Rosja przenosi na Europę metody wywierania presji, które stosowała wobec Ukrainy przed inwazją — Centrum Polityki Bezpieczeństwa
Rosja stosuje wobec państw europejskich te same modele presji informacyjnej, które promowała na Ukrainie tuż przed rozpoczęciem pełnej inwazji. Rosyjska propaganda manipuluje tematami zagrożenia militarnego, kwestii językowej i religii, próbując wpływać na nastroje społeczne i kształtować postrzeganie wydarzeń zgodne z interesami Kremla.
W ramach badania Centrum porównało rosyjskie kampanie informacyjne skierowane przeciwko Ukrainie w okresie 100 dni poprzedzających pełną inwazję z publikacjami pojawiającymi się w przestrzeni medialnej sześciu państw europejskich, które mają lądową granicę z Rosją.
Analitycy Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji zidentyfikowali trzy główne kierunki presji informacyjnej, które Rosja stosuje wobec sąsiednich państw.
- Sfera wojskowa. Rosyjska propaganda przedstawia wzmocnienie obrony sąsiednich krajów, przeprowadzanie ćwiczeń wojskowych oraz współpracę z NATO jako prowokacje skierowane przeciwko Rosji.
- Kwestia językowa. Reformy językowe, zmiany w polityce edukacyjnej oraz ograniczenia w używaniu języka rosyjskiego są przedstawiane przez rosyjskie źródła jako systematyczne prześladowanie ludności rosyjskojęzycznej.
- Religia. Kwestie niezależności kościelnej i statusu prawnego organizacji religijnych rosyjska propaganda wykorzystuje do rozpowszechniania twierdzeń o rzekomych prześladowaniach wiernych i ograniczaniu wolności wyznania.
Według Anait Hoperia, w przededniu pełnej inwazji Rosja aktywnie promowała na Ukrainie wszystkie trzy wymienione tematy.
Największa aktywność miała miejsce w okresie od 14 do 20 lutego 2022 roku. Wówczas liczba rosyjskich publikacji o tematyce wojskowo-politycznej osiągnęła około 16 tysięcy.
Centrum wykryło podobne kampanie informacyjne również w krajach europejskich. W szczególności w Polsce w szczytowym okresie odnotowano ponad 6 tysięcy publikacji, a na Litwie – około 3,5 tysiąca. Rosyjskie źródła poświęcały najwięcej uwagi tematom wojskowym i politycznym.
Jednocześnie Hoperia zwróciła uwagę na różnicę między presją informacyjną wywieraną na Ukrainę przed wielką wojną a obecnymi kampaniami skierowanymi przeciwko państwom europejskim. W Europie aktywność Rosji na razie w większości nasila się w odpowiedzi na konkretne wydarzenia.
„W naszym przypadku przed wojną na pełną skalę sytuacja po prostu eskalowała bez żadnego powodu. Musieli stworzyć podstawę, aby uzasadnić swoją agresję” – wyjaśniła.
W Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji podkreślają, że same w sobie kampanie informacyjne nie są dowodem przygotowań Rosji do ataku zbrojnego. Należy je analizować w połączeniu z rzeczywistymi przygotowaniami wojskowymi RF oraz jej posunięciami geopolitycznymi.
Zdaniem Anait Hoperia ukraińskie doświadczenia powinny pomóc europejskim partnerom w terminowym rozpoznawaniu rosyjskich scenariuszy informacyjnych i reagowaniu na nie, zanim presja informacyjna przerodzi się w kampanię na większą skalę.
O tym podczas prezentacji badania „Modele presji informacyjnej RF: od Ukrainy do Europy” powiedziała pełniąca obowiązki kierownika Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji przy Radzie Bezpieczeństwa Narodowego Anahit Hoperia.
Przypomnijmy, że w ciągu ostatniego miesiąca instytucje i firmy w krajach europejskich otrzymały ponad 8 tysięcy fałszywych zgłoszeń o podłożeniu bomby.
Ambasady USA w wielu krajach europejskich rozpowszechniły wśród obywateli amerykańskich ostrzeżenia o potencjalnym zagrożeniu terrorystycznym w okresie świątecznym. Komunikaty takie opublikowały placówki dyplomatyczne, w szczególności w Polsce, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Hiszpanii, Irlandii, Portugalii, Bułgarii, na Ukrainie i na Litwie.
Waszyngton zainicjował dyskusję na temat zasad NATO i rozmieszczenia sił zbrojnych w Europie jako elementu negocjacji dotyczących zakończenia wojny rosyjsko-ukraińskiej. Europejscy przywódcy zgodzili się wysłać swoich przedstawicieli na konsultacje techniczne.