$ 45.44 € 50 zł 11.36
+5° Kijów +8° Warszawa +3° Waszyngton
Nowe groźby ze strony Kremla: kraje bałtyckie przygotowują plany ewakuacyjne i wzmacniają obronę

Nowe groźby ze strony Kremla: kraje bałtyckie przygotowują plany ewakuacyjne i wzmacniają obronę

17 listopada 2026 13:00

Wydaje się, że państwa bałtyckie zaczęły przygotowywać się na najgorszy scenariusz – bezpośrednie działania zbrojne ze strony Rosji. W obliczu aktów sabotażu w zakładach zbrojeniowych, gróźb ze strony Kremla oraz rosnącej liczby prowokacji hybrydowych Estonia, Łotwa i Litwa radykalnie zmieniają swoją strategię obronną: budują umocnienia na granicach, wzmacniają obecność wojskową i opracowują plany działania na wypadek inwazji.

Estonia, najbardziej narażona na atak ze strony Rosji, od 1 grudnia zamyka wszystkie przejścia graniczne z Rosją w związku z incydentem związanym z próbą sabotażu w zakładzie zbrojeniowym. Kraj przygotował również plan ewakuacji ludności i danych rządowych, aby je zabezpieczyć na wypadek okupacji.

UA.News opowiada, jak państwa bałtyckie przygotowują się na ewentualną eskalację wojenną ze strony Rosji, czy Kreml zdecyduje się na scenariusz „Krym-2” oraz co na ten temat mówią ukraińscy eksperci ds. stosunków międzynarodowych.

image

 

Kreml nasila presję na kraje bałtyckie

 

Kreml podnosi stawkę w wojnie i próbuje zastraszyć kraje, które aktywnie wspierają Ukrainę, tworząc pretekst informacyjny do prowokacji oraz oskarżając sąsiednie państwa o rzekomo wrogie działania. Jednocześnie Moskwa sprawdza gotowość NATO do reagowania na zagrożenia na wschodnim skrzydle.

„Jeśli Rosja stanie w obliczu bezpośredniego ataku na Kaliningrad, to nieuchronnie rozważy użycie wszystkich rodzajów broni z naszego arsenału” – z takimi groźbami wystąpił 1 października rosyjski dyktator Putin. Stało się to kilka dni po tym, jak Rosja ostrzegła o gotowości do użycia broni jądrowej, jeśli NATO spróbuje odizolować obwód kaliningradzki Federacji Rosyjskiej, gdzie stacjonuje rosyjska flota i kompleksy rakietowe.

W nocie dyplomatycznej Moskwa oskarżyła Sojusz o „niebezpieczny i nieprzemyślany kurs”, który stwarza „wysokie ryzyko wybuchu bezpośredniego konfliktu zbrojnego”. Groziła również możliwością „rosyjskich uderzeń na centra decyzyjne w krajach członkowskich Sojuszu już na samym początku”.

Kreml zaostrzył również retorykę wobec krajów bałtyckich w kontekście żądań dotyczących nowej architektury bezpieczeństwa oraz wycofania sił NATO z terytorium Europy Wschodniej. Rosja promuje te tezy pod pozorem negocjacji pokojowych na Ukrainie. Sam ton oświadczeń Moskwy, według oceny obserwatorów, przypomina czasy zimnej wojny, a nawet okres poprzedzający pełną inwazję armii okupacyjnej na Ukrainę.  Jako argument rosyjscy urzędnicy podają rzekome zagrożenia dla ludności rosyjskojęzycznej oraz rozmieszczenie ukraińskich oddziałów wojskowych w regionie w celu przeprowadzenia ataków przeciwko Federacji Rosyjskiej.

Coraz częściej presja informacyjna i polityczna na państwa bałtyckie przeradza się w akcje dywersyjne, przypadki sabotażu, cyberataki i presję militarną. Ukraińscy analitycy, opierając się na danych z trackera OSINT, odnotowali ponad 100 wrogich incydentów w regionie bałtyckim. Badanie pokazuje ewolucję agresywnych działań Moskwy: o ile w latach 2022–2023 były to sygnały polityczne, o tyle w 2024 r. Rosja przeszła do sabotażu, a w latach 2025–2026 — do jawnej presji militarnej, naruszeń przestrzeni powietrznej oraz zakrojonego na szeroką skalę zakłócania sygnałów GPS.

image

Jesienią seria aktów dywersji dotknęła przedsiębiorstwa zbrojeniowe w regionie. We wrześniu minister spraw zagranicznych Estonii Margus Tsahkna poinformował, że krajowe służby bezpieczeństwa ustaliły udział rosyjskich służb specjalnych w podpaleniu zakładu Milrem Robotics. Zakład ten produkuje wojskowe systemy zrobotyzowane. Akcja ta była częścią szeroko zakrojonej kampanii sabotażowej w Europie, mającej na celu zastraszenie krajów wspierających Ukrainę.

Już w listopadzie doszło do podobnego incydentu. Tym razem grupa agentów próbowała podpalić obiekty przedsiębiorstwa zbrojeniowego Threod Systems. Według danych estońskiej służby bezpieczeństwa wewnętrznego akcję sabotażową zorganizowano na rozkaz rosyjskiego wywiadu wojskowego (GRU).

Aby zapobiec kolejnym incydentom, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Estonii ogłosiło, że od 1 grudnia zamknie dla pojazdów i pieszych wszystkie przejścia graniczne z Rosją.

image


Nowa doktryna obronna regionu
 

Estonia, Łotwa i Litwa, według ocen analityków wojskowych, mają bardzo ograniczone możliwości strategiczne ze względu na zależność od korytarza suwalskiego — 65-kilometrowego obszaru między Kaliningradem a Białorusią, łączącego Polskę z Litwą. To właśnie przez ten odcinek lądu teoretycznie miałyby napływać lądowe posiłki wojskowe w przypadku ataku agresora.

Jednak w przypadku okupacji odzyskanie terytorium przez kraje bałtyckie jest mało prawdopodobne. Z powodu braku strategicznej głębi państwa te zostały zmuszone do całkowitej zmiany swojej doktryny obronnej. Nie liczą już na deokupację siłami NATO kilka miesięcy po ataku, lecz tworzą warunki do odparcia agresji bezpośrednio na granicy.

Wzdłuż wschodniej granicy powstaje bałtycka linia obrony: bunkry, zapory przeciwpancerne i inne obiekty obronne. W szczególności Estonia planuje wybudować setki bunkrów. Od 2027 roku na Litwie stacjonować będzie niemiecka brygada pancerna, a Finlandia przyjmuje na swoim terytorium wysunięte siły lądowe NATO. Ponadto kraje graniczące z Rosją w Europie Wschodniej – od Norwegii po Polskę – budują „mur dronów” w celu ochrony przed rosyjskimi atakami.

image


W ostatnich latach wydatki na obronę w regionie przekroczyły wyznaczony przez NATO poziom 2%. Na przykład wydatki na armię w Estonii mają osiągnąć prawie 5,5%. Dla Tallina nie chodzi już o to, czy Rosja stanowi potencjalne zagrożenie, ale o to, jak szybko Moskwa może przejść od presji politycznej i operacji hybrydowych do otwartej agresji zbrojnej.

Biorąc pod uwagę wnioski płynące z wojny na Ukrainie, Estonia, Łotwa i Litwa przyspieszyły przygotowania swojej infrastruktury krytycznej. Od lutego 2025 r. wszystkie trzy kraje odłączyły swoje sieci energetyczne od sieci rosyjskich i białoruskich, stopniowo synchronizując je z kontynentalną siecią energetyczną. Tymczasem NATO wzmocniło ochronę podwodnej infrastruktury Morza Bałtyckiego po uszkodzeniu kabli i różnych przypadkach domniemanego sabotażu.

Eskalacja działań ze strony Rosji zmusiła Estonię do opracowania kilku planów ewakuacji ludności i struktur władzy. Kraj ten stworzył już kopię zapasową informacji państwowych w ramach „cyfrowej ambasady” w Luksemburgu. Chodzi o zduplikowanie ważnych danych państwowych, w szczególności rejestrów obywateli i zasobów gruntowych, a także kodeksu prawnego kraju. W przypadku scenariusza wojennego rząd Estonii będzie mógł nadal kierować krajem z zagranicy.

Przygotowanie planów masowej ewakuacji ludności na wypadek rosyjskiej inwazji Litwa, Łotwa i Estonia omawiały już w październiku ubiegłego roku. Jak podała agencja Reuters, pierwsza fala ewakuacji może dotyczyć około 1,2 mln spośród około 6,2 mln obywateli krajów bałtyckich. 

W szczególności Łotwa przewiduje, że w przypadku inwazji Rosji swoje domy może opuścić jedna trzecia z prawie dwóch milionów mieszkańców kraju, natomiast plany Estonii zakładają przesiedlenie jednej dziesiątej ludności. A konkretnie – spośród 1,4 mln mieszkańców 140 tys. obywateli może zostać przeniesionych do tymczasowych schronień.

 

Komentarze ekspertów: Rosja dąży do zastraszenia konsekwentnych sojuszników Ukrainy
 

Kraje bałtyckie, w odróżnieniu od wielu krajów europejskich, mają własne negatywne doświadczenia związane z okupacją radziecką. I to właśnie te doświadczenia w znacznym stopniu determinują ich zachowanie – wyjaśnia Jewhen Magda, dyrektor Instytutu Polityki Światowej.

image


„Są konsekwentne i wiele inwestują w wsparcie Ukrainy. Co najmniej w dwóch z trzech krajów istnieje odpowiedni przepis prawny, który przewiduje przeznaczenie środków na wsparcie zdolności obronnych Ukrainy. I to, moim zdaniem, nie jest byle jakie osiągnięcie.

Jednak kilka tygodni temu doszło do ciekawego incydentu: na terytorium Łotwy wkroczyli nieznani sabotażyści z terytorium Białorusi, którzy wykradli tam część sprzętu granicznego. Jest to bardzo świadoma prowokacja, która stanowi charakterystyczny element hybrydowego wpływu Rosji na sytuację” — zauważa Jewgienij Magda.

Ekspert uważa również za w pełni uzasadnioną decyzję Estonii o zamknięciu granic z Rosją w odpowiedzi na potencjalną akcję dywersyjną w zakładzie zbrojeniowym.

„Estonia to kraj z własną historią sukcesu, który nie dopuścił do nadmiernej asymilacji po okupacji krajów bałtyckich przez wojska radzieckie w 1940 roku. Dlatego Estończycy działają bardzo aktywnie i w odpowiedzi na próbę podpalenia zakładu produkującego drony od 1 grudnia zamykają granicę z Rosją.

Tym bardziej, że rzeka Narwa, płynąca między Rosją a Estonią, nie jest zbyt głęboka i nie może stanowić naturalnej granicy. Nawiasem mówiąc, między Narwą a Iwangorodem znajduje się most, którego zdolności obronne strona estońska już wcześniej próbowała wzmocnić za pomocą umocnień inżynieryjnych.

Ponadto kraje bałtyckie liczą nie tylko na wzajemne wsparcie, ale także na pomoc tych, którzy będą gotowi im przyjść z pomocą. Myślę, że są to kraje skandynawskie.

W tym kontekście jasne jest, dlaczego Rosja chce, aby Finlandia wystąpiła z NATO. Ponieważ istnieje tam system szczegółowego szkolenia rezerwistów oraz wiele podobnych rozwiązań obronnych. Oznacza to, że kraje bałtyckie działają zgodnie z zasadą wzmacniania obrony – nie poprzez liczbę, ale poprzez jakość przygotowania.

Dlatego właśnie te kraje są postrzegane przez rosyjskie władze jako potencjalne ognisko oporu, które należy stłumić w jak najbrutalniejszy i jak najszybszy sposób. A wszelkie działania mające na celu zapobieżenie temu są, moim zdaniem, całkowicie uzasadnione” – stwierdza dyrektor Instytutu Polityki Światowej.

image


Obecna agresywna retoryka wobec krajów bałtyckich to kolejne zaostrzenie sytuacji ze strony Rosji, która ostrzega przed możliwą realizacją swoich gróźb. Tym bardziej, że realizacja scenariusza w stylu „Krymu-2” jest dla Rosji dość tania i opłacalna – uważa Oleksandr Krajev, ekspert ds. stosunków międzynarodowych z Rady Polityki Zagranicznej „Ukraińska Pryzma”.

„Dobrze, że nasi partnerzy z krajów bałtyckich rozumieją wszystkie te problemy i przygotowują się. Bardzo bym chciał, aby wsparli ich również nasi amerykańscy partnerzy. Niestety widzimy jednak, że Ameryka nie będzie gotowa do końca bronić krajów bałtyckich. Z jakiegoś powodu prezydent USA Donald Trump nie może tego zrobić.

Warto dodać, że ataki Rosjan na Wielką Brytanię można również częściowo postrzegać jako osłabienie kierunku bałtyckiego. Przypomnę, że to właśnie Wielka Brytania odpowiada za Joint Expeditionary Forces, za region bałtycki, w zasadzie w ramach NATO. Stanowi ona kamień węgielny całej obrony regionalnej, w tym floty” — zauważa Krajew.

Jednocześnie, według eksperta ds. stosunków międzynarodowych, oświadczeń Kremla nie należy traktować jako pełnoprawnego ataku. Jest to zagrożenie hybrydowe, które Rosja buduje w stosunku do całego regionu od 2022 roku i którym nadal grozi.

„W kontekście wewnętrznego rozłamu w NATO, który Rosja pogłębiała i robiła wszystko, co w jej mocy, aby do niego doszło, scenariusz »Krym-2« staje się coraz bardziej prawdopodobny. I to nie tylko w regionie Bałtyku, ale w całej Europie Północnej. Nie zapominajmy o archipelagu Spitsbergen, znanym również jako Svalbard, na którym rzeczywiście można zrealizować taki scenariusz. W końcu tę wyspę można łatwo odciąć od Norwegii, otoczyć i wykorzystać jako rosyjską bazę wojskową. Oznacza to, że niezależnie od tego, z której strony na to spojrzeć, ryzyko to faktycznie istnieje i tylko się nasila. Niestety, Sojusz Północnoatlantycki musi być gotowy na to, że w końcu trzeba będzie jakoś przeciwdziałać temu zagrożeniu. Jeśli zabraknie tej gotowości, jeśli nasi najlepsi partnerzy będą nadal czekać na rozwój sytuacji z morza – dosłownie z Morza Bałtyckiego – nie ma co liczyć na żadne pozytywne rezultaty” – przyznaje Aleksander Krajev.

Czytaj nas na
Pobierz naszą aplikację