Trump oświadczył, że Stany Zjednoczone przejęły Grenlandię na czas nieokreślony
Prezydent USA Donald Trump oświadczył, że Waszyngton uzyskał Grenlandię na czas nieokreślony w ramach porozumienia z Danią i władzami wyspy. Jednocześnie suwerenność nad Grenlandią pozostaje w rękach Królestwa Danii. Umowa przewiduje rozszerzenie amerykańskich zdolności wojskowych w Arktyce oraz ograniczenie wpływów Rosji i Chin w regionie.
„Teraz mamy też Grenlandię. Zawarliśmy wspaniałą umowę. Chcemy podziękować Danii i Europie za to, że to umożliwiły” – powiedział amerykański prezydent.
Trump podkreślił również, że porozumienie nie ma określonego terminu wygaśnięcia, dlatego nazwał je bezterminowym.
Jednak oświadczenie, że Stany Zjednoczone „otrzymały Grenlandię”, nie oznacza przejęcia wyspy pod amerykańską suwerenność. Dokument potwierdza integralność terytorialną Królestwa Danii oraz prawo mieszkańców Grenlandii do samostanowienia.
Według Trumpa nowe porozumienie da Waszyngtonowi większe możliwości rozszerzenia obecności wojskowej w Arktyce oraz wzmocnienia bezpieczeństwa w tym strategicznie ważnym regionie.
Porozumienie podpisano 22 września 2026 roku w siedzibie ONZ w Nowym Jorku. Dokument podpisali prezydent USA Donald Trump, premier Danii Mette Frederiksen oraz szef rządu Grenlandii Jens-Frederik Nielsen.
Porozumienie to stanowi uzupełnienie amerykańsko-duńskich umów dotyczących obrony Grenlandii, zawartych jeszcze w 1951 roku. Jej głównym celem jest wzmocnienie wspólnego bezpieczeństwa w Arktyce i na Północnym Atlantyku, a także rozszerzenie możliwości USA w zakresie działań wojskowych na wyspie.
Dokument przewiduje kilka kluczowych zmian:
- Rozszerzenie obecności wojskowej USA. Waszyngton uzyska możliwość modernizacji i rozszerzenia działalności w bazie kosmicznej Pituffik, a także utworzenia dodatkowych stref obronnych w rejonach Narsarsuaq i Mestervig.
- Szerszy dostęp amerykańskich sił zbrojnych. Umowa przewiduje prawo Stanów Zjednoczonych do przemieszczania żołnierzy, sprzętu, samolotów i statków na terytorium Grenlandii oraz przez jej wody terytorialne zgodnie z uzgodnionymi warunkami.
- Ograniczenie obecności wojskowej państw trzecich. Państwa nienależące do NATO nie będą mogły tworzyć na wyspie własnych obiektów wojskowych ani utrzymywać stałej obecności swoich sił zbrojnych, o ile strony nie uzgodnią inaczej.
- Kontrola inwestycji zagranicznych. Porozumienie przewiduje ograniczenia dotyczące inwestycji państw i przedsiębiorstw z krajów spoza NATO, państw partnerskich Sojuszu oraz UE w obszarach wrażliwych z punktu widzenia bezpieczeństwa, w szczególności w zakresie infrastruktury krytycznej i wydobycia surowców.
Wcześniej Donald Trump oświadczył, że Stany Zjednoczone planują utworzyć na wyspie dwie duże bazy wojskowe. W tekście porozumienia mowa jest o możliwości utworzenia dodatkowych stref obronnych w Narsarsuaq i Mestervig. Konkretne warunki techniczne ich utworzenia strony muszą uzgodnić oddzielnie.
Pomimo głośnych oświadczeń Trumpa umowa nie przewiduje przyłączenia Grenlandii do Stanów Zjednoczonych. Wyspa pozostaje częścią Królestwa Danii i zachowuje prawo do samostanowienia.
Premier Danii Mette Frederiksen po podpisaniu dokumentu podkreśliła, że uznaje on suwerenność i integralność terytorialną Królestwa Danii. Według niej porozumienie wzmacnia wspólną obronę i bezpieczeństwo oraz opiera się na współpracy w ramach NATO.
Szef rządu Grenlandii Jens-Frederik Nielsen oświadczył również, że porozumienie uznaje prawo Grenlandczyków do samostanowienia.
W ten sposób strony potwierdziły, że wzmocnienie amerykańskiej obecności wojskowej nie oznacza przekazania wyspy Stanom Zjednoczonym.
Grenlandia ma znaczenie strategiczne ze względu na swoje położenie między Ameryką Północną a Europą. Wyspa odgrywa ważną rolę w monitorowaniu aktywności wojskowej w Arktyce, kontroli przestrzeni powietrznej i morskiej oraz ochronie kontynentu północnoamerykańskiego.
W Waszyngtonie zwraca się również uwagę na aktywność Rosji i Chin w regionie arktycznym. Jednym z celów nowego porozumienia jest zapobieganie tworzeniu na wyspie infrastruktury wojskowej potencjalnych przeciwników USA.
Porozumienie pozwala Waszyngtonowi rozszerzyć możliwości obronne w Arktyce, zachowując jednocześnie udział Danii i Grenlandii w podejmowaniu decyzji dotyczących działań wojskowych na wyspie.
Zatem oświadczenie Donalda Trumpa, że Stany Zjednoczone „otrzymały Grenlandię”, należy rozumieć jako polityczne sformułowanie dotyczące długoterminowych porozumień w dziedzinie bezpieczeństwa, a nie jako informację o zmianie przynależności państwowej wyspy.
Donald Trump oświadczył to podczas przemówienia w Waszyngtonie 2 listopada.
Wcześniej prezydent USA Donald Trump oświadczył, że w Grenlandii trwają przygotowania do rozpoczęcia zakrojonych na szeroką skalę poszukiwań ropy, gazu i surowców mineralnych. Napisał o tym na swoim profilu w serwisie społecznościowym Truth Social.
Sekretarz stanu USA Marco Rubio oświadczył, że porozumienie w sprawie Grenlandii ma na celu długoterminowe wzmocnienie bezpieczeństwa w Arktyce. Dokument, który 22 września podpisały Stany Zjednoczone, Dania i Grenlandia, przewiduje wzmocnienie amerykańskiej obecności wojskowej w regionie i ma na celu przeciwdziałanie obecności Rosji i Chin.
