Ukraińczykom w Polsce wyjaśniono, w jakich okolicznościach można utracić status PESEL UKR

Obywatele Ukrainy mogą utracić status ochrony tymczasowej w Polsce z powodu długotrwałej nieobecności w kraju, zmiany podstaw pobytu lub problemów z potwierdzeniem niezbędnych dokumentów. Ukraińcom zaleca się sprawdzanie legalności swojego pobytu, aby na czas wykryć ewentualne przyczyny utraty statusu.

 

Dlaczego Ukraińcy mogą utracić status PESEL UKR

PESEL UKR to numer PESEL z odpowiednim oznaczeniem w polskim rejestrze państwowym. Potwierdza on, że dana osoba korzysta z tymczasowej ochrony w Polsce.

Sam numer PESEL nie zostaje unieważniony po utracie statusu. Zmienia się jedynie adnotacja w rejestrze, a wraz z nią mogą wygasnąć prawa przysługujące osobom objętym ochroną tymczasową.

Zgodnie z wyjaśnieniami polskiego Urzędu do Spraw Cudzoziemców status UKR można utracić w następujących okolicznościach:

• Wyjazd z Polski na okres dłuższy niż 30 dni. Dotyczy to zarówno podróży na Ukrainę, jak i do innych krajów.
• Uzyskanie zezwolenia na pobyt. W szczególności zezwolenia na pobyt czasowy lub stały albo statusu rezydenta długoterminowego UE.
• Uzyskanie ochrony tymczasowej w innym kraju Unii Europejskiej. Nie można jednocześnie korzystać z takiej ochrony w dwóch państwach.
• Złożenie wniosku o ochronę międzynarodową. Jest to odrębna procedura, która może stanowić podstawę do cofnięcia statusu UKR.
• Uzyskanie innej przewidzianej prawem podstawy pobytu. Na przykład zezwolenia na pobyt z przyczyn humanitarnych lub pobytu tolerowanego.

Jednocześnie należy rozróżnić uzyskanie zezwolenia na pobyt od złożenia wniosku o jego wydanie. Samo ubieganie się o kartę pobytu nie zawsze oznacza natychmiastową utratę statusu UKR.

Jeśli dana osoba otrzymała zezwolenie na pobyt, nie czyni to z niej nielegalnego imigranta. Wręcz przeciwnie, legalność pobytu może być potwierdzona właśnie tym dokumentem.

Kto mógł utracić status od 1 września 2026 r.

Osobne wymogi dotyczyły Ukraińców, którym nadano numer PESEL UKR bez okazania ważnego paszportu zagranicznego.

Zgodnie z informacjami zamieszczonymi na portalu rządowym Polski osoby te miały obowiązek potwierdzenia swojej tożsamości w lokalnym urzędzie do dnia 31 sierpnia 2026 r. Dotyczyło to w szczególności osób, które podczas rejestracji numeru PESEL UKR podały dane osobowe bez okazania odpowiedniego dokumentu podróży.

Szczególną uwagę na ten wymóg powinni zwrócić rodzice dzieci, których tożsamość podczas nadawania numeru PESEL została potwierdzona bez okazania własnego paszportu zagranicznego.

Jeśli dana osoba nie spełniła tego wymogu w terminie, od 1 września 2026 r. jej oznaczenie UKR miało zostać zmienione na NUE. Oznacza to, że osoba ta nie jest już zarejestrowana jako beneficjent tymczasowej ochrony w ramach statusu UKR.

Jednocześnie Ukraińcy, którzy podczas rejestracji numeru PESEL UKR okazali ważny paszport i od tego czasu nie zmienili dokumentu, nie musieli ponownie potwierdzać tożsamości wyłącznie z powodu upływu wyznaczonego terminu. Jeśli paszport został wymieniony, jego nowe dane należy zaktualizować w polskim rejestrze.

Jak sprawdzić status PESEL UKR online

Można sprawdzić, czy oznaczenie UKR pozostaje aktywne, korzystając z państwowych serwisów elektronicznych w Polsce.

W tym celu należy:

1. Wejść na oficjalny portal gov.pl.
2. Znaleźć usługę elektroniczną umożliwiającą sprawdzenie danych w rejestrze PESEL.
3. Zalogować się za pomocą Profilu Zaufanego lub innej dostępnej metody identyfikacji elektronicznej.
4. Sprawdzić dane osobowe oraz aktualny status cudzoziemca.

Jeśli w rejestrze widnieje skrót UKR, potwierdza to posiadanie odpowiedniego statusu ochrony tymczasowej. Oznaczenie NUE lub inny wpis oznacza, że należy ustalić przyczynę zmiany.

Informacje te można również sprawdzić osobiście w dowolnym urzędzie gminy lub urzędzie miasta. W tym celu należy mieć przy sobie paszport i numer PESEL.

Czy po zmianie oznaczenia z UKR na NUE można legalnie pozostać w Polsce?

Zmiana oznaczenia z UKR na NUE nie zawsze oznacza, że dana osoba przebywa w Polsce nielegalnie. Decydujące znaczenie ma istnienie innej podstawy prawnej pobytu.

Legalność pobytu mogą potwierdzać:

• ważne zezwolenie na pobyt czasowy lub stały;
• zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE;
• ważna wiza;
• pobyt w ramach ruchu bezwizowego, pod warunkiem przestrzegania ustalonych terminów;
• terminowo złożony wniosek o zezwolenie na pobyt, o ile spełnione są ustawowe warunki przedłużenia legalnego pobytu.

W niektórych przypadkach obowiązują również specjalne zasady dotyczące przedłużenia legalności pobytu obywateli Ukrainy.

Jednak samo złożenie wniosku o kartę pobytu nie gwarantuje automatycznej legalizacji. Należy wziąć pod uwagę datę złożenia wniosku, legalność pobytu w danym momencie oraz spełnienie wymogów formalnych. Jeśli nie ma innej podstawy prawnej, pobyt w kraju może stać się nielegalny.

Dlatego po zmianie adnotacji w rejestrze należy sprawdzić nie tylko dane PESEL, ale także dokumenty, na podstawie których dana osoba przebywa w Polsce.

Co zrobić w przypadku utraty statusu UKR

Przede wszystkim należy ustalić przyczynę zmiany oznaczenia. W tym celu warto zwrócić się do polskiego urzędu i sprawdzić informacje w rejestrze PESEL. Dalsze działania zależą od okoliczności.

Jeśli status został zmieniony przez pomyłkę. Na przykład osoba przebywała poza granicami Polski krócej niż 30 dni, ale w rejestrze pojawił się wpis NUE. W takim przypadku można zwrócić się do urzędu z prośbą o sprawdzenie i poprawienie danych. W celu potwierdzenia okoliczności mogą być potrzebne bilety, stemple paszportowe lub inne dokumenty z datami przekroczenia granicy.

Jeśli dana osoba przebywała za granicą dłużej niż 30 dni. Po powrocie do Polski może ponownie uzyskać ochronę tymczasową, o ile spełnia obowiązujące wymagania. W tym celu należy zwrócić się do urzędu ds. uchodźców w ciągu 30 dni od wjazdu.

Przy ponownym złożeniu wniosku brane są również pod uwagę ograniczenia wprowadzone od 5 sierpnia 2026 r. dotyczące pełnienia obowiązków wojskowych na Ukrainie. Zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami nie dotyczą one osób, które na dzień 4 sierpnia 2026 r. nieprzerwanie korzystały z ochrony tymczasowej w danym państwie UE.

Jeśli dana osoba otrzymała kartę pobytu, należy sprawdzić okres ważności zezwolenia oraz warunki, na jakich zostało ono wydane. Brak oznaczenia UKR w takiej sytuacji sam w sobie nie świadczy o nielegalnym pobycie.

Jeśli status został utracony z powodu niepotwierdzenia tożsamości. Warto zgłosić się do urzędu imigracyjnego z ważnym paszportem i dowiedzieć się, czy można skorygować dane lub ponownie ubiegać się o ochronę tymczasową. Jednocześnie samo okazanie paszportu po upływie terminu nie gwarantuje automatycznego przywrócenia statusu UKR.

Do kiedy obowiązuje tymczasowa ochrona Ukraińców w Polsce

W sierpniu 2026 roku Unia Europejska podjęła decyzję o przedłużeniu tymczasowej ochrony dla osób przesiedlonych z Ukrainy do 4 marca 2028 roku.

Jednocześnie w oficjalnych polskich wyjaśnieniach dotyczących przepisów krajowych zaznaczono, że legalny pobyt posiadaczy numeru PESEL UKR został obecnie przedłużony do 4 marca 2027 roku.

Dlatego też Ukraińcy przebywający w Polsce powinni śledzić dalsze zmiany w polskim ustawodawstwie oraz dostosowywanie przepisów krajowych do decyzji Unii Europejskiej.

Źródło: Styler

Przypomnijmy, że Ukraińcy w Polsce zostali zobowiązani do aktualizacji danych w rejestrze PESEL.

Ukraińscy uchodźcy w Polsce otrzymali ponad milion elektronicznych numerów PESEL.

Przypomnijmy, że Ukraina i Polska aktywnie pracują nad wspólnymi projektami w dziedzinie cyfryzacji.