Astronomowie odkryli białego karła, który może rzucić światło na przyszłość Układu Słonecznego — Reuters

Wokół odkrytej gwiazdy krążą dwa pierścienie szczątków planetarnych. Ich badanie może pomóc naukowcom zrozumieć, jak zmieni się Układ Słoneczny w późnych etapach swojego istnienia.

 

W odróżnieniu od wcześniej odkrytych podobnych układów, dysk z odłamków wokół tego białego karła składa się z dwóch oddzielnych pierścieni. Naukowcy przypuszczają, że ich niezwykła struktura mogła powstać pod wpływem dwóch skalistych ciał, które przetrwały gwałtowne przemiany gwiazdy.

Biały karzeł, nazwany J1328−1450, znajduje się w Drodze Mlecznej, około 1600 lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Panny. Został on odkryty za pomocą teleskopu Very Large Telescope Europejskiego Obserwatorium Południowego, znajdującego się w Chile.

Przed tym odkryciem astronomowie zidentyfikowali 21 białych karłów otoczonych szczątkami planetarnymi. Jednak we wszystkich poprzednich przypadkach obserwowano tylko jeden dysk, a nie dwa oddzielne pierścienie.

„Potwierdza to również przypuszczenie, że skaliste ciała planetarne mogą przetrwać przemianę gwiazdy w białego karła” — zauważył jeden z autorów badania, astronom Felipe Lagos-Vilches z Politechniki im. Federico Santa-Maria w Chile.

Masa białego karła wynosi około 47% masy Słońca, a jego średnica jest niemal równa średnicy Ziemi.

Ocalałe ciała skaliste mogą być pozostałościami większych planet, które uległy znacznemu zniszczeniu. Według Lagos-Vilchesa, po przekształceniu się gwiazdy w czerwonego olbrzyma najbliższe planety zostały pochłonięte, a niektóre bardziej oddalone obiekty przetrwały.

„Układ planetarny nie zniknął całkowicie. Niektóre ciała skaliste pod wpływem grawitacji przeszły na wydłużone orbity, które zbliżyły je do białego karła” – wyjaśnił astronom.

Obiekty, które zbliżyły się zbyt blisko gwiazdy, zostały rozerwane przez jej grawitację, a ich materia utworzyła dysk z pyłu i gazu. Jednocześnie dwa większe ciała skaliste prawdopodobnie przetrwały w jego wnętrzu. Ich obecność może wyjaśniać powstanie dwóch koncentrycznych pierścieni wokół białego karła.

Według Lagosa-Vilchesa w zewnętrznym pierścieniu jest znacznie mniej magnezu niż w wewnętrznym. Może to świadczyć o tym, że pierścienie powstały z różnych ciał początkowych lub z różnych warstw ciała skalistego.

Za około 5 miliardów lat Słońce również przekształci się w czerwonego olbrzyma, a następnie w białego karła.

„Będzie to miało dramatyczne konsekwencje dla wewnętrznej części Układu Słonecznego. Przewiduje się, że Merkury i Wenus zostaną pochłonięte przez rozszerzające się Słońce. Jednocześnie wśród naukowców nadal nie ma jednomyślności co do tego, czy taki sam los spotka Ziemię. Planety zewnętrzne — Jowisz, Saturn i inne bardziej oddalone ciała — będą miały znacznie większe szanse na przetrwanie” — zauważył astronom.

Po przekształceniu się Słońca w białego karła ocalałe resztki planet, księżyce i asteroidy również mogą zbliżyć się do niego na tyle, że zostaną rozerwane przez jego siły grawitacyjne.

„Dlatego dysk szczątków, podobny do tego, który otacza J1328−1450, może być jednym z możliwych scenariuszy rozwoju naszego własnego układu planetarnego w odległej przyszłości” – podsumował Lagos-Vilches, jak podaje agencja Reuters.

Astronomowie zarejestrowali rozbłysk gamma trwający 27 dni.

Astronomowie odkryli dwa pierścienie szczątków w pobliżu białego karła.

Astronomowie odkryli identyczne węzły wokół gwiazdy-zombie w Pa 30.