Budżet państwa Ukrainy stracił w ciągu 10 miesięcy ponad 73 mld hrywien — Pidlasa

W okresie od stycznia do października 2026 r. budżet państwa Ukrainy odnotował niedobór w wysokości 73,7 mld hrywien z tytułu podatków i opłat w porównaniu z planowanymi wskaźnikami. Wśród przyczyn tego niedoboru wymienia się nasilenie rosyjskich ataków na przedsiębiorstwa oraz blokadę portów morskich. Poinformowała o tym posłanka Roksolana Pidlasa.

„Zgodnie z danymi operacyjnymi, w ciągu 10 miesięcy 2026 r. do dochodów funduszu ogólnego budżetu państwa (BEZ dotacji międzynarodowych) wpłynęło 2 bln hrywien. Niedobór w stosunku do planu na okres sprawozdawczy wynosi 73,7 mld hrywien, z czego ponad trzy czwarte (56,2 mld hrywien) nie wpłynęło właśnie w okresie od sierpnia do października 2026 roku. Głównymi przyczynami są nasilenie rosyjskich ataków na przedsiębiorstwa oraz zablokowane porty morskie” – czytamy w komunikacie.

Podlasa zaznaczyła, że źródła zasilania funduszu ogólnego budżetu są tradycyjne: podatek VAT od importu – 548,7 mld hrywien; podatek dochodowy od osób fizycznych – 287 mld hrywien (w tym opłata wojskowa za 6 miesięcy 2026 r., a od lipca jest ona przekazywana do funduszu specjalnego i przeznaczana na wynagrodzenia żołnierzy Sił Zbrojnych Ukrainy); podatek VAT od towarów wyprodukowanych w Ukrainie – 280,2 mld hrywien (już po odliczeniu zwrotu podatku VAT); podatek dochodowy – 278,4 mld hrywien; środki Narodowego Banku Ukrainy – 146,1 mld hrywien; akcyza importowa – 152,8 mld hrywien; akcyza krajowa – 100,8 mld hrywien; dywidendy i część zysku netto (przychodu) podmiotów gospodarczych – 58,9 mld hrywien; cło przywozowe – 53,8 mld hrywien; opłata rentowa – 49,2 mld hrywien.

Zaznaczyła przy tym, że odnotowano przekroczenie planu w zakresie dochodów, przede wszystkim z tytułu: podatku dochodowego od osób prawnych (+32,9 mld UAH, czyli +13,4%), podatku dochodowego od osób fizycznych (+5,9 mld hrywien, +2,1%), akcyzy importowej (+4,7 mld hrywien, czyli +3,2%) oraz opłaty rentowej (+1,9 mld hrywien, czyli +4%).

Jednocześnie nie zrealizowano planu w zakresie głównych podatków (opłat) budżetowych, w szczególności w przypadku: importowego podatku VAT – o 47,5 mld hrywien (lub o 8%), podatku VAT od towarów wyprodukowanych na Ukrainie – o 44,7 mld UAH (lub o 13,7%), krajowego podatku akcyzowego – o 29,8 mld UAH (lub o 22,8%), dywidend i części zysku netto (dochodu) podmiotów gospodarczych – o 9 mld UAH (lub o 13,3%) oraz cła przywozowego – o 1 mld UAH (lub o 1,9%). Są to jedynie najbardziej znaczące niedobory wpływów.

„Ogółem największe braki w wpływach z podatków i opłat wynoszą 132 mld hrywien (w stosunku do planu na 10 miesięcy), przy czym częściowo niedobór ten jest równoważony przez wpływy z podatku od zysków, podatku dochodowego od osób fizycznych i innych podatków, które przekroczyły plan” – podkreśliła Pidlasa.

W okresie styczeń–październik bieżącego roku na pokrycie wydatków z funduszu ogólnego budżetu państwa wykorzystano ponad 25 mld dolarów pomocy międzynarodowej.

Przewodnicząca Komisji Budżetowej Rady Najwyższej poinformowała, że z emisji obligacji skarbowych na finansowanie funduszu ogólnego budżetu państwa w ciągu 10 miesięcy 2026 r. przeznaczono 387,9 mld hrywien. W październiku przyrost wyniósł prawie 26 mld hrywien.

Największe kategorie wydatków budżetowych w okresie styczeń–październik 2026 r.:

• obrona – 2,2 bln hrywien, czyli 60,3% wszystkich wydatków funduszu ogólnego,
• spłata długu (wewnętrznego i zagranicznego) – 487,4 mld hrywien,
• ochrona socjalna i wsparcie dla weteranów (bez publicznych projektów inwestycyjnych) – 380,5 mld hrywien,
• obsługa długu (zewnętrznego i wewnętrznego) – 305,8 mld hrywien,
• program gwarancji medycznych i badania przesiewowe – 161 mld hrywien,
• wynagrodzenia nauczycieli w szkołach (dotacja edukacyjna i dodatki dla nauczycieli) – 130,4 mld hrywien,
• dotacje podstawowe i dodatkowe – 52,8 mld hrywien.

„Bez otrzymania drugiej transzy pomocy makrofinansowej od UE (czekamy! Wszystkie warunki zostały spełnione) oraz nowej transzy w ramach Ukraine Facility (8 mld dolarów) nie wydaje się możliwe zapewnienie wypełnienia budżetu z własnych wpływów do końca roku; bez środków od darczyńców istnieje ryzyko, że zarówno wydatki wojskowe, jak i społeczne nie zostaną zrealizowane w planowanych kwotach” – podkreśliła Pidlasa.

Informację tę opublikowała na Facebooku przewodnicząca Komisji Budżetowej Rady Najwyższej Roksolana Pidlasa.

Rosyjskie ataki na ukraiński biznes pochłonęły z budżetu 32 mld hrywien.

W najbliższych dniach Ukraina spodziewa się otrzymać kolejną transzę finansowego wsparcia budżetowego od Unii Europejskiej.