Sztuczna inteligencja odtworzyła, jak wyglądała Tisa ponad dwa stulecia temu
Naukowcy z Uniwersytetu im. Loranda Eötvösa w Budapeszcie (ELTE) wykorzystali sztuczną inteligencję do odtworzenia historycznego wyglądu Wielkiej Niziny Węgierskiej sprzed przeprowadzenia zakrojonych na szeroką skalę prac regulacyjnych na rzekach i osuszania terenów bagiennych. Do stworzenia rekonstrukcji naukowcy wykorzystali historyczne mapy, współczesne zdjęcia, zdjęcia z dronów oraz inne materiały badawcze.
Obecnie obrazy przy pomocy sztucznej inteligencji można stworzyć w ciągu zaledwie kilku minut. Jednak szybkość generowania nie gwarantuje naukowej wiarygodności wyniku.
Właśnie dlatego pracownicy ELTE postanowili nie ograniczać się do zwykłych zapytań tekstowych, lecz dostarczyli sztucznej inteligencji znaczny zbiór danych naukowych. Dzięki temu udało się uzyskać rekonstrukcje z dokładną topografią terenu.
Podstawą do tworzenia obrazów były mapy historyczne. Jednocześnie współczesne zdjęcia terenu oraz zdjęcia z dronów pomogły odtworzyć jego rzeczywiste cechy przyrodnicze.
Dodatkowymi źródłami informacji mogły być stare wykazy roślinności, wyniki analiz pyłkowych, badania węgla drzewnego oraz makrofosyliów.
Zdaniem ekspertów takie podejście pozwala tworzyć wiarygodne, zrozumiałe i bogate w informacje wizualizacje, które pomagają dostrzec wzajemne powiązania, trudne do uchwycenia wyłącznie na podstawie tekstów i tabel.
Oprócz odtwarzania historycznych krajobrazów metodę tę można wykorzystać do prognozowania skutków renaturyzacji terenów podmokłych oraz zmian środowiska naturalnego spowodowanych suszą.
Jeszcze kilka wieków temu rzeka Tisa wyglądała zupełnie inaczej. Była bogata w zakręty i boczne ramiona, a przyległe tereny regularnie nękały powodzie. Z tego powodu Wielka Nizina Węgierska była pokryta równinami zalewowymi, bagnami i innymi terenami podmokłymi, które okresowo zalewała woda.
Jednak w XIX wieku, w czasach monarchii Habsburgów, pojawiła się potrzeba wykorzystania do celów gospodarczych obszarów o powierzchni 35–40 tysięcy kilometrów kwadratowych, które okresowo zalewała Tisa.
W tym celu rozpoczęto osuszanie terenów zalewowych i prostowanie koryta rzeki, aby uwolnić grunty pod uprawę rolną. Do XX wieku większość dawnych terenów zalewowych została już przekształcona w grunty rolne.
Zakrojona na szeroką skalę regulacja rzek znacząco zmieniła naturalny krajobraz regionu. W szczególności długość rzeki Tisy skróciła się z 1211 do 758 kilometrów, a rzeki Kereś wraz z jej odnogami – z 1041 do 462 kilometrów.
W wyniku tych przemian ustały regularne powodzie, a znaczna część terenów, które wcześniej były pokryte lasami, bagnami i łąkami, zniknęła.
O ile początkowo lasy zajmowały 37% Wielkiej Niziny Węgierskiej, o tyle obecnie ich udział wynosi mniej niż 1%. Powierzchnia łąk zalewowych i bagien również gwałtownie się zmniejszyła — z 44% do 3–6%.
Informacja ta została opublikowana na oficjalnej stronie internetowej uniwersytetu.
Wcześniej analiza skamieniałych szczątków prehistorycznych ludzi pomogła naukowcom odtworzyć wygląd denisowców oraz ustalić, na jakich terenach zamieszkiwali.
Naukowcy znaleźli sposób na przekazywanie informacji kwantowej między odległymi kubitami.
Chińscy naukowcy stworzyli 100-kanałowy detektor fotonów — South China Morning Post.
Kaloryczność kawy wzrosła o 40% z powodu dodania roślinnej śmietanki — twierdzą naukowcy.
