$ 45.34 € 50.52 zł 11.5
0° Kijów +2° Warszawa +15° Waszyngton

Pod południowo-wschodnim Iranem odkryto dwa rozdarcia Płyty Arabskiej — ScienceAlert

UA.NEWS 07 listopada 2026 21:21
Pod południowo-wschodnim Iranem odkryto dwa rozdarcia Płyty Arabskiej — ScienceAlert

Zespół badawczy kierowany przez naukowców z Chińskiej Akademii Nauk odkrył pod południowo-wschodnim Iranem dwa duże rozdarcia w Arabskiej płycie tektonicznej. Odkrycie opisano w artykule w czasopiśmie Nature Geoscience, informuje ScienceAlert.

Różna budowa skał

Jeden segment płyty składa się z litosfery oceanicznej, która wcześniej była częścią starożytnego oceanu Neo-Tetydy. Skały bazaltowe w tej części są cieńsze i gęstsze, dlatego zanurzają się pod sąsiednią płytę w procesie subdukcji.

Druga część ma budowę kontynentalną: jest grubsza, ale mniej gęsta i zawiera lżejsze skały granitopodobne. Taka litosfera opiera się zanurzaniu w głąb Ziemi i podczas zderzeń tworzy góry. Jak wynika z wniosków autorów, różnica między oceaniczną a kontynentalną częścią płyty sprzyja powstawaniu rozdarć.

Więcej aktualnych wiadomości na kanale UA.News w Telegramie Telegram.

Dane z 69 stacji sejsmicznych

Aby zbadać struktury na głębokości, naukowcy przeanalizowali dane z 69 stacji sejsmicznych, które rejestrowały drgania pochodzące z odległych trzęsień ziemi w okresie od marca 2017 roku do września 2018 roku. Prędkość rozchodzenia się takich fal zależy między innymi od temperatury i gęstości skał, co umożliwia odtworzenie budowy litosfery.

Badacze ustalili, że jedno rozdarcie ma przebieg poziomy i znajduje się na styku strefy kolizji Zagrosu oraz strefy subdukcji Makranu. Drugie, mniejsze pionowe rozdarcie wykryto bliżej powierzchni, w pobliżu Rowu Makrańskiego.

Według szacunków autorów w strefie Makranu litosfera oceaniczna zanurzyła się na co najmniej 450 km, podczas gdy w strefie Zagrosu litosfera kontynentalna na zachodzie — nie głębiej niż na 300 km. Modele wskazują, że oba rozdarcia rozwijały się przez kilka milionów lat i mogą w przyszłości się połączyć. Naukowcy przypuszczają również, że gorąca magma już wypełnia część szczelin utworzonych przez te struktury.

Czytaj nas na
Pobierz naszą aplikację