Polska od 2027 roku wprowadzi nagrody za znaleziska archeologiczne — RMF24
W Polsce od 1 stycznia 2027 roku poszukiwacze z wykrywaczami metali będą mogli zgłaszać zamiar poszukiwania zabytków za pośrednictwem specjalnej aplikacji mobilnej. Za cenne znaleziska archeologiczne przewidziano nagrody pieniężne. Informuje o tym RMF24, powołując się na gazetę Rzeczpospolita.
Zgłoszenie przez aplikację
Obecnie do legalnych poszukiwań konieczne jest uzyskanie pozwolenia konserwatora zabytków, na które, według publikacji, trzeba czekać miesiącami. W materiale zaznaczono, że legalnie działa jedynie około 1% poszukiwaczy, podczas gdy pozostali funkcjonują w szarej strefie z powodu długiej i skomplikowanej procedury uzyskania pozwolenia.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Polski oszacowało stworzenie aplikacji na 2,5 mln złotych. Jednocześnie pojawiły się kwestie prawne dotyczące powierzenia prac Instytutowi Łączności bez zastosowania procedury zamówień publicznych. Według RMF24 aplikacja nadal znajduje się na wczesnym etapie przygotowań.
Więcej aktualnych wiadomości na kanale UA.News w Telegramie Telegram.
Ocena kosztów i zastrzeżenia
Zmiany w ustawie o ochronie zabytków przewidują nagrodę do 25 średnich pensji za cenne znalezisko — około 222 tys. złotych. Ministerstwo ocenia, że wypłaty w pierwszym roku mogą sięgnąć 3,25 mld złotych. Kolejne 3 mld złotych mogą być potrzebne na ekspertyzy, konserwację i przechowywanie znalezionych przedmiotów.
Kwoty te są zbliżone do planowanego budżetu polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na 2027 rok, który wynosi 8,61 mld złotych. Profesor Uniwersytetu Wrocławskiego Maciej Trzciński ostrzegł, że trudno będzie ustalić, czy przedmioty zgłoszone do nagrody nie zostały znalezione wcześniej. Zwrócił także uwagę na niedokładność map portalu e-zabytek, na których nie ma współrzędnych obiektów archeologicznych.
Paweł Kozłowski z polskiej organizacji Polski Związek Eksploratorów zaznaczył, że wcześniej osoby znajdujące nawet bardzo cenne skarby nie otrzymywały nagród. Jego zdaniem szacunki przyszłych kosztów mogą być znacząco zawyżone. Ministerstwo oświadczyło, że środki na wypłaty są zabezpieczone, lecz nie odpowiedziało na pytanie o możliwe przesunięcie wprowadzenia nowych zasad.
