie fragmentacji geopolitycznej
W World Social Report 2026 wskazano, że fragmentacja geopolityczna znacząco zwiększyła globalne ryzyka: kilka ośrodków siły konkuruje o dominację gospodarczą, wojskową i polityczną. Liczba państw mających znaczący wpływ na inne kraje wzrosła z sześciu w latach 70. do 34 obecnie.
Wskaźnik relacji między sąsiadującymi państwami również znacząco pogorszył się od 2008 roku. W latach 2024–2025 59 państw miało złe relacje z sąsiadami, podczas gdy poprawę odnotowano jedynie w 19 krajach.
Więcej aktualnych wiadomości na kanale UA.News w Telegramie Telegram.
Autorzy dokumentu zaznaczają, że system wielobiegunowy mógłby teoretycznie wzmocnić współpracę wielostronną. Jednocześnie obecna fragmentacja i dążenie do strategicznej dominacji mogą osłabić mechanizmy zbiorowe oraz sprzyjać pojawianiu się minilateralizmu, czyli koalicji państw gotowych do wspólnego działania.
Trzy priorytety współpracy
Raport przygotowany przez Departament Spraw Gospodarczych i Społecznych ONZ proponuje skoncentrowanie się na trzech kierunkach: zwiększeniu możliwości inwestycji społecznych poprzez międzynarodową współpracę podatkową i wsparcie krajów rozwijających się; szerszym dostępie do technologii, innowacji i infrastruktury cyfrowej; a także reformie globalnego zarządzania w celu zwiększenia jego reprezentatywności, inkluzywności i odpowiedzialności za wyniki rozwoju.
Według ONZ wzrost liczby konfliktów i napięć geopolitycznych osłabia współpracę międzynarodową, zakłóca handel i łańcuchy dostaw oraz odciąga zasoby od celów rozwojowych. Ponad połowa państw zwiększyła wydatki obronne jako udział w PKB w latach 2020–2024, a wszystkie dziewięć państw posiadających broń jądrową rozbudowało swoje arsenały od 2022 roku.
